దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో కొత్త శకం: డిజిటల్ ఇండియాకు పెద్దపీట
గత దశాబ్దాలుగా, భారత కేంద్ర బడ్జెట్లు జాతీయ రహదారులు, విస్తరించిన రైల్వే నెట్వర్క్ల వంటి భౌతిక మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టుల ద్వారానే అభివృద్ధిని ప్రోత్సహించాయి. అయితే, 2025-26 యూనియన్ బడ్జెట్ ఈ పాత పద్ధతికి పూర్తి విరుద్ధంగా, దేశ ఆర్థిక దృష్టిని దూసుకుపోతున్న డిజిటల్ ఎకానమీ వైపు మళ్లించింది. ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్, డేటా సెంటర్లు, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI), దేశీయ సెమీకండక్టర్ల తయారీ వంటి కీలక రంగాలను ఆర్థిక విస్తరణకు కొత్త మూలస్తంభాలుగా గుర్తించారు. ప్రపంచ పోకడలకు అనుగుణంగా, ఆవిష్కరణల్లో అగ్రగామిగా నిలవాలనే భారతదేశ ఆశయానికి ఈ వ్యూహం అద్దం పడుతోంది.
AI, చిప్స్.. నూతన ఆర్థిక వృద్ధికి చోదకాలు
ఈ బడ్జెట్లో 'ఇండియా AI మిషన్' (India AI Mission) కోసం ₹2000 కోట్లు (సుమారు $267 మిలియన్లు) కేటాయించారు. AI మౌలిక సదుపాయాలను మెరుగుపరచడం, ఎకోసిస్టమ్ అభివృద్ధిని ప్రోత్సహించడం, AI పాలసీ, వినియోగ రూపకల్పనలో సహాయం అందించడం దీని లక్ష్యం. దీంతో పాటు, భారతీయ స్టార్టప్లకు లార్జ్ లాంగ్వేజ్ మోడల్స్, మల్టీ-మోడల్ AI సిస్టమ్స్ అభివృద్ధికి అవసరమైన కంప్యూటింగ్ శక్తిని అందించడానికి 18,000 GPU క్లస్టర్ను ఏర్పాటు చేయనున్నారు. AI రాబోయే రోజుల్లో భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు $1.7 ట్రిలియన్లు జోడించవచ్చని అంచనా.
AIతో పాటు, దేశీయ సెమీకండక్టర్ల తయారీపై దృష్టి సారించడం, డేటా సెంటర్లలో భారీ పెట్టుబడులు పెట్టడం వంటివి డిజిటల్ ఆత్మనిర్భరతను సాధించడానికి, క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్ సామర్థ్యాలను బలోపేతం చేయడానికి దోహదపడతాయి. ముఖ్యంగా, గూగుల్ AI డేటా సెంటర్ ప్రాజెక్ట్ కోసం అదానీ గ్రూప్ $5 బిలియన్లు పెట్టుబడి పెట్టనున్నట్లు ప్రకటించడం ఈ దిశగా ఒక ముఖ్యమైన అడుగు. భారతదేశ డేటా సెంటర్ల సామర్థ్యం 2030 నాటికి నాలుగు రెట్లు పెరుగుతుందని అంచనా.
చారిత్రక నేపథ్యం, భవిష్యత్ ఆశయాలు
గతంలో బడ్జెట్లలో ఎక్కువగా అప్పుల ద్వారా నిధులు సమకూర్చుకుని, ప్రైవేటీకరణ ద్వారా ఖర్చులను రాబట్టుకునే ప్రణాళికలతో భౌతిక మౌలిక సదుపాయాలపై పెద్ద ఎత్తున పెట్టుబడులు పెట్టేవారు. అయితే, ప్రస్తుత బడ్జెట్ ఈ ధోరణిలో స్పష్టమైన మార్పును సూచిస్తోంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా కూడా డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలు, AI సామర్థ్యాలలో పెట్టుబడులు గణనీయంగా పెరుగుతున్నాయి. 2047 నాటికి 'విక్షిత్ భారత్' (అభివృద్ధి చెందిన భారతదేశం) లక్ష్యంతో, సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగించుకుని సమగ్ర వృద్ధిని సాధించడం, ప్రపంచ పోటీతత్వాన్ని పెంచడం భారతదేశ దీర్ఘకాలిక వ్యూహం. 21వ శతాబ్దం టెక్నాలజీ ఆధారితంగా సాగనున్న నేపథ్యంలో, దేశ ప్రజలందరికీ AI ప్రయోజనాలు అందేలా మౌలిక సదుపాయాలు, నియంత్రణ వ్యవస్థలను సిద్ధం చేయాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.