భారతీయ స్టార్టప్ రంగంలో పరిస్థితులు మారుతున్నాయి. అతి వేగంగా వృద్ధి చెందడం కంటే.. లాభాలకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడంతో టాప్ కంపెనీల వాల్యుయేషన్లు భారీగా పడిపోయాయి. 2024 నుంచి ఇప్పటివరకు దాదాపు 10కి పైగా కంపెనీలు తమ 'యూనికార్న్' హోదాను కోల్పోయాయి.
2026 నాటికి భారతీయ స్టార్టప్ ఎకోసిస్టమ్ ఒక పెద్ద రియాలిటీ చెక్ను ఎదుర్కొంటోంది. ఒకప్పుడు విచ్చలవిడిగా నిధులు పొందిన కంపెనీలు, ఇప్పుడు కేవలం 'లాభదాయకత' (Profitability) లక్ష్యంగా పనిచేయాల్సిన పరిస్థితి వచ్చింది. 2024 నుండి, కనీసం 10 నుంచి 16 స్టార్టప్లు తమ $1 బిలియన్ విలువ కలిగిన 'యూనికార్న్' హోదాను కోల్పోయాయి. అంటే, ఈ కంపెనీల మార్కెట్ వాల్యూ భారీగా కరిగిపోయింది.
Slice మరియు Unacademy పరిస్థితి ఏంటి?
ఫిన్టెక్ దిగ్గజం Slice దీనికి ఒక ఉదాహరణ. ఒకప్పుడు $1.4 బిలియన్ల వాల్యుయేషన్తో ఉన్న ఈ సంస్థ, ఇప్పుడు స్మాల్ ఫైనాన్స్ బ్యాంక్గా మారి, తాజాగా $100 మిలియన్ల నిధులను $450 మిలియన్ల నుంచి $470 మిలియన్ల వాల్యుయేషన్తో సేకరించింది. ఇది 2022 గరిష్ట స్థాయి నుంచి దాదాపు 70% పతనం.
అలాగే, ఎడ్టెక్ రంగంలో పెను సంచలనం చోటుచేసుకుంది. Unacademyని దాని ప్రత్యర్థి upGrad కేవలం $200 మిలియన్ల కంటే కొంచెం ఎక్కువ మొత్తానికి కొనుగోలు చేసింది. ఇది 2021లో ఉన్న $3.4 బిలియన్ల వాల్యుయేషన్తో పోలిస్తే 94% భారీ క్షీణత.
ఎందుకు ఈ మార్పు?
- గ్లోబల్ మార్కెట్ ఒత్తిడి: గ్లోబల్ ఇన్వెస్టర్లు ఇప్పుడు అమెరికాలోని AI (Artificial Intelligence) రంగం వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారు.
- నిధుల కొరత: 'AI-నేటివ్' కాని కంపెనీలకు ఫండింగ్ పొందడం కష్టంగా మారింది.
- ఆడిటింగ్: కేవలం యూజర్ గ్రోత్ ఉంటే సరిపోదు, అసలైన లాభాలు (Core Earnings) ఎక్కడున్నాయని ఇన్వెస్టర్లు నిశితంగా పరిశీలిస్తున్నారు.
ఆశాజనక అంశాలు ఏమైనా ఉన్నాయా?
నిరాశాజనక పరిస్థితుల్లో కూడా ఒక సానుకూల అంశం కనిపిస్తోంది. 2026 'ASK Private Wealth Hurun India Cheetah Index' ప్రకారం, $200 మిలియన్ల నుంచి $500 మిలియన్ల మధ్య వాల్యుయేషన్ కలిగి, భవిష్యత్తులో యూనికార్న్లుగా మారే అవకాశం ఉన్న కంపెనీల సంఖ్య 110కి చేరింది. ముఖ్యంగా EV, డీప్టెక్ మరియు AI రంగాల్లో కొత్త స్టార్టప్లు దూసుకుపోతున్నాయి.