భారత్ ఎలక్ట్రానిక్స్ కలను నిజం చేసుకుంటుందా? సెమీకండక్టర్, గ్రాఫీన్ పై భారీ పందెం.. కానీ ఆటంకాలెన్నో!

ఇండియా వ్యూహాత్మక అడుగు: ఎలక్ట్రానిక్స్, అధునాతన మెటీరియల్స్‌లో దూకుడు

భారతదేశం ఎలక్ట్రానిక్స్ సిస్టమ్ డిజైన్ అండ్ మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ (ESDM) రంగంలో ప్రపంచస్థాయిలో తన స్థానాన్ని సుస్థిరం చేసుకుంటోంది. ఎలక్ట్రానిక్స్ అండ్ ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ (MeitY) సెమీకండక్టర్, ఎలక్ట్రానిక్స్ ఎకోసిస్టమ్‌ను ప్రోత్సహించడానికి అనేక కీలక కార్యక్రమాలు చేపట్టింది. ఇది కేవలం ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని పెంచడం మాత్రమే కాదు, గ్రాఫీన్, టూ-డైమెన్షనల్ (2D) మెటీరియల్స్‌పై మొదటి అంతర్జాతీయ కాన్ఫరెన్స్, ఎక్స్‌పో - GraphIN 2026 వంటి కార్యక్రమాల ద్వారా అధునాతన మెటీరియల్స్‌లో ఆవిష్కరణలను కూడా ప్రోత్సహిస్తోంది. 'మేక్ ఇన్ ఇండియా', 'డిజిటల్ ఇండియా' వంటి పథకాలతో దేశీయ తయారీ, ఎగుమతి సామర్థ్యాలను పెంచడమే లక్ష్యంగా ఈ ప్రయత్నాలు సాగుతున్నాయి.

సెమీకండక్టర్ రంగంలో భారీ పెట్టుబడులు, ఆశయాలు

భారత్ వ్యూహంలో కీలకమైన ఇండియా సెమీకండక్టర్ మిషన్ (ISM) ఇప్పటికే ఆరు రాష్ట్రాల్లో దాదాపు ₹1.6 లక్షల కోట్లు (సుమారు US$19.2 బిలియన్) విలువైన పది సెమీకండక్టర్ తయారీ ప్రతిపాదనలకు ఆమోదం తెలిపింది. ప్రభుత్వం ఈ ప్రాజెక్టులకు ప్రాజెక్ట్ ఖర్చులో 50% వరకు ప్రోత్సాహకాలను అందిస్తోంది. దీనికి తోడు, సెమికాన్ ఇండియా ప్రోగ్రామ్ కింద డిజైన్ లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్ (DLI) స్కీమ్ దేశీయ స్టార్టప్‌లు, MSMEలను ప్రోత్సహిస్తోంది. ఈ స్కీమ్ కింద, ఉత్పత్తి డిజైన్‌కు అయ్యే ఖర్చులో 50% వరకు రీయింబర్స్‌మెంట్ (గరిష్టంగా ₹15 కోట్లు) అందిస్తుంది. అలాగే, అమ్మకాల ఆధారంగా అదనపు ప్రోత్సాహకాలు ఉంటాయి. దేశీయంగా సెమీకండక్టర్ చిప్‌లపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించి, ప్రపంచ విలువ గొలుసులో కీలక స్థానాన్ని పొందాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. మొత్తం మీద, సెమీకండక్టర్, డిస్‌ప్లే ఫ్యాబ్ ఎకోసిస్టమ్ కోసం US$10 బిలియన్ కంటే ఎక్కువ పెట్టుబడులు పెట్టి, ఇండియాను గ్లోబల్ ESDM హబ్‌గా మార్చాలని భావిస్తున్నారు. 2023లో భారతీయ సెమీకండక్టర్ మార్కెట్ విలువ దాదాపు US$38 బిలియన్ కాగా, 2030 నాటికి ఇది US$100-110 బిలియన్కు చేరుకుంటుందని అంచనా. అయితే, ప్రస్తుతం దేశీయంగా అవసరమయ్యే సెమీకండక్టర్ చిప్‌లలో 90-95% దిగుమతి చేసుకుంటున్నాం.

గ్రాఫీన్: ప్రయోగశాల నుండి మార్కెట్ వరకు ప్రయాణం

GraphIN 2026 సమావేశంలో నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత కోస్త్యా నోవోసెలోవ్ ప్రసంగించినట్లుగా, గ్రాఫీన్ కేవలం ప్రయోగశాలల్లోనే కాకుండా, అనేక సాంకేతిక రంగాలలో విప్లవాత్మక మార్పులు తేగల సామర్థ్యం ఉన్న మెటీరియల్. దాని అద్భుతమైన ఎలక్ట్రానిక్, థర్మల్, మెకానికల్ లక్షణాల వల్ల, నెక్స్ట్-జనరేషన్ టెక్నాలజీలకు ఇది కీలకం కానుంది. అయితే, శాస్త్రీయంగా ఆశాజనకంగా ఉన్నప్పటికీ, దీనిని వాణిజ్య స్థాయిలో భారీ ఎత్తున ఉత్పత్తి చేయడంలో, నాణ్యతను, మెటీరియల్ స్థిరత్వాన్ని కాపాడటంలో సాంకేతికపరమైన, ఆర్థికపరమైన సవాళ్లు మెండుగా ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం ఉన్న మెటీరియల్స్‌తో పోలిస్తే దీని ధర ఎక్కువగా ఉండటం కూడా, దీని వాణిజ్య వినియోగాన్ని పరిమితం చేస్తోంది. చాలా పరిశ్రమలు తక్కువ ధరల్లోనే మెరుగైన పనితీరును అందించే సాంప్రదాయ మెటీరియల్స్‌నే ఎంచుకుంటున్నాయి. ఈ అడ్డంకులు ఉన్నప్పటికీ, గ్లోబల్ గ్రాఫీన్ మార్కెట్ వృద్ధి చెందుతూనే ఉంది. 2024లో $1.32 బిలియన్గా ఉన్న మార్కెట్, 2028 నాటికి $2.98 బిలియన్కు చేరుకుంటుందని అంచనా.

రంగాల పనితీరు, మార్కెట్ సూచికలు

భారతదేశ ESDM రంగం ప్రస్తుతం బలమైన వృద్ధిని సాధిస్తోంది. 2023లో ఎలక్ట్రానిక్స్ ఎగుమతులు US$23.57 బిలియన్కు చేరుకున్నాయి. మార్కెట్ సూచీ NIFTY 50, మార్చి 6, 2026న 1.27% క్షీణించి 24,450.45 పాయింట్ల వద్ద ముగిసింది. అదేరోజు NIFTY 50 P/E రేషియో 21.39గా నమోదైంది. ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీ రంగానికి సంబంధించిన ముఖ్య కంపెనీలైన Dixon Technologies, Syrma SGS Technology, Kaynes Technology వంటివి ఈ రంగం వృద్ధి సామర్థ్యాన్ని సూచిస్తున్నాయి. దేశీయ ఉత్పత్తిని ప్రోత్సహించడానికి నేషనల్ పాలసీ ఆన్ ఎలక్ట్రానిక్స్ 2019 (NPE 2019), ప్రొడక్షన్ లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్ (PLI) స్కీమ్స్ వంటివి ఇప్పటికే అమల్లో ఉన్నాయి.

సవాళ్లు - బేర్ కేస్ (Bear Case)

భారత్ ఎంత ప్రయత్నించినా, సెమీకండక్టర్, అధునాతన మెటీరియల్స్ రంగంలో ప్రపంచ దేశాలతో పోటీ పడటం అంత సులభం కాదు. సెమీకండక్టర్ తయారీలో తైవాన్, దక్షిణ కొరియా, చైనా వంటి దేశాలు ముందున్నాయి. అమెరికా, యూరోపియన్ యూనియన్ కూడా తమ దేశీయ ఉత్పత్తిని పెంచడానికి CHIPS యాక్ట్ వంటి పథకాలతో భారీగా పెట్టుబడులు పెడుతున్నాయి. భారతదేశానికి అత్యాధునిక ఫ్యాబ్‌ల కోసం విదేశీ టెక్నాలజీపై ఆధారపడటం ఒక పెద్ద బలహీనత. సెమీకండక్టర్ తయారీకి అవసరమైన భారీ పెట్టుబడులు, ఎక్కువ సమయం పట్టడం వంటివి కూడా సవాళ్లే. ఈ క్లిష్టమైన ప్రక్రియలను నిర్వహించగల నైపుణ్యం కలిగిన కార్మికుల కొరత కూడా ఒక ప్రధాన సమస్య. గ్రాఫీన్ రంగంలో, ఉత్పత్తి వ్యయం ఎక్కువగా ఉండటం, భారీ స్థాయిలో తయారు చేయడం కష్టతరం కావడం వల్ల, దీనిని సామాన్య వినియోగ ఉత్పత్తుల్లో వాడటం పరిమితంగానే ఉంది. భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, వాణిజ్యపరమైన ఆంక్షలు గ్లోబల్ సప్లై చైన్‌లను మరింత క్లిష్టతరం చేస్తున్నాయి.

భవిష్యత్ ప్రణాళికలు

భారతదేశం సెమీకండక్టర్ రంగంలో తదుపరి దశకు సిద్ధమవుతోంది. ఇండియా సెమీకండక్టర్ మిషన్ (ISM) 2.0ను ప్రకటించడం, రాబోయే ఐదు నుంచి ఆరు సంవత్సరాల పాటు ఈ రంగానికి సుస్థిరమైన పాలసీ మద్దతు ఉంటుందని సూచిస్తోంది. ఈ నిరంతర దృష్టి, తొలి మిషన్ ద్వారా ఏర్పడిన ఊపును కొనసాగించి, దేశం స్వయం సమృద్ధి సాంకేతిక సామర్థ్యాలను పెంపొందించుకోవాలనే నిబద్ధతను తెలియజేస్తుంది. ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) అప్లికేషన్లకు అవసరమైన కంప్యూటింగ్ పవర్‌ను ప్రపంచ రేట్ల కంటే చాలా తక్కువ ధరకు అందుబాటులోకి తేవడంపై ప్రభుత్వం దృష్టి సారిస్తోంది. పెరుగుతున్న దేశీయ డిమాండ్, ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహకాలు, అంతర్జాతీయ భాగస్వామ్యాల ద్వారా భవిష్యత్ వృద్ధిని ఆశిస్తున్నారు. ఇది భారతదేశాన్ని కేవలం ఒక వినియోగదారుగా కాకుండా, ప్రపంచ చిప్ ఎకోసిస్టమ్‌లో కీలక భాగస్వామిగా నిలబెడుతుంది.