ప్రపంచవ్యాప్తంగా స్టార్టప్ల్లోకి $297 బిలియన్ల పెట్టుబడులు ప్రవహించాయి. గత త్రైమాసికంతో పోలిస్తే ఇది ఏకంగా 150% అధికం కావడం గమనార్హం. మొత్తం వీసీ పెట్టుబడుల్లో 81% అంటే $239 బిలియన్లు ఏఐ (AI) రంగంలోనే పెట్టుబడి పెట్టారు. ఈ రికార్డు స్థాయికి చేరుకోవడానికి కొన్ని అతిపెద్ద ఫండింగ్ రౌండ్లే కారణం. చరిత్రలో అతిపెద్ద ఐదు వెంచర్ డీల్స్లో నాలుగు, 2026 Q1లోనే నమోదయ్యాయి. OpenAI $122 బిలియన్లను $852 బిలియన్ల వాల్యుయేషన్తో, Anthropic $30 బిలియన్లను $380 బిలియన్ల వాల్యుయేషన్తో, xAI $20 బిలియన్లను, Waymo $16 బిలియన్లను సమీకరించాయి. ఈ నాలుగు డీల్స్ కలిపి మొత్తం $186 బిలియన్లు అయ్యాయి, ఇది త్రైమాసిక పెట్టుబడుల్లో 63% కంటే ఎక్కువ.
ఇక భారీ డీల్స్తో పాటు, ఏఐ స్టార్టప్లు ప్రారంభ దశ (Seed Stage) నుంచే అనూహ్యమైన వాల్యుయేషన్స్ను అందుకుంటున్నాయి. సగటున ఏఐ సీడ్ రౌండ్లలో కంపెనీల ప్రీ-మనీ వాల్యుయేషన్ $17.9 మిలియన్లుగా ఉంటోంది. సాధారణంగా $10 మిలియన్ల రౌండ్లు $40-45 మిలియన్ల పోస్ట్-మనీ వాల్యుయేషన్తో క్లోజ్ అవుతున్నాయి. అంటే, నాన్-ఏఐ స్టార్టప్లతో పోలిస్తే 42% ప్రీమియం వాల్యుయేషన్స్ దక్కుతున్నాయి. ఈ దూకుడు, ఏఐ రంగంలో పెట్టుబడిదారులకున్న బలమైన నమ్మకాన్ని సూచిస్తోంది.
ఒకవైపు ప్రైవేట్ మార్కెట్లలో ఏఐ వాల్యుయేషన్స్ ఆకాశాన్ని అంటుతుండగా, పబ్లిక్ మార్కెట్లలో Microsoft వంటి దిగ్గజాలు సుమారు $2.75 ట్రిలియన్ల మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్తో, సగటు కంటే తక్కువ 23.16 P/E రేషియోతో ట్రేడ్ అవుతున్నాయి. ఏఐ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ కంపెనీలైన Lam Research, Micron Technology షేర్లు Q1 2026లో బలమైన డిమాండ్ కారణంగా వరుసగా 24.8%, 17.9% పెరిగాయి. అయితే, 2026 ప్రారంభంలో ఏఐ స్టాక్స్లో స్వల్పంగా పుల్బ్యాక్ కనిపించడం, దీర్ఘకాలిక డిమాండ్ ఉన్నప్పటికీ ఇన్వెస్టర్లలో కొంత అలసటను సూచిస్తోంది. ఏఐ క్రిప్టో రంగం మాత్రం 14% క్షీణతతో, మిగతా క్రిప్టో ఆస్తుల కంటే మెరుగ్గా నిలదొక్కుకుంది.
రికార్డు స్థాయిలో పెట్టుబడులు వస్తున్నప్పటికీ, వీసీ మార్కెట్ తీవ్రమైన రిస్కులను, నిధుల కేంద్రీకరణ సమస్యలను ఎదుర్కొంటోంది. కొన్ని అతిపెద్ద డీల్స్పై ఆధారపడటం ప్రస్తుత ఫండింగ్ స్థాయిల స్థిరత్వాన్ని ప్రశ్నిస్తోంది. OpenAI $122 బిలియన్ల రౌండ్ తర్వాత కూడా లాభాల్లోకి రాలేదు, అంతేకాకుండా API ధరలు, కంప్యూట్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్పై భారీ ఖర్చులపై విమర్శలను ఎదుర్కొంటోంది. Amazon, OpenAIలో పెట్టిన పెట్టుబడికి, 2028 నాటికి IPO లేదా ఆర్టిఫిషియల్ జనరల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AGI) సాధిస్తేనే నిధులు విడుదలవుతాయని షరతు పెట్టడం, వాల్యుయేషన్స్పై ఉన్న సందేహాలను తెలియజేస్తోంది. మార్కెట్ కూడా ఇప్పుడు మరింత సెలెక్టివ్గా మారింది. పెట్టుబడులు వస్తున్నా, బలమైన సంబంధాలున్న, ట్రాక్ రికార్డ్ ఉన్న కంపెనీలకే ప్రాధాన్యత లభిస్తోంది. ఇది నాన్-ఏఐ స్టార్టప్లకు సవాళ్లను విసురుతోంది, వారికి నిధుల సేకరణ కష్టతరంగా మారింది. ఈ పరిస్థితిని 'ఏఐ హ్యాంగోవర్' అని పిలుస్తున్నారు. అంటే, ప్రారంభ హైప్ తర్వాత, పెట్టుబడిదారులు ఊహాజనిత వృద్ధి కంటే వాస్తవ ప్రపంచ వినియోగం, లాభదాయకతకే ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు. అప్లైడ్ ఏఐ స్టార్టప్లు ఇప్పుడు సాంప్రదాయ వర్టికల్ SaaS వాల్యుయేషన్స్తో పోల్చబడుతున్నాయి.
2026లో వీసీ ఫండింగ్ పుంజుకుంటుందని విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు, అయితే ఇది అన్ని రంగాలకు సమానంగా ఉండకపోవచ్చు. మూలధన సామర్థ్యాన్ని, స్పష్టమైన లాభదాయక మార్గాలను చూపించే కంపెనీలకు మార్కెట్ ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది. IPO మార్కెట్ పుంజుకుంటోంది, M&A కార్యకలాపాలు వేగవంతమవుతాయని భావిస్తున్నారు. అయితే, ప్రధాన ఏఐ ప్లేయర్స్ చుట్టూ నిధుల కేంద్రీకరణ, అధిక వాల్యుయేషన్స్ను సమర్థించుకోవడానికి వేగంగా స్కేల్ అవ్వాలనే ఒత్తిడి పెట్టుబడి వాతావరణాన్ని ప్రభావితం చేస్తూనే ఉంటాయి. ఇది కేటగిరీ లీడర్లకు, మిగతా వాటికి మధ్య భిన్నమైన మార్కెట్ను సృష్టిస్తుంది.