మ్యూచువల్ ఫండ్స్ @ ₹81 లక్షల కోట్లు: కొత్త శిఖరాలు.. కానీ ఇన్వెస్టర్లకు ఏం మిగులుతుంది?

పాసివ్ ఫండ్స్ జోరు.. మార్జిన్లపై ఒత్తిడి

భారతదేశ మ్యూచువల్ ఫండ్ రంగం జనవరి 2026 నాటికి ₹81.01 లక్షల కోట్ల ఏకీకృత నిర్వహణలో ఉన్న ఆస్తులతో (AUM) చరిత్ర సృష్టించింది. ఈ అద్భుత వృద్ధికి ప్రధానంగా పాసివ్ ఫండ్స్ నుండే భారీ మద్దతు లభించింది. గత సంవత్సరంతో పోలిస్తే, పాసివ్ ఫండ్స్ AUM 37.7% పెరిగి ₹15.02 లక్షల కోట్లకు చేరుకుంది. ప్రస్తుతం మొత్తం అసెట్స్ లో వీటికి 19% వాటా ఉంది. తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన, పారదర్శక పెట్టుబడి సాధనాల వైపు ఇన్వెస్టర్లు ఎక్కువగా మొగ్గు చూపుతున్నారు. భారతదేశంలో, యాక్టివ్ ఫండ్స్ 1%-2.5% వరకు ఫీజులు వసూలు చేస్తుంటే, పాసివ్ ఫండ్స్ మాత్రం 0.05% నుంచి 0.5% మాత్రమే చార్జ్ చేస్తున్నాయి. దీనివల్ల అసెట్ మేనేజ్‌మెంట్ కంపెనీల (AMCs) ఆదాయాలు తగ్గుతున్నాయి. గత దశాబ్ద కాలంలో ఇండస్ట్రీ AUM 20% CAGR తో పెరిగినా, పాసివ్ ఫండ్స్ వాటా పెరగడంతో యూనిట్ AUM పై వచ్చే సగటు ఆదాయం తగ్గుతోందని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు.

రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లదే కీలక పాత్ర.. SIPల మద్దతు

మొత్తం మ్యూచువల్ ఫండ్ AUMలో 60% వాటా వ్యక్తిగత (రిటైల్) పెట్టుబడిదారులదే. గత 10 ఏళ్లలో వీరి పెట్టుబడులు మొత్తం ఇండస్ట్రీ కంటే వేగంగా, 23% CAGR తో పెరిగాయి. నెలవారీ సిస్టమాటిక్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ ప్లాన్స్ (SIPs) ద్వారా వస్తున్న పెట్టుబడులు జనవరి 2026లో ₹31,002 కోట్లకు చేరుకున్నాయి. ఇది గత ఏడాదితో పోలిస్తే 17% అధికం. 2025లో విదేశీ పోర్ట్‌ఫోలియో ఇన్వెస్టర్లు (FPIs) సుమారు $20 బిలియన్ల నిధులను వెనక్కి తీసుకున్నప్పటికీ, ఈ SIPల రూపంలో వచ్చిన డబ్బు మార్కెట్‌కు అండగా నిలిచింది. 'డిప్ లో కొనండి' (buy the dip) అనే వ్యూహం రిటైల్ ఇన్వెస్టర్ల ద్వారా ప్రాచుర్యం పొందింది. ఇది మార్కెట్ స్థిరత్వానికి కీలకం అయినప్పటికీ, ఈ సెగ్మెంట్ పైనే ఎక్కువగా ఆధారపడటం భవిష్యత్తులో రిడెంప్షన్స్ పెరిగితే సమస్యలకు దారితీయవచ్చని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. 2015-2016లో రిటైల్ భాగస్వామ్యం కేవలం 45.9% మాత్రమే ఉండేది.

చారిత్రక నేపథ్యం.. మారుతున్న మార్కెట్ డ్రైవర్లు

ప్రస్తుతం కనిపిస్తున్న వృద్ధి అద్భుతమే అయినా, ఇది ఆరంభం కాదు. 2015-2016 కాలంలో ఇండస్ట్రీ AUM సుమారు ₹12-13.5 లక్షల కోట్లు మాత్రమే ఉండేది. అయితే, అప్పటితో పోలిస్తే ఇప్పుడు వృద్ధిలో 'కూర్పు' (composition) గణనీయంగా మారింది. పాసివ్ ఫండ్స్, రిటైల్ ఇన్వెస్టర్ల పాత్ర ఇప్పుడు చాలా కీలకంగా మారింది. గత దశాబ్ద కాలంలో భారత మ్యూచువల్ ఫండ్ ఇండస్ట్రీ 20% CAGR సాధిస్తే, అమెరికా మార్కెట్ కేవలం 8% CAGR తోనే వృద్ధి చెందింది. ఇది దేశీయ ఆర్థిక మార్కెట్ల వేగవంతమైన వృద్ధిని సూచిస్తుంది. వడ్డీ రేట్లు వంటి స్థూల ఆర్థిక అంశాలు ఫండ్ పనితీరుపై ప్రభావం చూపుతాయి. పెరుగుతున్న వడ్డీ రేట్లు బాండ్ల విలువను తగ్గిస్తాయి, అలాగే కంపెనీల రుణ ఖర్చులు పెంచి ఈక్విటీ ఫండ్ రిటర్న్స్ ను తగ్గించవచ్చు.

రెగ్యులేటరీ చర్యలు.. కొత్త నిబంధనలు

మారుతున్న మార్కెట్ నిర్మాణానికి అనుగుణంగా రెగ్యులేటర్లు కూడా చర్యలు తీసుకుంటున్నారు. సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా (SEBI) పాసివ్ ఫండ్స్ కోసం 'మ్యూచువల్ ఫండ్స్ లైట్' (MF Lite) అనే కొత్త ఫ్రేమ్‌వర్క్‌ను ప్రవేశపెట్టింది. దీని ద్వారా ఇండెక్స్ ఫండ్స్, ETFs వంటి వాటికి నిబంధనలను సరళతరం చేసి, ప్రవేశాన్ని సులభతరం చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. అదే సమయంలో, స్పాన్సర్ గ్రూప్ కంపెనీలలో పాసివ్ ఫండ్స్ పెట్టుబడులపై SEBI కఠిన నిబంధనలు విధించింది. NAVలో **25%**కి మించి పెట్టుబడులు పెట్టరాదని, అయితే ఈక్విటీ ETFs, ఇండెక్స్ ఫండ్స్ మాత్రం ఇండెక్స్ వెయిటేజ్ ప్రకారం 35% వరకు పెట్టుబడి పెట్టడానికి అనుమతి ఉంది. ఇవి పాసివ్ స్పేస్‌లో పారదర్శకతను పెంచి, ఏకాగ్రత రిస్క్‌లను తగ్గించడానికి ఉద్దేశించినవి.

ఇబ్బందులు.. ఆందోళనలు

ఆకర్షణీయమైన గణాంకాలు కనిపిస్తున్నప్పటికీ, కొన్ని ఆందోళనకర అంశాలు కూడా ఉన్నాయి. తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన పాసివ్ పెట్టుబడుల వైపు మళ్లడం వల్ల అసెట్ మేనేజర్ల ఫీజులు తగ్గుతాయి, ఇది దీర్ఘకాలంలో లాభదాయకత, ఆవిష్కరణలపై ప్రభావం చూపవచ్చు. విదేశీ పెట్టుబడుల అవుట్‌ఫ్లోస్‌ను భర్తీ చేయడానికి రిటైల్ పెట్టుబడులపై, ముఖ్యంగా SIPల రూపంలో, ఎక్కువగా ఆధారపడటం లిక్విడిటీ రిస్క్‌ను సృష్టిస్తుంది. ఒకవేళ ఈ రిటైల్ పెట్టుబడులు తగ్గినా, లేదా రిడెంప్షన్స్ వేగవంతం అయినా, మార్కెట్ గణనీయమైన ఒత్తిడిని ఎదుర్కొనే అవకాశం ఉంది. మహారాష్ట్ర వంటి కొన్ని రాష్ట్రాల్లోనే పెట్టుబడులు కేంద్రీకృతమై ఉండటం (మహారాష్ట్రలో ₹33.69 లక్షల కోట్లు), వడ్డీ రేట్ల పట్ల రుణ-భారిత పోర్ట్‌ఫోలియోల సున్నితత్వం కూడా ముఖ్యమైన అంశాలు.