నియంత్రణలపై SEBI దృష్టి సారించింది
డెరివేటివ్స్ మార్కెట్లో మరిన్ని నియంత్రణ చర్యలు తీసుకోవడంలో SEBI ఒక 'వెయిట్ అండ్ వాచ్' విధానాన్ని అనుసరిస్తోంది. ఇటీవల తీసుకున్న చర్యల ప్రభావాన్ని పూర్తిగా అంచనా వేసే వరకు వేచి చూసే ధోరణిని SEBI చైర్మన్ తుహిన్ కాంత పాండే స్పష్టం చేశారు. మార్కెట్ స్థిరత్వానికి అత్యంత ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నట్లు ఆయన తెలిపారు. ముఖ్యంగా, ఇండెక్స్ ఆప్షన్స్, వీక్లీ ఎక్స్పైరీ ట్రేడింగ్ లో జరుగుతున్న ఊహాగానాలను (Speculation) అరికట్టడంపై SEBI ప్రధానంగా దృష్టి పెట్టింది.
గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా, ముఖ్యంగా FY2025లో, సుమారు 91% మంది రిటైల్ ట్రేడర్లు ఈక్విటీ డెరివేటివ్స్ లో నష్టపోయారని అధ్యయనాలు వెల్లడిస్తున్నాయి. మొత్తం నష్టాలు సైతం వార్షిక ప్రాతిపదికన 41% పెరిగి ₹1.06 లక్షల కోట్లకు చేరుకున్నాయి. దీనికి ప్రతిస్పందనగా, SEBI తీసుకున్న ఇటీవలి చర్యల వల్ల డెరివేటివ్స్ ట్రేడింగ్ వాల్యూమ్స్ వాటి గరిష్ట స్థాయిల నుండి సుమారు 75% వరకు తగ్గినప్పటికీ, స్పెక్యులేషన్ తీవ్రత ఇంకా ఆందోళన కలిగిస్తోంది.
SME IPOలను పటిష్టం చేస్తూ SEBI
డెరివేటివ్స్ తో పాటు, SEBI చిన్న, మధ్యతరహా సంస్థల (SME) IPO మార్కెట్ సమగ్రతను పెంపొందించడానికి కూడా కృషి చేస్తోంది. గతంలో జరిగిన మార్కెట్ మానిప్యులేషన్, అధిక సస్పెన్షన్ రేట్లను దృష్టిలో ఉంచుకొని, SEBI తన నియంత్రణ ఫ్రేమ్ వర్క్ ను పటిష్టం చేస్తోంది. మెరుగైన డ్యూ డిలిజెన్స్, సైట్ విజిట్స్, థర్డ్-పార్టీ పర్యవేక్షణ వంటివి ఇందులో భాగంగా ఉన్నాయి. లిస్టింగ్ అయ్యే కంపెనీల నాణ్యతను నిర్ధారించడంలో మర్చంట్ బ్యాంకర్లకు కూడా ఎక్కువ బాధ్యత అప్పగిస్తున్నారు.
కొత్త నిబంధనల ప్రకారం, SME ప్లాట్ఫారమ్ లో లిస్ట్ అవ్వడానికి కంపెనీలు కనీసం గత మూడు ఆర్థిక సంవత్సరాలలో రెండింటిలో ₹1 కోటి కంటే ఎక్కువ ఆపరేటింగ్ ప్రాఫిట్ (EBITDA) కలిగి ఉండాలి. ఈ కఠినమైన ప్రమాణం, బలహీనమైన లాభాల ట్రాక్ ఉన్న కంపెనీలు పబ్లిక్ క్యాపిటల్ పొందకుండా నిరోధించి, పెట్టుబడిదారుల విశ్వాసాన్ని పెంచుతుందని భావిస్తున్నారు.
పాలన, అంతర్గత నియంత్రణలు
ఇంకా, SEBI తన అంతర్గత పాలన (Governance)పై కూడా దృష్టి సారించింది. రాబోయే SEBI బోర్డు సమావేశంలో, కాన్ఫ్లిక్ట్ ఆఫ్ ఇంటరెస్ట్ (ప్రయోజనాల సంఘర్షణ) కమిటీ సిఫార్సులపై చర్చ జరగనుంది. ఉన్నతాధికారులకు మరిన్ని డిస్క్లోజర్ అవసరాలు, 'జీరో-టాలరెన్స్' సంస్కృతి, పదవీ విరమణ తర్వాత రెండేళ్ల పాటు నిర్దిష్ట ఆంక్షలు వంటివి ఇందులో ఉన్నాయి.
మరోవైపు, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) యొక్క కొత్త బ్యాంక్ గ్యారంటీ నిబంధనలపై మార్కెట్ ఇంటర్మీడియరీలు లేవనెత్తిన ఆందోళనలను SEBI నిశితంగా గమనిస్తోంది. ప్రాప్రియెటరీ ట్రేడింగ్ కోసం RBI తీసుకువచ్చిన 100% కొల్లేటరల్ అవసరం, గ్యారంటీలను పొందడం కష్టతరం చేసి, ఖర్చును పెంచింది. ఇది దేశీయ ట్రేడింగ్ సంస్థల కంటే విదేశీ సంస్థలకు అనుకూలంగా మారవచ్చని, మార్కెట్ లిక్విడిటీపై ప్రభావం చూపవచ్చని ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
భవిష్యత్ అంచనాలు
SEBI తీసుకుంటున్న ఈ జాగ్రత్తలు, వివేకంతో కూడిన విధానం ఉన్నప్పటికీ, గణనీయమైన రిస్క్ లు ఇంకా ఉన్నాయని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఆప్షన్స్ ట్రేడింగ్ లో రిటైల్ స్పెక్యులేషన్ ను నియంత్రించడం ఒక నిరంతర సవాలుగా మారింది. SME IPOల కోసం రూపొందించిన మెరుగైన ఫ్రేమ్ వర్క్, కఠినమైన అమలుపై ఆధారపడి ఉంటుంది. RBI యొక్క టైట్ కొల్లేటరల్ నిబంధనలు మార్కెట్ లిక్విడిటీని, ధరల అన్వేషణను (price discovery) దెబ్బతీయవచ్చు.
మొత్తం మీద, SEBI యొక్క ప్రస్తుత విధానం మార్కెట్ స్థిరత్వం వైపు ఒక అవసరమైన మార్పుగా విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. డెరివేటివ్స్ కార్యకలాపాలను, ముఖ్యంగా ఆప్షన్స్ ను SEBI నిశితంగా పర్యవేక్షిస్తూనే ఉంటుంది. SME IPOల నాణ్యతను పెంచడంపై దృష్టి కొనసాగుతుంది. RBI నిధుల నిబంధనలు, మార్కెట్ లిక్విడిటీ మధ్య సమన్వయం భవిష్యత్తులో కీలకం కానుంది.