ఇంపీరియల్ కాలేజ్, ఎమ్లియన్ బిజినెస్ స్కూల్ సంయుక్తంగా నిర్వహించిన ఓ అధ్యయనంలో కీలక విషయం వెలుగులోకి వచ్చింది. ఎక్కువ నిధులు సేకరించిన స్టార్టప్లలో మోసాలకు పాల్పడే అవకాశం ఎక్కువగా ఉందని ఈ నివేదిక వెల్లడించింది. అధిక వృద్ధి లక్ష్యాలు, బలహీనమైన పర్యవేక్షణ కారణంగా ఫౌండర్లు పనితీరు డేటాను తప్పుగా చూపే ప్రమాదం ఉందని ఈ అధ్యయనం గుర్తించింది. ప్రైవేట్ కంపెనీల్లో తక్కువ పాలనా ప్రమాణాలు ఈ సమస్యలను దాచిపెట్టి, చివరికి పెట్టుబడిదారులకు భారీ నష్టాన్ని కలిగిస్తాయని హెచ్చరిస్తున్నారు.
మోసాల వెనుక అసలు కారణాలేంటి?
ఇంపీరియల్ కాలేజ్, ఎమ్లియన్ బిజినెస్ స్కూల్ పరిశోధకులు ఒక ఆందోళనకరమైన విషయాన్ని బయటపెట్టారు. వెంచర్ క్యాపిటల్ (VC) నుంచి నిధులు పొందిన స్టార్టప్లలో మోసాలు ఎక్కువగా జరుగుతున్నాయని వారి అధ్యయనంలో తేలింది. 2000 నుండి 2023 మధ్య జరిగిన సెక్యూరిటీస్ మోసాల కేసులను విశ్లేషించినప్పుడు, అధిక పెట్టుబడులు వెల్లువెత్తిన మార్కెట్లలో, ఇన్వెస్టర్ల పర్యవేక్షణ సరిగా లేని చోట్ల కంపెనీలు తప్పుడు పద్ధతులకు పాల్పడే అవకాశం 19% ఎక్కువగా ఉందని గుర్తించారు. ముఖ్యంగా, వేగంగా, అదుపు లేకుండా పెట్టుబడులు పెరిగిన సమయాల్లో ఈ ప్రమాదం అధికంగా ఉంది.
మోసాల మూడు దశలు
పరిశోధకులు 'ఫేడింగ్' అనే ప్రక్రియను వివరించారు. పెట్టుబడిదారుల అంచనాలకు, వాస్తవ పనితీరుకు మధ్య అంతరాన్ని పూడ్చడానికి ఫౌండర్లు ఎలా మోసపూరిత ప్రవర్తనను పెంచుతారో ఇది వివరిస్తుంది. ఇది మొదట.. ప్రారంభ నిధుల సమీకరణ సమయంలో విజయాలను అతిశయోక్తిగా చెప్పడంతో మొదలవుతుంది. ఆ తర్వాత.. తమ వాల్యుయేషన్లను సమర్థించుకోవడానికి నకిలీ ఆదాయ రికార్డులు, కాంట్రాక్టులు వంటి నకిలీ పత్రాలను సృష్టించడం ద్వారా 'రీఇన్ఫోర్స్డ్ ఫేడింగ్' దశకు చేరుకుంటారు. చివరి, అత్యంత తీవ్రమైన దశ 'డీప్ ఫేడింగ్'. ఈ దశలో, వాటాదారులను తప్పుదారి పట్టించడానికి పూర్తిగా నకిలీ సాంకేతిక ప్రదర్శనలను లేదా సమాంతర కార్యకలాపాలను సృష్టిస్తారు.
కార్పొరేట్ గవర్నెన్స్, జవాబుదారీతనం రిస్కులు
ఈ రిస్కులను తగ్గించడంలో లేదా పెంచడంలో కార్పొరేట్ గవర్నెన్స్ పాత్ర చాలా కీలకమని అధ్యయనం తేల్చింది. ఫౌండర్ల నియంత్రణలో ఉన్న బోర్డులు ఉన్న స్టార్టప్లలో, పెట్టుబడిదారులు లేదా స్వతంత్ర బోర్డు సభ్యులతో నియంత్రణ పంచుకునే సంస్థలతో పోలిస్తే మోసాలు చేసే అవకాశం రెండింతలు ఎక్కువగా ఉందని కనుగొన్నారు. చాలా హై-గ్రోత్ స్టార్టప్లు ఎక్కువ కాలం ప్రైవేట్గా ఉండటం వల్ల, పబ్లిక్ కంపెనీలు తప్పనిసరిగా పాటించాల్సిన కఠినమైన ఆర్థిక ఆడిట్లు, నియంత్రణ పరిశీలనలకు దూరంగా ఉంటాయి. ఈ పారదర్శకత లోపం వల్ల అంతర్గత సమస్యలు పెట్టుబడిదారులకు, మార్కెట్కు తెలియకుండా పోయే అవకాశం ఉంది.
పెట్టుబడిదారుల అంచనాల ఒత్తిడి
మోసాలకు ఫౌండర్లు నేరుగా పాల్పడినప్పటికీ, కొన్నిసార్లు పెట్టుబడిదారులు వాస్తవికతకు దూరంగా ఉన్న లక్ష్యాలను నిర్దేశించడం ద్వారా సమస్యకు పరోక్షంగా దోహదం చేస్తారని నివేదిక సూచిస్తుంది. ఫౌండర్లు ఫాలో-ఆన్ ఫండింగ్ పొందడానికి దూకుడుగా వృద్ధి లక్ష్యాలను చేరుకోవాలని ఒత్తిడికి గురైనప్పుడు, డేటాను మార్చాలని భావించవచ్చు. అంతేకాకుండా, సిలికాన్ వ్యాలీ వంటి ప్రాంతాలలో స్టార్టప్ సంస్కృతి వైఫల్యాన్ని ఒక అభ్యాస అనుభవంగా పరిగణిస్తుందని, కొన్నిసార్లు ఇది గతంలో తప్పు చేసిన ఫౌండర్లు మళ్లీ నిధులు సేకరించడానికి అనుమతిస్తుందని నివేదిక పేర్కొంది. నిర్దిష్ట పెట్టుబడి పరిమితులను దాటిన స్టార్టప్లకు జవాబుదారీతనాన్ని మెరుగుపరచడానికి రెగ్యులేటర్లు (SEC వంటివి) రొటీన్ ఆడిట్లను అమలు చేయాలని పరిశోధకులు సూచిస్తున్నారు. పెట్టుబడిదారుల కోసం, బోర్డు కూర్పు, నివేదించబడిన ఆదాయం, సాంకేతిక వాదనల ధృవీకరణకు సంబంధించి లోతైన డ్యూ డిలిజెన్స్ (due diligence) అవసరాన్ని ఈ అన్వేషణలు హైలైట్ చేస్తున్నాయి.