భారత్ కీలక ముందడుగు: తొలి సెమీకండక్టర్ SEZ కు ఆమోదం - టాటా **91,000** కోట్లతో భారీ పెట్టుబడి!

సెమీకండక్టర్ రంగంలో భారత్ విప్లవాత్మక మార్పులు!

సెమీకండక్టర్ల తయారీ రంగాన్ని ప్రోత్సహించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒక పెద్ద ముందడుగు వేసింది. కేవలం కంపెనీలకు విడివిడిగా అనుమతులు ఇవ్వడమే కాకుండా, ఒక పూర్తిస్థాయి పరిశ్రమ పర్యావరణ వ్యవస్థను (Industry Ecosystem) నిర్మించే లక్ష్యంతో, దేశంలో మొట్టమొదటి సెమీకండక్టర్ ఫ్యాబ్రికేషన్ స్పెషల్ ఎకనామిక్ జోన్ (SEZ) కు అధికారికంగా ఆమోదం తెలిపింది.

SEZ నిబంధనల్లో కీలక మార్పులతో పెట్టుబడుల వెల్లువ

ఈ జోష్ వెనుక 2025 జూన్‌లో తీసుకువచ్చిన కొత్త SEZ నిబంధనలు ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. చిప్, ఎలక్ట్రానిక్స్ ఉత్పత్తిని లక్ష్యంగా చేసుకునే SEZ లకు అవసరమైన కనీస భూమి పరిమితిని 50 హెక్టార్ల నుండి కేవలం 10 హెక్టార్లకు తగ్గించడం అతిపెద్ద మార్పు. అంతేకాకుండా, SEZ ల నుండి తయారైన వస్తువులను పన్నులు చెల్లించిన తర్వాత దేశీయంగా విక్రయించుకునేందుకు, భూమిని వినియోగించుకునే విషయంలో మరిన్ని వెసులుబాట్లు కల్పించడం వంటి సంస్కరణలు చిన్న, పెద్ద కంపెనీలు సులభంగా కార్యకలాపాలు ప్రారంభించేందుకు మార్గం సుగమం చేశాయి. ప్రపంచ సరఫరా గొలుసుల్లో (Global Supply Chains) వస్తున్న మార్పుల నేపథ్యంలో, ఇది భారతదేశాన్ని ఒక కొత్త తయారీ కేంద్రంగా మార్చే అవకాశం ఉంది.

విస్తృత సెమీకండక్టర్ విలువ గొలుసు నిర్మాణం

ఈ అనుమతుల ద్వారా భారతదేశ చిప్ పరిశ్రమను సమగ్రంగా నిర్మించే ప్రణాళిక స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. గుజరాత్‌లోని ధోలేరాలో టాటా సెమీకండక్టర్ మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్, దేశంలోనే తొలి ఫ్యాబ్రికేషన్ ప్లాంట్ కోసం ₹91,000 కోట్ల పెట్టుబడితో ముందుంది. మరోవైపు, మైక్రాన్ సెమీకండక్టర్ టెక్నాలజీ ఇండియా ప్రైవేట్ లిమిటెడ్, గుజరాత్‌లోని సనంద్‌లో అసెంబ్లీ, టెస్టింగ్, మార్కింగ్, ప్యాకేజింగ్ (ATMP) SEZ ను ₹13,000 కోట్ల పెట్టుబడితో ఏర్పాటు చేయనుంది. కైనెస్ సెమికాన్ లిమిటెడ్ ₹681 కోట్లు, సీజీ సెమీ లిమిటెడ్ ₹2,150 కోట్లు పెట్టుబడితో అసెంబ్లీ, ప్యాకేజింగ్ విభాగాల్లో కార్యకలాపాలు చేపట్టనున్నాయి. ఆక్వస్ గ్రూప్ కర్ణాటకలోని ధార్వాడ్‌లో ₹100 కోట్ల పెట్టుబడితో ఎలక్ట్రానిక్ కాంపోనెంట్ మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ SEZ ను స్థాపించనుంది. ఈ ప్రాజెక్టులన్నీ కలిసి లక్షలాది నైపుణ్యం కలిగిన ఉద్యోగాలను సృష్టించి, దేశ తయారీ సామర్థ్యాలను పెంచుతాయి.

గ్లోబల్ డిమాండ్, దిగుమతులపై ఆధారపడటం

ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI), 5G, ఇంటర్నెట్ ఆఫ్ థింగ్స్ (IoT) వంటి అత్యాధునిక టెక్నాలజీల వల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా సెమీకండక్టర్ల డిమాండ్ విపరీతంగా పెరుగుతోంది. అయితే, భారత్ సెమీకండక్టర్ దిగుమతులపై ఎంతగా ఆధారపడుతుందో తాజా గణాంకాలు తెలియజేస్తున్నాయి. 2023-24 ఆర్థిక సంవత్సరంలో సెమీకండక్టర్ దిగుమతులు 18.5% పెరిగి ₹1.71 లక్షల కోట్లకు చేరాయి. దేశం తన చిప్స్, ఎలక్ట్రానిక్ కాంపోనెంట్లలో 90-95% వరకు దిగుమతి చేసుకుంటుంది. 2030 నాటికి ప్రపంచ చిప్ మార్కెట్ $1 ట్రిలియన్ ను అధిగమించవచ్చని అంచనా. ఈ వృద్ధిలో గణనీయమైన వాటాను పొందాలని భారత్ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది, కేవలం చిప్ డిజైన్ లోనే కాకుండా తయారీలోనూ కీలక పాత్ర పోషించాలని భావిస్తోంది.

గత ప్రయత్నాలు, ప్రస్తుత వ్యూహం

భారత్ గతంలోనూ సెమీకండక్టర్ పరిశ్రమను నిర్మించేందుకు ప్రయత్నించింది. 2007లో ఒక పాలసీ, 1984లో సెమీకండక్టర్ కాంప్లెక్స్ లిమిటెడ్ (SCL) ఏర్పాటు వంటివి జరిగాయి. అయితే, ప్రస్తుత వ్యూహం మరింత సమగ్రంగా ఉంది. 2021లో స్థాపించిన ఇండియా సెమీకండక్టర్ మిషన్ (ISM) ₹76,000 కోట్ల బడ్జెట్‌తో, ఉత్పత్తి ఆధారిత ప్రోత్సాహకాలు (PLI), పరిశోధన, అభివృద్ధి (R&D) వంటి అంశాలపై దృష్టి సారిస్తూ, స్వావలంబన కలిగిన పరిశ్రమను ప్రోత్సహిస్తోంది.

సవాళ్లు, భవిష్యత్ అంచనాలు

సెమీకండక్టర్ తయారీ రంగంలో అడుగుపెట్టడం ఎంతో సవాలుతో కూడుకున్నది. దీనికి భారీ పెట్టుబడులు, లాభాలు రావడానికి ఎక్కువ సమయం, తైవాన్, దక్షిణ కొరియా, చైనా వంటి దేశాల నుంచి తీవ్రమైన పోటీ అవసరం. గతంలో ప్రభుత్వ విధానాల్లో స్థిరత్వం లేకపోవడం, పరిపాలనాపరమైన జాప్యాలు వంటి సమస్యలు ఎదురయ్యాయి. ముడి పదార్థాల నుంచి నైపుణ్యం కలిగిన కార్మికుల వరకు పూర్తిస్థాయి పర్యావరణ వ్యవస్థను సృష్టించడం ఒక దీర్ఘకాలిక ప్రక్రియ. అయితే, నిపుణుల అంచనాల ప్రకారం, దేశీయ డిమాండ్, 'మేక్ ఇన్ ఇండియా', 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్' వంటి ప్రభుత్వ కార్యక్రమాల మద్దతుతో 2030 నాటికి భారతదేశ సెమీకండక్టర్ మార్కెట్ $100 బిలియన్లకు చేరుకుంటుంది. ఈ కొత్త SEZ ల విజయం, సెమీకండక్టర్ మిషన్ తో పాటు, భారత్‌ను ఒక ప్రధాన గ్లోబల్ సెమీకండక్టర్ తయారీదారుగా నిలబెట్టడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.