దేశీయంగా సేవలు అందించే SEZ (స్పెషల్ ఎకనామిక్ జోన్) యూనిట్లు, ఇకపై బిల్లులను విదేశీ కరెన్సీకి బదులుగా నేరుగా భారత రూపాయిల్లోనే వసూలు చేసేలా కేంద్రం ప్రతిపాదనలను పరిశీలిస్తోంది. ఈ నిర్ణయం వల్ల ఐటీ, డిఫెన్స్, ఏరోస్పేస్ కంపెనీలకు అదనపు కరెన్సీ మార్పిడి ఖర్చులు తప్పుతాయి.
బిల్లింగ్ కష్టాలకు చెక్
ప్రస్తుతం SEZ లలో ఉన్న కంపెనీలు దేశీయ క్లయింట్లకు సేవలు అందించినా, బిల్లులను మాత్రం విదేశీ కరెన్సీలోనే (ఎక్కువగా అమెరికన్ డాలర్లలో) జారీ చేయాల్సి వస్తోంది. దీనివల్ల కంపెనీలు మరియు కస్టమర్లు అనవసరంగా కరెన్సీ కన్వర్షన్ ఛార్జీలు చెల్లించాల్సి రావడం, ఎక్స్ఛేంజ్ రేట్ హెచ్చుతగ్గుల రిస్క్ ఉండటం వంటి ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయి. దీన్ని నివారించేందుకు కేంద్ర వాణిజ్య, పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ SEZ యాక్ట్, 2005 లోని సెక్షన్ 2(z) ను సవరించాలని యోచిస్తోంది.
ఎవరికి ప్రయోజనం?
ఈ నిర్ణయం అమలైతే ఐటీ మరియు బీపీఓ (BPO) రంగంలోని పెద్ద సంస్థలకు భారీ ఊరట లభిస్తుంది. చాలా ఐటీ కంపెనీలు పన్ను ప్రోత్సాహకాల కోసం SEZ లలో పెద్ద క్యాంపస్లను నిర్వహిస్తున్నాయి. ఇప్పుడు బిల్లింగ్ పద్ధతి సరళతరం కావడం వల్ల వ్యాపార నిర్వహణ వ్యయం (Cost of Doing Business) గణనీయంగా తగ్గే అవకాశం ఉంది. అలాగే, డిఫెన్స్ మరియు ఏరోస్పేస్ రంగాల్లోని కంపెనీలకు కూడా ఇది ఎంతో మేలు చేస్తుంది.
సవాళ్లు మరియు తదుపరి అడుగులు
SEZ లు వాణిజ్యపరంగా 'విదేశీ భూభాగాలు'గా పరిగణించబడతాయి. కాబట్టి, రూపాయి లావాదేవీలను అనుమతించేటప్పుడు GST చట్రం లేదా రెవెన్యూ లీకేజీ సమస్యలు రాకుండా చూడటం ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ మరియు RBI ముందున్న ప్రధాన సవాలు. ప్రస్తుతం ఈ ప్రతిపాదన అంతర్-మంత్రిత్వ శాఖ సమీక్ష దశలో ఉంది. యూనియన్ క్యాబినెట్ ఆమోదం లభించిన తర్వాత, బ్యాంకులు మరియు వ్యాపార సంస్థలు అనుసరించాల్సిన మార్గదర్శకాలను ప్రభుత్వం విడుదల చేయనుంది.