ప్రపంచ ఆర్థిక వేదిక (World Economic Forum) 2026, దావోస్లో విడుదలైన KPMG నివేదిక ప్రకారం, భారత్ AI రంగంలో గణనీయమైన వృద్ధిని సాధించనుంది. 2035 నాటికి AI ద్వారా దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు సుమారు $1.7 ట్రిలియన్ల మేర విలువ జోడించబడుతుందని అంచనా. ఇది గ్లోబల్ AI మార్కెట్ వృద్ధికి కూడా ఊతమిస్తుంది, 2026 నాటికి ఈ మార్కెట్ $2.52 ట్రిలియన్లకు చేరుకుంటుందని భావిస్తున్నారు. మన దేశీయ AI మార్కెట్ 2024లో సుమారు $7.63 బిలియన్లుగా ఉండగా, 2032 నాటికి $130 బిలియన్లకు పైగా దూసుకుపోతుందని అంచనాలు చెబుతున్నాయి. NITI Aayog కూడా AI ద్వారా GDP వృద్ధిని పెంచేందుకు ప్రత్యేక ప్రణాళికలు రచిస్తోంది.
భారత్ AIలో దూసుకుపోవడానికి ప్రధాన కారణం దాని పటిష్టమైన డిజిటల్ పబ్లిక్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ (DPI). UPI, ఆధార్, డిజిలాకర్, ఈ-సంజీవని వంటి ప్లాట్ఫారమ్లు, AI సొల్యూషన్స్ను భారీ స్థాయిలో అమలు చేయడానికి బలమైన పునాదిని అందిస్తున్నాయి. ఈ వ్యవస్థల ద్వారా జరిగే బిలియన్ల కొద్దీ డిజిటల్ లావాదేవీలు, ధృవీకరించబడిన గుర్తింపులు.. ఫైనాన్స్, హెల్త్కేర్, రిటైల్, గవర్నెన్స్ వంటి రంగాలలో AI వృద్ధికి ఎంతో దోహదపడుతున్నాయి. ముఖ్యంగా, BHASHINI వంటి కార్యక్రమాలు భారతీయ భాషల్లో AI నమూనాల అభివృద్ధిపై దృష్టి సారిస్తూ, దేశంలోని విభిన్న వర్గాలకు AI సేవలను అందుబాటులోకి తెస్తున్నాయి.
దేశీయంగా AI టాలెంట్ పూల్ కూడా వేగంగా విస్తరిస్తోంది. 2016 నుంచి ఇది మూడు రెట్లు పెరిగింది. ప్రస్తుతం భారత్ AI టాలెంట్ విషయంలో ప్రపంచంలోనే రెండో స్థానంలో ఉంది. 2027 నాటికి ఈ టాలెంట్ బేస్ 1.25 మిలియన్లకు పైగా చేరుకోవచ్చని అంచనా. మానవ వనరులతో పాటు, ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలోని ఇండియాAI మిషన్ ద్వారా కంప్ట్యూట్ సామర్థ్యాలు (Compute Power) కూడా పెరుగుతున్నాయి. ఇది వేలాది NVIDIA GPUs, TPUsను అందుబాటులోకి తెస్తూ, AI అభివృద్ధికి అవసరమైన మౌలిక సదుపాయాలను మెరుగుపరుస్తోంది.
అయితే, ఈ సానుకూల అంచనాల మధ్య కొన్ని సవాళ్లు కూడా ఉన్నాయి. AI వల్ల ఉద్యోగాల కోత (Job Displacement) ఒక ప్రధాన ఆందోళన. IMF అంచనాల ప్రకారం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా 40% ఉద్యోగాలపై AI ప్రభావం చూపవచ్చు, దీని ప్రమాదం భారత్కు 'చాలా ఎక్కువ' అని అంచనా. భారత IT సేవల రంగం కూడా AI ఆటోమేషన్ వల్ల ఒత్తిడిని ఎదుర్కొనే అవకాశం ఉంది. కొందరు విశ్లేషకులు AI కారణంగా IT రంగ ఆదాయాల్లో 9-12% వరకు కోత పడొచ్చని హెచ్చరిస్తున్నారు. నైపుణ్యం కలిగిన AI నిపుణుల కొరత, డేటా గోప్యత, భద్రతా సమస్యలు, విదేశీ AI ప్లాట్ఫారమ్లపై ఆధారపడటం వంటివి కూడా సవాళ్లే.
మొత్తంగా చూస్తే, భారత్ తన డిజిటల్ బలాన్ని దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక నాయకత్వం కోసం ఉపయోగిస్తోంది. ఇండియాAI మిషన్ వంటి ప్రభుత్వ పెట్టుబడులు, విధానపరమైన మద్దతు దీనికి నిదర్శనం. AIను అందరికీ అందుబాటులోకి తెస్తూ, స్థానిక భాషల్లో, వాయిస్ ఆధారిత సాధనాలతో 'సమ్మిళిత ఆవిష్కరణ' (Inclusive Innovation)పై దృష్టి సారించడం భారత్ ప్రత్యేకత. ప్రభుత్వ విధానాలు, పెరుగుతున్న టాలెంట్ పూల్, స్వదేశీ AI అభివృద్ధిపై దృష్టితో భారత్ గ్లోబల్ AI రంగంలో ఒక కీలక శక్తిగా ఎదిగే అవకాశం బలంగా కనిపిస్తోంది.