స్టార్టప్ ఉద్యోగులకు ESOPల షాక్: IPOలు ఆలస్యం.. అప్పుల ఊబిలో చిక్కుకున్నారా?

అప్పుల ఊబిలో స్టార్టప్ ఉద్యోగులు

భారతదేశంలోని స్టార్టప్ ఉద్యోగులు తమ ఎంప్లాయీ స్టాక్ ఆప్షన్స్ (ESOPs) కోసం అప్పులు తీసుకున్నారు. అయితే, IPOలు ఆశించిన సమయానికి రాకపోవడంతో, వీరికి భారీ ఆర్థిక ఒత్తిడి ఎదురవుతోంది. IPOల ద్వారా త్వరగా డబ్బు వస్తుందన్న ఆశలు అడియాశలయ్యాయి, దీంతో అప్పులు పెరుగుతూ, భవిష్యత్తుపై అనిశ్చితి నెలకొంది.

మాజీ ఉద్యోగులకు గట్టి ఎదురుదెబ్బ

ముఖ్యంగా, కంపెనీ నుంచి బయటకు వచ్చిన మాజీ ఉద్యోగులకు పరిస్థితి మరింత క్లిష్టంగా మారింది. వారు కంపెనీని విడిచిపెట్టిన తర్వాత సాధారణంగా 30 నుంచి 90 రోజుల్లోపు తమ ESOPలను వినియోగించుకోవాలి, లేదంటే వాటిని కోల్పోవాల్సి వస్తుంది. ఈ సమయంలోనే, ESOP లోన్ల గడువులు కూడా దాటిపోతే, వారు తీవ్రమైన ఆర్థిక ఇబ్బందుల్లో పడతారు.

పన్ను, వడ్డీ భారం పెరుగుతోంది

ఇండియాలో పన్ను నిబంధనలు ఈ భారాన్ని మరింత పెంచుతున్నాయి. ESOPలను వినియోగించుకున్నప్పుడు, స్ట్రైక్ ప్రైస్ (strike price) కి, ఫెయిర్ మార్కెట్ వాల్యూ (FMV) కి మధ్య ఉన్న తేడాపై ఉద్యోగులు 'పర్‌క్విజిట్ టాక్స్' (perquisite tax) చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. ఇది కేవలం పేపర్ మీద లాభం అయినప్పటికీ, ఈ పన్నును ముందుగానే చెల్లించాలి. సాధారణంగా ESOP లోన్లపై 11 శాతం వడ్డీ రేటుతో 24-36 నెలల కాలానికి రుణాలు ఉంటాయి. దీంతో, ESOPలను వినియోగించుకునే ఖర్చు అదనంగా 20-33 శాతం వరకు పెరిగిపోతుంది. ఒకవేళ IPO వచ్చినప్పుడు, పన్ను లెక్కించడానికి ఉపయోగించిన FMV కంటే తక్కువ వాల్యుయేషన్ ఉంటే, ఆ పర్‌క్విజిట్ టాక్స్ శాశ్వత నష్టంగా మారుతుంది. అప్పుడు అప్పు తీసుకున్నవారు, తీసుకోని వారికంటే ఆర్థికంగా దారుణమైన స్థితిలో పడే అవకాశం ఉంది.

నిపుణుల సూచన

ఈ నేపథ్యంలో, ఆర్థిక సలహాదారులు (Wealth Managers) అప్పులు చేసి ESOPలను వాడేసే ప్రణాళికలకు దూరంగా ఉండాలని సూచిస్తున్నారు. అప్పుల్లో మునిగిపోయే బదులు, అసలు డబ్బు చేతికి వచ్చేవరకు వేచి చూడాలని వీరు చెబుతున్నారు. ఇలాంటి లోన్లను రీఫైనాన్స్ చేయడం వల్ల అప్పు, వడ్డీ మరింత పెరిగిపోతాయని వారు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఇప్పటికే ఈ పరిస్థితిలో చిక్కుకున్న ఉద్యోగులకు, సెకండరీ మార్కెట్ (secondary market) లో అమ్మకాలు ఒక ఆచరణాత్మక మార్గంగా కనిపించవచ్చు, అయితే ఇందులో కొంత డిస్కౌంట్ ఇచ్చే అవకాశం, మార్కెట్ సవాళ్లు కూడా ఉండవచ్చు.