కేంద్ర ప్రభుత్వం డిజిటల్ రెగ్యులేషన్లలో భాగంగా ఆన్లైన్ కంటెంట్ను బ్లాక్ చేయాలంటూ జారీ చేస్తున్న ఆదేశాలు ఊహించని స్థాయిలో దూసుకుపోతున్నాయి. ముఖ్యంగా ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) సృష్టిస్తున్న డీప్ఫేక్స్ (Deepfakes) పెరగడంతో, ఈ చర్యలు గత రెండేళ్లలో నాలుగు రెట్లు పెరిగి, 2025 నాటికి 24,300 ఆర్డర్లను దాటాయి. ఈ అకస్మాత్తుగా పెరిగిన నియంత్రణలు X (గతంలో ట్విట్టర్), Meta (Facebook, Instagram) వంటి సోషల్ మీడియా దిగ్గజాలపై తీవ్ర ఒత్తిడిని తెస్తున్నాయి.
ఎలక్ట్రానిక్స్ అండ్ ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ (MeitY) అధికారులు మాట్లాడుతూ, AI- జనరేటెడ్ కంటెంట్, డీప్ఫేక్స్ విపరీతంగా పెరగడమే ఈ పెరుగుదలకు ప్రధాన కారణమని తెలిపారు. ప్రస్తుతం జారీ అవుతున్న ఆర్డర్లలో 60% పైగా X ప్లాట్ఫామ్కు సంబంధించినవి కాగా, Meta గ్రూప్ (Facebook, Instagram) వాటా 25%, Alphabet (YouTube) వాటా **5%**గా ఉంది. కంటెంట్ బ్లాకింగ్ కమిటీ వారంలో పలుమార్లు సమావేశమవుతూ, అత్యవసర అధికారాలను కూడా వినియోగిస్తోంది. రాష్ట్రాల అభ్యర్థనలతో పాటు, 'ఆపరేషన్ సింధూర్' వంటి పరిస్థితుల్లో తక్షణ చర్యలు తీసుకోవాల్సిన అవసరం పెరుగుతోంది.
జనరేటివ్ AI టూల్స్ వేగంగా అభివృద్ధి చెందడం, వాటి విస్తృత వినియోగం వల్ల డీప్ఫేక్ కంటెంట్లో 550% పెరుగుదల కనిపించింది. 2019 నుంచి 2023 మధ్య ఈ పరిస్థితి తీవ్రమైంది. ఈ డీప్ఫేక్స్, తప్పుడు సమాచారం (Disinformation) ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆందోళన కలిగిస్తోంది. వరల్డ్ ఎకనామిక్ ఫోరమ్ (WEF) కూడా 2024లో డీప్ఫేక్స్ను, తప్పుడు సమాచారాన్ని ప్రధాన గ్లోబల్ రిస్క్లుగా పేర్కొంది.
Meta Platforms (META) వంటి కంపెనీలు ప్రస్తుతం $1.71 ట్రిలియన్ మార్కెట్ క్యాప్తో, 28.74 P/E రేషియోతో ఉన్నాయి. Alphabet (GOOGL/GOOG) విలువ $4.2 ట్రిలియన్ మార్కెట్ క్యాప్తో, సుమారు 31.8 P/E రేషియోతో ట్రేడ్ అవుతున్నాయి. Meta 2026 నాటికి AI ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్పై $115-$135 బిలియన్లు ఖర్చు చేయాలని యోచిస్తోంది. ఇదిలా ఉండగా, ఇటీవల Meta, Alphabet పై వచ్చిన కోర్టు తీర్పులు, ముఖ్యంగా యువతపై ప్రతికూల ప్రభావం, వ్యసనం వంటి అంశాల్లో డిజైన్ నెగ్లిజెన్స్ కారణంగా వచ్చిన తీర్పులు, 'సెక్షన్ 230' వంటి చట్టపరమైన రక్షణలను బలహీనపరిచే అవకాశం ఉంది. దీనివల్ల ఆపరేటింగ్ ఖర్చులు పెరగడంతో పాటు, ప్రొడక్టులలో భారీ మార్పులు చేయాల్సి రావచ్చు.
భారతదేశం తీరు, ప్రపంచవ్యాప్తంగా డిజిటల్ కంటెంట్ నియమాలపై కఠినతరం చేస్తున్న ధోరణికి అద్దం పడుతోంది. యూరోపియన్ యూనియన్ (EU) యొక్క AI చట్టం ప్రకారం, AI కంటెంట్ను స్పష్టంగా లేబుల్ చేయాలని, లేదంటే గ్లోబల్ టర్నోవర్లో 6% వరకు జరిమానాలు విధించే అవకాశం ఉంది. EU డిజిటల్ సర్వీసెస్ యాక్ట్ (DSA) కూడా ప్రధాన ప్లాట్ఫామ్ల రిస్క్లను లక్ష్యంగా చేసుకుంది. ఎన్నికల జోక్యం, ఆమోదం లేకుండా ఆన్లైన్లో వ్యక్తిగత చిత్రాల వ్యాప్తి (ఇందులో 96% డీప్ఫేక్సే) వంటి అంశాలపై ప్రభుత్వాలు ప్లాట్ఫామ్లను నిలదీస్తున్నాయి.
ప్రస్తుత నియంత్రణ వాతావరణం సోషల్ మీడియా కంపెనీలకు పెద్ద రిస్క్లను తెచ్చిపెడుతోంది. 'సెక్షన్ 230' రక్షణలు బలహీనపడటం, Meta, Alphabet పై వచ్చిన తీర్పుల వల్ల, యూజర్-జనరేటెడ్ కంటెంట్కు ప్లాట్ఫామ్లు మరింత బాధ్యత వహించాల్సి రావచ్చు. Meta 2026లో అనేక కేసులను ఎదుర్కోనుంది. అలాగే, AI రంగంలో తీవ్ర పోటీ, Google Search వంటి స్థాపిత ప్లాట్ఫామ్లు కొత్త AI ప్రత్యర్థుల ముందు మార్కెట్ వాటాను కోల్పోతుండటం దీర్ఘకాలిక వృద్ధిపై సందేహాలు రేకెత్తిస్తున్నాయి. Alphabet P/E రేషియో దాని 10-సంవత్సరాల సగటు కంటే 15% ఎక్కువగా ఉంది, ఇది 'గణనీయంగా అధిక విలువ' (Significantly Overvalued) అని కొందరు విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ముఖ్యంగా ప్రకటనల ఆదాయంపై దాని ఆధారపడటం కూడా ఒక కారణం.
భవిష్యత్తులో కంటెంట్ మోడరేషన్, గుర్తింపు కోసం ప్లాట్ఫామ్లు భారీగా పెట్టుబడులు పెట్టాల్సి వస్తుంది. ప్రభుత్వాల పెరుగుతున్న బ్లాకింగ్ కార్యకలాపాలు, ముఖ్యంగా రాజకీయ కంటెంట్ విషయంలో, రాజకీయపరమైన రిస్క్లను పెంచుతాయి. విశ్లేషకులలో భిన్నాభిప్రాయాలున్నాయి. కొంతమంది Metaను 'మోడెస్ట్లీ అండర్వాల్యూడ్' (Modestly Undervalued) గా భావిస్తున్నారు, AI పెట్టుబడులు దాని విలువను పెంచుతాయని ఆశిస్తున్నారు. అయితే, Meta యొక్క AI ఖర్చులు, EU, US లలో కొనసాగుతున్న చట్టపరమైన పోరాటాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. Alphabet విషయంలో, యాంటీట్రస్ట్ కేసులు, AI రేసు ప్రధాన సవాళ్లు. ప్రభుత్వాలు ఆన్లైన్ కంటెంట్, ముఖ్యంగా AI- జనరేటెడ్ మెటీరియల్ పట్ల ఎక్కువ జవాబుదారీతనం కోరుకుంటున్న ఈ ధోరణి, భవిష్యత్తులో అధిక కాంప్లియెన్స్ ఖర్చులు, కఠినమైన కంటెంట్ తనిఖీలు, వ్యాపార నమూనాలలో మార్పులకు దారితీయవచ్చు. ఈ నియంత్రణలు ఎంత సమర్థవంతంగా, న్యాయంగా ఉంటాయనేది భవిష్యత్ స్టాక్ విలువలకు, మార్కెట్ స్థిరత్వానికి కీలకం.
