ఇన్నోవేషన్ హబ్ గా భారత్ వైపు అడుగులు
దేశాన్ని గ్లోబల్ ఇన్నోవేషన్ హబ్ గా మార్చాలనే లక్ష్యంతో భారత్ అడుగులు వేస్తోంది. ఫిబ్రవరి 2024లో కార్యకలాపాలు ప్రారంభించిన 'అనుసంధాన్ నేషనల్ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్ (ANRF)' తో పాటు, భారీగా ₹1 లక్ష కోట్లతో 'రీసెర్చ్, డెవలప్మెంట్, అండ్ ఇన్నోవేషన్ (RDI) స్కీమ్'ను రంగంలోకి దించింది. సైన్స్, ఇంజనీరింగ్ రంగాల్లో పరిశోధన, ఇన్నోవేషన్, ఎంట్రప్రెన్యూర్షిప్ ను ప్రోత్సహించడం ANRF ప్రధాన లక్ష్యం. ఈ ఫౌండేషన్ పాలన కోసం గవర్నింగ్ కౌన్సిల్, ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ వంటివి ఏర్పాటు చేశారు.
అంతేకాకుండా, దేశీయ 6G టెక్నాలజీని అభివృద్ధి చేసే 'భారత్ 6G అలయన్స్'లో సభ్యుల సంఖ్య గణనీయంగా పెరిగింది. 2026 మార్చి నాటికి 14 నుంచి 85 సంస్థలు ఈ అలయన్స్లో భాగమయ్యాయి. వివిధ పరిశోధన కార్యక్రమాలు, గ్రాంట్ల ద్వారా ఈ ప్రయత్నాలకు మద్దతు లభిస్తోంది.
ప్రపంచ R&D ఖర్చు - భారత్ స్థానం
2023-2028 మధ్య కాలానికి ANRF కోసం ₹50,000 కోట్లు కేటాయించబడ్డాయి. ఇందులో కేంద్ర ప్రభుత్వం నుంచి ₹14,000 కోట్లు కాగా, మిగిలిన నిధులను ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ వర్గాల నుంచి సేకరిస్తారు. ఇది దేశీయంగా పెద్ద పెట్టుబడే అయినప్పటికీ, ప్రపంచవ్యాప్తంగా R&D ఖర్చులు చాలా ఎక్కువగా ఉన్నాయి. యునైటెడ్ స్టేట్స్, చైనా వంటి దేశాలు ఏఐ (AI), సెమీకండక్టర్స్, అడ్వాన్స్డ్ కమ్యూనికేషన్స్ వంటి రంగాల్లో ఏటా వందల బిలియన్ డాలర్లను ఖర్చు చేస్తున్నాయి. భారత్ జీడీపీలో R&D ఖర్చు సాధారణంగా 0.7-0.8% మధ్యలోనే ఉంటోంది. ఇది సౌత్ కొరియా (దాదాపు 5%) లేదా యునైటెడ్ స్టేట్స్ (3% పైగా) వంటి దేశాలతో పోలిస్తే చాలా తక్కువ.
6G టెక్నాలజీ విషయంలో, పేటెంట్ ఫైలింగ్స్లో చైనా, సౌత్ కొరియా, యునైటెడ్ స్టేట్స్ దేశాలు ముందున్నాయి. భారత్ దాదాపు 4,000 పేటెంట్లతో ప్రస్తుతం ప్రారంభ దశలోనే ఉన్నప్పటికీ, గ్లోబల్ 6G పేటెంట్లలో 10% వాటాను సాధించాలంటే, కేవలం ఫైల్ చేయడమే కాకుండా, వాణిజ్యపరంగా విజయవంతం కావడం కూడా అవసరం.
అమలులో సవాళ్లు
భారీగా నిధులు కేటాయించినప్పటికీ, ప్రపంచ ఆవిష్కరణ రంగంలో భారత్ నాయకత్వం సాధించే మార్గంలో కొన్ని ముఖ్యమైన సవాళ్లు ఉన్నాయి. గతంలో ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలో జరిగిన అనేక పరిశోధన ప్రాజెక్టులు ఆలస్యం కావడం, విద్యా రంగ ఆవిష్కరణలను వాణిజ్యపరంగా లాభదాయకమైన ఉత్పత్తులుగా మార్చడంలో ఇబ్బందులు ఎదురయ్యాయి. బ్యూరోక్రసీ, పరిమిత ప్రైవేట్ రంగ భాగస్వామ్యం (కొన్ని రంగాల్లో తప్ప) వంటివి ఇప్పటికీ ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి.
అంతేకాకుండా, 6G వంటి అధునాతన టెక్నాలజీల అభివృద్ధికి అవసరమైన కీలకమైన సెమీకండక్టర్స్ వంటి భాగాల కోసం గ్లోబల్ సప్లై చైన్స్ పై ఆధారపడాల్సి ఉంటుంది. జియోపాలిటికల్ టెన్షన్స్, వాణిజ్యపరమైన ఆంక్షలు ఈ వనరుల లభ్యతకు ఆటంకం కలిగించవచ్చు. ఇది భారత్ అభివృద్ధి కాలవ్యవధిని, ప్రపంచ పోటీతత్వాన్ని ప్రభావితం చేయవచ్చు. ANRF, RDI స్కీమ్ విజయవంతం కావాలంటే, ఈ నిర్మాణపరమైన సమస్యలను అధిగమించి, వేగవంతమైన టెక్నాలజీ పురోగతికి మరింత చురుకైన వాతావరణాన్ని సృష్టించడం అవసరం.
భవిష్యత్ ప్రణాళిక
కమ్యూనికేషన్స్ మంత్రిత్వ శాఖ, 6G టెక్నాలజీలో భారత్ గ్లోబల్ లీడర్ గా ఎదగగలదని ఆశాభావం వ్యక్తం చేసింది. విస్తృత పరిశోధన, ఆవిష్కరణల ప్రయత్నాల ద్వారా ఇది సాధ్యమవుతుందని భావిస్తున్నారు. రూ. 1 లక్ష కోట్ల RDI స్కీమ్, ఎనర్జీ ట్రాన్సిషన్, క్వాంటమ్ కంప్యూటింగ్, ఏఐ, బయోటెక్నాలజీ, డిజిటల్ అగ్రికల్చర్ వంటి కీలక రంగాలపై దృష్టి సారించింది. ఇది పునాది పరిశోధనల పట్ల దీర్ఘకాలిక నిబద్ధతను సూచిస్తుంది.
పరిశోధనను మార్కెట్ అప్లికేషన్స్తో అనుసంధానం చేయడం, పరిశ్రమ-విద్యాసంస్థల మధ్య సహకారాన్ని పెంపొందించడం, క్లిష్టమైన గ్లోబల్ టెక్నలాజికల్, జియోపాలిటికల్ ల్యాండ్స్కేప్ను నావిగేట్ చేయడం వంటి వాటిపై స్థిరమైన దృష్టి సారించాల్సి ఉంటుంది. చివరికి, భారత్ ఆవిష్కరణ ఆశయాల విజయం, ఈ వ్యూహాలను స్థిరంగా అమలు చేయగల సామర్థ్యం, ప్రపంచస్థాయి పోటీతత్వ ఫలితాలను సాధించడంపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది.