PLI స్కీమ్ తో మొబైల్ ఉత్పత్తిలో భారీ దూకుడు
భారత ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన ప్రొడక్షన్-లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్ (PLI) స్కీమ్ మొబైల్ తయారీ రంగంలో విప్లవాత్మక మార్పులు తీసుకొచ్చింది. 2020-21 ఆర్థిక సంవత్సరం నుంచి ఇప్పటివరకు, దేశీయ మొబైల్ ఉత్పత్తి విలువ ₹24 లక్షల కోట్లకు (అంటే దాదాపు $250 బిలియన్లకు) చేరుకుంది. ఇది కేవలం లక్ష్యాలను చేరుకోవడమే కాదు, ఎగుమతుల్లోనూ గణనీయమైన వృద్ధిని సాధించింది. ఈ స్కీమ్ పాత ఇంపోర్ట్ సబ్స్టిట్యూషన్ విధానాలను పక్కనపెట్టి, అమ్మకాలు, గ్లోబల్ స్కేల్, ఎగుమతి సామర్థ్యం ఆధారంగా ఇన్సెంటివ్స్ అందించడంపై దృష్టి సారించింది. కీలక కంపెనీలైన Apple సరఫరాదారులు Foxconn, Tata Electronics, Samsung, మరియు Dixon Technologies వంటివి ఈ స్కీమ్ ద్వారా లబ్ధి పొందాయి. 2021-26 మధ్య కాలానికి మొత్తం ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహం సుమారు ₹21,000 కోట్లు మాత్రమే. ఇది మొత్తం ఉత్పత్తి విలువలో 1% కన్నా తక్కువ, అంటే చాలా సమర్థవంతమైన పెట్టుబడి.
తక్కువ ఖర్చుతోనే అధిక వృద్ధి
ప్రభుత్వ పథకాలన్నింటిలోనూ PLI స్కీమ్ తన సామర్థ్యాన్ని నిరూపించుకుంది. తక్కువ ఖర్చుతోనే భారీ ఉత్పత్తిని సాధించడం దీని ప్రత్యేకత. సుమారు ₹21,000 కోట్ల ప్రభుత్వ పెట్టుబడితో, ₹24 లక్షల కోట్ల ఉత్పత్తిని సాధించడం అద్భుతమైన రాబడిని సూచిస్తుంది. ఈ స్కీమ్ కేవలం ప్రత్యక్ష లబ్ధిదారులకే కాకుండా, విస్తృత తయారీ రంగానికి కూడా ఊతమిచ్చింది. దీని ఫలితంగా, దేశీయంగా GST (వస్తు సేవల పన్ను) రూపంలో దాదాపు ₹1 లక్ష కోట్లు అదనంగా వసూలయ్యాయి. (గమనిక: మొబైల్ ఫోన్లపై GST రేటు ఏప్రిల్ 2020 నుంచి **18%**కి పెరిగింది). ఈ స్కీమ్ ద్వారా వచ్చిన ప్రోత్సాహకాలు, దేశీయంగానే కాకుండా అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలోనూ తయారీ సామర్థ్యాన్ని పెంచడానికి దోహదపడ్డాయి.
చైనాతో పోటీలో భారత్ ఎదుర్కొంటున్న సవాలు
అయితే, ఈ అద్భుత విజయాల మధ్య ఒక పెద్ద సవాలు కూడా ఉంది. భారతదేశంలో మొబైల్ తయారీ ఖర్చులు, చైనా వంటి ప్రధాన ఉత్పత్తి కేంద్రాలతో పోలిస్తే 11-14% ఎక్కువగా ఉన్నాయి. ఈ వ్యత్యాసం, ప్రపంచ ఎలక్ట్రానిక్స్ ఎగుమతుల్లో భారత్ అగ్రగామిగా నిలవాలనే లక్ష్యానికి ఆటంకంగా మారుతోంది. PLI స్కీమ్ ఉత్పత్తిని, ఎగుమతులను ప్రోత్సహిస్తున్నప్పటికీ, కంపెనీలు ఈ వ్యయ వ్యత్యాసాన్ని అధిగమించడానికి కొత్త మార్గాలను అన్వేషించాలి. మెరుగైన మౌలిక సదుపాయాలు, ఆటోమేషన్, నైపుణ్యం కలిగిన కార్మికుల శిక్షణ వంటివి ఈ వ్యత్యాసాన్ని తగ్గించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.
PLI స్కీమ్ పొడిగింపుపై పరిశీలన
ప్రస్తుత గ్లోబల్ వాణిజ్య పరిస్థితులు, భౌగోళిక రాజకీయ మార్పుల నేపథ్యంలో, భారత మొబైల్ తయారీ రంగం PLI స్కీమ్ ను మరో ఐదేళ్లు పొడిగించాలని ప్రభుత్వాన్ని కోరుతోంది. ప్రభుత్వం ఈ అభ్యర్థనను పరిశీలిస్తున్నట్లు సమాచారం. ప్రస్తుత స్కీమ్ మార్చి 31, 2026తో ముగిసినా, దీని ప్రభావం మాత్రం భవిష్యత్తులోనూ కొనసాగే అవకాశం ఉంది. ఇది ఇతర తయారీ రంగాలకు కూడా ఇలాంటి ప్రోత్సాహక పథకాల రూపకల్పనకు మార్గదర్శకంగా నిలుస్తుంది.