ప్రపంచవ్యాప్తంగా సెమీకండక్టర్లకు విపరీతమైన డిమాండ్ ఉంది. ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI), ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు (EVs), డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాల (Digital Infrastructure) వంటి రంగాల్లో పెరుగుదల దీనికి ప్రధాన కారణం. 2030 నాటికి ఈ మార్కెట్ $1 ట్రిలియన్ దాటే అవకాశం ఉంది. అయితే, ప్రస్తుతం భారత్ తన ఎలక్ట్రానిక్స్, ఆటోమొబైల్ రంగాలకు అవసరమైన చిప్స్ కోసం ఎక్కువగా దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో, 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్' లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడానికి, దేశీయంగా చిప్ తయారీ, డిజైన్ సామర్థ్యాలను పెంచడానికి ఇండియా సెమీకండక్టర్ మిషన్ (ISM) 2.0 ను కేంద్రం ప్రతిష్టాత్మకంగా ప్రారంభించింది.
గతంలో ISM 1.0 కింద అనేక ఫ్యాబ్రికేషన్ ప్లాంట్లు ఆమోదం పొందాయి, 20,000కు పైగా ఉద్యోగాలు కూడా సృష్టించబడ్డాయి. ఇప్పుడు ISM 2.0 తో, పరికరాలు (Equipment), మెటీరియల్స్ ఉత్పత్తి, పూర్తి స్థాయి స్వదేశీ IP (Intellectual Property) డిజైన్, కీలక సరఫరా గొలుసులను (Supply Chains) బలోపేతం చేయడంపై దృష్టి సారించారు. ఈ మిషన్ లో అతి ముఖ్యమైన అంశం, ఎలక్ట్రానిక్స్ కాంపోనెంట్స్ మాన్యుఫాక్చరింగ్ స్కీమ్ (ECMS) కు నిధుల కేటాయింపును భారీగా పెంచడం. గతంలో ₹22,919 కోట్లతో ప్రారంభమైన ఈ స్కీమ్, ఇప్పుడు ₹40,000 కోట్లకు పెంచే ప్రతిపాదన ఉంది. ఈ అదనపు నిధులతో, దేశీయంగా అధిక-విలువ కలిగిన ఎలక్ట్రానిక్స్, చిప్ ఉత్పత్తిని వేగవంతం చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
కేవలం తయారీపైనే కాకుండా, పరిశోధన, అభివృద్ధి (R&D), నైపుణ్యాభివృద్ధిపై కూడా ISM 2.0 ప్రత్యేక దృష్టి సారించింది. పరిశ్రమ అవసరాలకు అనుగుణంగా, అత్యాధునిక పరిశోధన, శిక్షణా కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేయనున్నారు. ఇది దేశీయ సాంకేతికత అభివృద్ధికి, స్వదేశీ IP డిజైన్ సామర్థ్యాలకు ఊతమిస్తుంది. అంతేకాకుండా, సెంట్రల్ పబ్లిక్ సెక్టార్ ఎంటర్ప్రైజెస్ (CPSEs) ద్వారా అత్యాధునిక టూల్ రూమ్స్ (Tool Rooms) ఏర్పాటు చేయబడతాయి. ఇవి డిజైన్, టెస్టింగ్, తయారీ ప్రక్రియలకు ఎంతగానో ఉపయోగపడతాయి.
భారతదేశం సెమీకండక్టర్ రంగంలో గ్లోబల్ లీడర్స్ అయిన తైవాన్, దక్షిణ కొరియాలతో పోటీ పడాలని చూస్తోంది. అయితే, ఈ ప్రయాణంలో కొన్ని సవాళ్లున్నాయి. నైపుణ్యం కలిగిన ఇంజనీర్ల కొరత, అత్యాధునిక మౌలిక సదుపాయాల కల్పన, విశ్వసనీయమైన ముడిసరుకుల సరఫరా గొలుసును నిర్మించడం వంటివి కీలకమైనవి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా తీవ్రమైన పోటీ, భారీ పెట్టుబడుల అవసరం కూడా ఈ రంగంలో ఉన్నాయ. అయినప్పటికీ, భారత ప్రభుత్వం అందిస్తున్న భారీ మద్దతు, వ్యూహాత్మక దృష్టితో, భారత్ సెమీకండక్టర్ ఉత్పత్తిలో కీలక పాత్ర పోషించే అవకాశం ఉంది. 2030 నాటికి భారత సెమీకండక్టర్ మార్కెట్ సుమారు $100 బిలియన్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా. ఈ నేపథ్యంలో, ISM 2.0, ECMS వంటి పథకాలు భారత్ ను ఈ రంగంలో అగ్రగామిగా నిలబెట్టడంలో కీలక పాత్ర పోషించనున్నాయి.