భారతీయ స్టార్టప్ ఎకోసిస్టమ్ అసెట్స్ **₹13.5 లక్షల కోట్ల** మార్కును తాకాయి. అయితే, కేవలం ఫండింగ్ ఉంటే సరిపోదని, ఇప్పుడు ఆపరేషనల్ నైపుణ్యం (Operational Expertise) అత్యవసరమని తాజా గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. ఫౌండర్లు గ్రోత్ కంటే మేనేజ్మెంట్ మెచ్యూరిటీపై దృష్టి పెట్టాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది.
ప్రస్తుతం భారతీయ స్టార్టప్ రంగం ఒక కీలక మలుపులో ఉంది. మార్చి 2025 నాటికి, ఈ రంగం అసెట్స్ అండర్ మేనేజ్మెంట్ ₹13.5 లక్షల కోట్లకు చేరుకుంది. టైర్-2 నగరాల్లోనే 1,100కు పైగా ఇంక్యుబేటర్లు అందుబాటులో ఉండటంతో, నిధుల కొరత అనేది ఇప్పుడు పెద్ద సమస్య కాదు. అయితే, కొత్తగా వస్తున్న టెక్ ప్రొడక్టుల కంటే, వాటిని సుస్థిరమైన వ్యాపారాలుగా మలచడంలో స్టార్టప్ వ్యవస్థ 'విజ్డమ్ గ్యాప్' (జ్ఞాన లోపం)ను ఎదుర్కొంటోంది.\n\n### ప్రొడక్ట్ సక్సెస్.. ఆపరేషనల్ ఫెయిల్యూర్\n\nచాలా స్టార్టప్లు ప్రొడక్ట్ డెవలప్మెంట్ దశలో మెరుస్తూ, ఆ తర్వాత ఆపరేషనల్ స్కేలింగ్ దగ్గర చతికిలబడుతున్నాయి. ఫైనాన్స్, హెచ్ఆర్, గవర్నెన్స్ వంటి విభాగాల్లో సరైన ప్లానింగ్ లేకపోవడం, కేవలం 'ర్యాపిడ్ గ్రోత్' మీద మాత్రమే ఫోకస్ చేయడం వల్ల మంచి ఐడియాలు కూడా ఫెయిల్యూర్లుగా మిగిలిపోతున్నాయి.\n\n### ఇన్స్టిట్యూషనల్ మెచ్యూరిటీ దిశగా అడుగులు\n\nఈ సవాళ్లను అధిగమించడానికి ఇప్పుడు ఇన్వెస్టర్లు కొత్త రూట్ ఎంచుకుంటున్నారు. ఫ్రాక్షనల్ CFOలు, అనుభవం ఉన్న ఆపరేషన్స్ లీడర్లను నియమించుకునే ఫౌండర్లకే ఇప్పుడు ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు. 'ఏ రేటుకైనా గ్రోత్ కావాలి' అనే పద్ధతి పోయి, 'ఇన్స్టిట్యూషనల్ రిగర్' (సంస్థాగత క్రమశిక్షణ) తప్పనిసరిగా మారింది. మెంటార్షిప్ అనేది ఇప్పుడు అదనపు అంశం కాదు, ఒక స్ట్రాటజిక్ నెసెసిటీగా మారింది.\n\n### భవిష్యత్తు ఎలా ఉండబోతోంది?\n\nసుస్థిర ఆర్థిక లక్ష్యాలను చేరుకోవాలంటే, టెక్ వెంచర్లు దీర్ఘకాలిక సంస్థలుగా ఎదగాలి. నిధులపై మాత్రమే ఆధారపడటం ఈ రోజుల్లో సరిపోదు. రాబోయే రోజుల్లో స్టార్టప్ల సక్సెస్ను నిర్ణయించేది వాటిలోని గవర్నెన్స్ ఫ్రేమ్వర్క్ మరియు ఫౌండర్ల మేనేజ్మెంట్ స్టైల్ లో వచ్చే మార్పులే కీలకం.