ఆవిష్కరణలను పరుగులు పెట్టించే పాలసీ సంస్కరణలు
భారత ప్రభుత్వం తన స్టార్టప్ గుర్తింపు ఫ్రేమ్వర్క్లో కీలకమైన మార్పులు తీసుకొచ్చింది. దేశంలో వేగంగా మారుతున్న ఆవిష్కరణల వాతావరణానికి అనుగుణంగా ఈ విధానాలను మెరుగుపరిచింది. అత్యంత ముఖ్యమైన మార్పు ఏంటంటే, గుర్తింపు పొందిన స్టార్టప్లకు వార్షిక టర్నోవర్ పరిమితిని ₹100 కోట్ల నుండి ₹200 కోట్లకు రెట్టింపు చేయడం. ఎక్కువ కాలం పాటు అభివృద్ధి, వాణిజ్యీకరణకు సమయం పట్టే సంస్థలకు ఇది ఊరటనిస్తుంది.
డీప్ టెక్ స్టార్టప్స్కు ప్రత్యేక చేయూత
ముఖ్యంగా అత్యాధునిక సాంకేతికతలను అభివృద్ధి చేసే సంస్థల కోసం 'డీప్ టెక్ స్టార్టప్' అనే కొత్త వర్గీకరణను ప్రవేశపెట్టారు. ఈ తరహా స్టార్టప్లకు తరచుగా ఎక్కువ కాలం పరిశోధన, అభివృద్ధి (R&D) అవసరం అవుతుంది. వీటికి గుర్తింపు వ్యవధిని 10 ఏళ్ల నుండి 20 ఏళ్లకు పెంచారు. టర్నోవర్ పరిమితిని కూడా ₹300 కోట్లకు పెంచడం జరిగింది. డీప్ టెక్నాలజీ ఆవిష్కరణల్లో ఉండే అధిక పెట్టుబడి అవసరాన్ని, సుదీర్ఘ R&D సైకిళ్లను గుర్తించి ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు. ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI), బయోటెక్నాలజీ, క్లైమేట్ టెక్ వంటి రంగాల్లో ఆవిష్కరణలను ప్రోత్సహించడం, వీటిలో దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడులను ఆకర్షించడం ప్రభుత్వ లక్ష్యం.
సహకార సంఘాలకు స్థానం: గ్రాస్ రూట్స్ ఆవిష్కరణలకు ఊతం
అందరినీ కలుపుకొని పోయే అభివృద్ధి లక్ష్యంతో, సహకార సంఘాలకు (Cooperative enterprises) స్టార్టప్ గుర్తింపు అర్హతను విస్తరించడం ఒక ముఖ్యమైన అడుగు. రాష్ట్ర, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల చట్టాల కింద నమోదు చేసుకున్న లేదా బహుళ-రాష్ట్ర సహకార సంఘాలు కూడా ఇప్పుడు స్టార్టప్లుగా గుర్తింపు పొందవచ్చు. ముఖ్యంగా వ్యవసాయం, అనుబంధ రంగాలు, గ్రామీణ పరిశ్రమలు, సమాజ-ఆధారిత సంస్థలలో ఆవిష్కరణలను ప్రోత్సహించడానికి ఇది దోహదపడుతుంది.
పాత సవాళ్లకు పరిష్కారం, దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడుల ఆకర్షణ
ఈ పాలసీ మార్పులు భారత స్టార్టప్ పర్యావరణ వ్యవస్థలో కనిపిస్తున్న సుదీర్ఘ ఆవిష్కరణ చక్రాలు, అధిక పెట్టుబడుల అవసరం, ఆలస్యంగా వచ్చే వాణిజ్యీకరణ వంటి సవాళ్లకు ప్రత్యక్ష ప్రతిస్పందన. గతంలో అనేక వినూత్న సంస్థలు కీలక అభివృద్ధి దశల్లో వయస్సు లేదా టర్నోవర్ పరిమితులను దాటి, గుర్తింపు, ప్రభుత్వ మద్దతును కోల్పోయేవి. నూతన నిబంధనలు మరింత ఊహించదగిన, సమగ్రమైన విధాన వాతావరణాన్ని సృష్టించి, R&D-ఆధారిత రంగాలలో దీర్ఘకాలిక, స్థిరమైన పెట్టుబడులను ప్రోత్సహించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి. ఇప్పటివరకు సుమారు రెండు లక్షల సంస్థలు స్టార్టప్లుగా గుర్తింపు పొందాయి. వీటిలో 2.09 లక్షలకు పైగా స్టార్టప్లు ఇప్పటికే 21 లక్షలకు పైగా ఉద్యోగాలను సృష్టించాయి. ప్రపంచంలోనే మూడవ అతిపెద్ద స్టార్టప్ పర్యావరణ వ్యవస్థగా ఉన్నప్పటికీ, డీప్-టెక్ వెంచర్లకు అవసరమైన దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడులను ఆకర్షించడంలో ఇంకా సవాళ్లున్నాయి. ఈ పాలసీ సంస్కరణలు, ముఖ్యంగా మల్టీ-జనరేషనల్ పెట్టుబడి లక్ష్యాలు కలిగిన ఫ్యామిలీ ఆఫీసుల వంటి పెట్టుబడిదారులకు డీప్ టెక్లో పాల్గొనడాన్ని మరింత ఆకర్షణీయంగా మారుస్తాయని భావిస్తున్నారు.