AI తో మార్కెట్లో పెను సంక్షోభం
Anthropic సంస్థ విడుదల చేసిన అధునాతన AI ప్రొడక్టివిటీ టూల్స్ ప్రపంచ ఆర్థిక మార్కెట్లలో తీవ్ర ప్రకంపనలు సృష్టించాయి. ఈ పరిణామంతో ఫిబ్రవరి 4, 2026 బుధవారం నాడు Nasdaq లో ఏకంగా 300 బిలియన్ డాలర్ల మార్కెట్ విలువ పడిపోయింది. టెక్నాలజీ రంగంలో కీలకమైన Nasdaq Composite ఇండెక్స్ 1.4% క్షీణించి 23,255.19 వద్ద ముగిసింది. Nasdaq 100 ఇండెక్స్ అయితే 1.55% నష్టపోయింది. కేవలం ఉత్పాదకతను పెంచడమే కాకుండా, లీగల్ డాక్యుమెంట్ రివ్యూ, కోడ్ జనరేషన్ వంటి సంక్లిష్ట పనులను ఆటోమేట్ చేయగల AI ఏజెంట్లు, సాఫ్ట్వేర్, సర్వీసెస్ కంపెనీల విలువ గొలుసులకు (value chains) నేరుగా ముప్పు తెచ్చిపెట్టాయని మార్కెట్లో భయాలు పెరిగాయి. ఈ సెంటిమెంట్ మార్పు ధాటికి Advanced Micro Devices (AMD) షేర్లు 17.31%, Intuit 10.89%, Salesforce 6.85% చొప్పున పడిపోయాయి. ఈ పరిణామం, AI-ఆధారిత ప్రపంచంలో నిలకడైన ఆదాయ మార్గాలు, లాభ మార్జిన్ల (profit margins) పై లోతైన పరిశీలనకు దారితీసింది.
డాట్-కామ్ యుగం గుర్తుకు వస్తోందా?
ప్రస్తుత మార్కెట్ గందరగోళం, 1990ల చివర్లో వచ్చిన డాట్-కామ్ బుడగ (dot-com bubble) నాటి పరిస్థితులను తీవ్రంగా గుర్తుకు తెస్తోంది. అప్పట్లో అధిక వాల్యుయేషన్లతో (valuations) కూడిన షేర్లు భారీ క్రాష్కు దారితీశాయి. 2000 మార్చి నాటి గరిష్ట స్థాయిల నుంచి Nasdaq Composite ఇండెక్స్ దాదాపు 77% పడిపోయి, ఆ స్థాయిలను తిరిగి అందుకోవడానికి 15 ఏళ్లు పట్టింది. ప్రస్తుతం, Nasdaq PE రేషియో దాదాపు 25.20 నుంచి 34.45 మధ్య ట్రేడ్ అవుతోంది. అయితే, ఇది డాట్-కామ్ సమయంలో Nasdaq-100 ఫార్వర్డ్ P/E 60.1x కు చేరినంత కాకపోయినా, పెట్టుబడిదారుల్లో ఆందోళన రేకెత్తిస్తోంది. AI సంక్షోభ భయాలతో, ఇన్వెస్టర్లు హై-గ్రోత్, మొమెంటం వ్యూహాల నుంచి వాల్యూ, డిఫెన్సివ్ ఆస్తుల వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారు. భారత మార్కెట్లో కూడా ఈ ట్రెండ్ కనిపిస్తోంది. Nifty 50 ప్రస్తుతం దాని దీర్ఘకాలిక సగటు కంటే కొంచెం ఎక్కువగా, 21 ఫార్వర్డ్ PE వద్ద ట్రేడ్ అవుతోంది. సాఫ్ట్వేర్ కంపెనీల సగటు ఫార్వర్డ్ ఎర్నింగ్స్ మల్టిపుల్ (forward earnings multiple) ఇటీవలి నెలల్లో సుమారు 39x నుంచి 21x కు పడిపోయింది, ఇది రంగం రిస్క్ యొక్క రీప్రైసింగ్ను సూచిస్తోంది.
రంగాల వారీగా పెట్టుబడుల మార్పు
ఈ భారీ అమ్మకాలతో ప్రధాన టెక్ దిగ్గజాలు కూడా ప్రభావితమయ్యాయి. AI చిప్స్లో అగ్రగామిగా పరిగణించబడుతున్న Nvidia షేర్ కూడా తగ్గింది. AI ఖర్చుల స్థిరత్వం, పోటీ ఒత్తిళ్లపై ఆందోళనలు పెరిగాయి. Microsoft, Alphabet వంటి ఇతర దిగ్గజాలు కూడా తమ భారీ AI పెట్టుబడులు, క్లౌడ్ వృద్ధిపై పరిశీలనకు గురవుతున్నాయి. ఒకప్పుడు స్థిరమైన ఆదాయాలకు (recurring revenues) పేరుగాంచిన సాఫ్ట్వేర్ రంగం, AI మరింత సమర్థవంతంగా, తక్కువ ఖర్చుతో అవుట్పుట్లను పునరావృతం చేయగలదన్న భయాలతో తీవ్ర ఒత్తిడికి లోనవుతోంది. దీంతో, టెక్నాలజీ రంగం నుంచి కమొడిటీలైన బంగారం, వెండి, అలాగే ఎనర్జీ, మైనింగ్ స్టాక్స్ వైపు పెట్టుబడులు మళ్లుతున్నాయి. విశ్లేషకులు AI ల్యాండ్స్కేప్ను పునఃపరిశీలిస్తున్నారు. కొందరు డిస్కౌంట్లో లభించే హై-క్వాలిటీ సాఫ్ట్వేర్ స్టాక్స్లో అవకాశాలను చూస్తుండగా, మరికొందరు ఈ కొత్త మార్కెట్ పారాడిగమ్లో అధిక అస్థిరత, బలమైన రిస్క్ మేనేజ్మెంట్ ఆవశ్యకతను నొక్కి చెబుతున్నారు. AI 'హనీమూన్ ఫేజ్' ముగిసి, డిస్ఇంటర్మీడియేషన్ (disintermediation), మార్జిన్ కంప్రెషన్ (margin compression) లపై కఠినమైన వాస్తవాలను ఎదుర్కొంటున్నట్లు తెలుస్తోంది.