డిజిటల్ ఇండియాలో కొత్త రూల్స్: గ్లోబల్ టెక్ ప్లాట్‌ఫామ్స్‌కు అల్టిమేటం.. కంటెంట్ క్రియేటర్లకు 'న్యాయమైన వాటా'!

డిజిటల్ రంగంలో కొత్త శకం?

కేంద్ర ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ, ప్రత్యేకించి సెక్రటరీ ఎస్. కృష్ణన్ మరియు మంత్రి అశ్విని వైష్ణవ్ ల ప్రకటనలతో, భారతదేశం తన డిజిటల్ విధానాల్లో గణనీయమైన మార్పులకు సంకేతాలిచ్చింది. దేశ రాజ్యాంగం మరియు చట్టాలకు లోబడే గ్లోబల్ టెక్ దిగ్గజాలు పనిచేయాలని, అంతేకాకుండా దేశీయ కంటెంట్ సృష్టికర్తలు, వార్తా సంస్థలకు న్యాయమైన ఆదాయాన్ని అందించాలని ప్రభుత్వం గట్టిగా కోరుతోంది. ఇదే సమయంలో, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) మరియు కాపీరైట్ (Copyright) లపై సమగ్రమైన నియంత్రణ ఫ్రేమ్‌వర్క్‌ను రూపొందించే పని కూడా వేగవంతమైంది. ఇవన్నీ కలిసి భారతదేశ డిజిటల్ సార్వభౌమాధికారాన్ని (Digital Sovereignty) పెంచే వ్యూహంలో భాగమే.

చట్టబద్ధతకు కట్టుబడి ఉండాలి!

సెక్రటరీ ఎస్. కృష్ణన్ స్పష్టంగా చెప్పారు, భారతదేశంలో పనిచేస్తున్న సోషల్ మీడియా, డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫామ్స్ దేశ రాజ్యాంగానికి, చట్టాలకు కట్టుబడి ఉండాలి. ఆర్టికల్ 19(2) పరిధిలోని వివరణాత్మక పరిమితులకు లోబడి వాక్ స్వాతంత్ర్యం ఉంటుందని ఆయన నొక్కి చెప్పారు. సెక్షన్ 69A ఆఫ్ ది ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ యాక్ట్, 2000 ను కీలక సాధనంగా పేర్కొన్నారు. ప్రభుత్వ ఆదేశాలను పాటించడంలో ప్లాట్‌ఫామ్స్ విఫలమైనప్పుడు, న్యాయస్థానాలు తరచుగా ప్రభుత్వ చర్యలకు మద్దతు పలికాయని, ఇది ప్లాట్‌ఫామ్స్ భారతీయ చట్టపరమైన నిబంధనలను పాటించాల్సిన ఆవశ్యకతను తెలియజేస్తుందని మంత్రిత్వ శాఖ పేర్కొంది.

కంటెంట్ క్రియేటర్లకు న్యాయమైన వాటా

కేంద్ర మంత్రి అశ్విని వైష్ణవ్, గ్లోబల్ డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫామ్స్ దేశీయ కంటెంట్ క్రియేటర్లు, జర్నలిస్టులు, న్యూస్ పబ్లిషర్లతో ఆదాయాన్ని న్యాయంగా పంచుకోవాలని డిమాండ్ చేశారు. ప్రస్తుతం, ప్లాట్‌ఫామ్స్ ఇతరులు సృష్టించిన కంటెంట్‌తో భారీగా ఆర్జిస్తున్నప్పటికీ, అసలు సృష్టికర్తలకు అతి స్వల్ప మొత్తం మాత్రమే చేరుతోందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. భారతదేశ డిజిటల్ అడ్వర్టైజింగ్ మార్కెట్ వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతోంది. ఈ మార్కెట్ 2026 నాటికి ₹69,856 కోట్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా, ఇది మొత్తం ప్రకటనల వ్యయంలో 61% ఉంటుంది. అయితే, డిజిటల్ న్యూస్ పబ్లిషర్లకు కేవలం 5.7% ఆదాయం మాత్రమే లభిస్తుందని నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. ఈ పరిస్థితిని సరిదిద్దడానికి, ఆస్ట్రేలియా వంటి దేశాలు అనుసరిస్తున్న 'న్యూస్ మీడియా బార్గేనింగ్ కోడ్' వంటి నమూనాలను భారతదేశం కూడా పరిశీలిస్తోంది. ఇది స్థానిక మీడియా రంగానికి ఊతమిస్తుందని భావిస్తున్నారు.

AI & కాపీరైట్ లో కొత్త దిశ

ఇదే సమయంలో, భారతదేశం ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) మరియు కాపీరైట్ (Copyright) రంగాలలో నియంత్రణల కోసం ఒక సమగ్ర ఫ్రేమ్‌వర్క్‌ను రూపొందించే పనిలో ఉంది. వాణిజ్యపరమైన AI మోడళ్లకు శిక్షణ ఇవ్వడానికి కాపీరైట్ చేసిన రచనలను ఉపయోగించుకున్నందుకు AI కంపెనీలు రాయల్టీలు చెల్లించాల్సి రావచ్చని ప్రతిపాదనలు వస్తున్నాయి. ఇందుకోసం, లైసెన్సింగ్‌ను సులభతరం చేయడానికి మరియు సృష్టికర్తలకు న్యాయమైన పరిహారం అందించడానికి 'వన్ నేషన్, వన్ లైసెన్స్, వన్ పేమెంట్' (One Nation, One Licence, One Payment) వంటి ఒక హైబ్రిడ్ మోడల్‌ను ప్రతిపాదిస్తున్నారు. AI అభివృద్ధిని వేగవంతం చేస్తూనే, మేధో సంపత్తి హక్కులను (Intellectual Property Rights) పరిరక్షించడం, దేశీయ ఆవిష్కరణలను ప్రోత్సహించడం దీని లక్ష్యం. AI- రూపొందించిన కంటెంట్‌కు స్పష్టమైన లేబులింగ్ అవసరమని, వార్తల ప్రత్యేక విలువను గుర్తించాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.

సవాళ్లు, భవిష్యత్ అంచనాలు

భారతదేశం ఈ నియంత్రణపరమైన మార్పులతో డిజిటల్ సార్వభౌమాధికారాన్ని, పునఃసమతుల్య డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థను కోరుకుంటోంది. అయితే, ఇది గ్లోబల్ టెక్ సంస్థలకు గణనీయమైన అనుసరణ భారాన్ని (Compliance Burden) మరియు సంభావ్య ఘర్షణలను సృష్టించవచ్చు. సెక్షన్ 69A కింద ప్రభుత్వానికి ఉన్న విస్తృత అధికారాలు చారిత్రకంగా వివాదాలకు దారితీశాయి. ఆదాయ పంపిణీ డిమాండ్లు, కార్యాచరణ ఖర్చుల గురించి ప్లాట్‌ఫామ్స్ ఆందోళన చెందవచ్చు. AI, కాపీరైట్ నియంత్రణలపై అనిశ్చితి అంతర్జాతీయ AI డెవలపర్‌లకు సవాళ్లు విసరవచ్చు. దేశీయ వృద్ధిని ప్రోత్సహించే లక్ష్యంతో రూపొందించే ఈ నియమాలు, భారతదేశంలోని సాంకేతిక రంగంలో పెట్టుబడిదారుల సెంటిమెంట్‌ను ప్రభావితం చేసే కీలక అంశంగా మారనున్నాయి. డిజిటల్ రంగం అపారమైన వృద్ధి అవకాశాలను అందిస్తున్నప్పటికీ, మారుతున్న నియంత్రణ వాతావరణం ప్లాట్‌ఫామ్ వ్యూహాలకు, పెట్టుబడిదారుల నిర్ణయాలకు కీలకం కానుంది.