సెబీ (SEBI) ఇన్వెస్టర్ల కోసం ఒక ప్రత్యేక అవకాశాన్ని ప్రకటించింది. ఫిబ్రవరి 5, 2026 నుంచి ఫిబ్రవరి 4, 2027 వరకు, పాత ఫిజికల్ షేర్ సర్టిఫికెట్లను డీమెట్ రూపంలోకి మార్చుకోవడానికి అవకాశం కల్పించింది. ఏప్రిల్ 1, 2019కు ముందు జరిగిన లావాదేవీలకు, గతంలో తిరస్కరణకు గురైన అప్లికేషన్లకు కూడా ఇది వర్తిస్తుంది. అయితే, ఇలా మార్చిన షేర్లపై ఏడాది పాటు లాక్-ఇన్ ఉంటుందని గుర్తుంచుకోవాలి.
ఫిజికల్ షేర్లకు డీమెట్ లోకి మారే అవకాశం
భారత సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ (SEBI) ఎప్పటినుంచో పెండింగ్లో ఉన్న ఫిజికల్ షేర్ సర్టిఫికెట్లతో ఇబ్బంది పడుతున్న ఇన్వెస్టర్లకు ఒక శుభవార్తను తెచ్చింది. ఫిబ్రవరి 5, 2026 నుంచి ఫిబ్రవరి 4, 2027 వరకు, ఒక సంవత్సరం పాటు ప్రత్యేక విండోను తెరిచింది. దీని ద్వారా పాత షేర్ సర్టిఫికెట్లను (చాలా ఏళ్లుగా అప్లికేషన్లలో ఆలస్యం, సంతకం సరిపోలకపోవడం, డాక్యుమెంట్లు లేకపోవడం వంటి కారణాలతో నిలిచిపోయినవి) ఎలక్ట్రానిక్ (డీమెట్) రూపంలోకి మార్చుకోవచ్చు.
ఎవరికి అర్హత ఉంది?
ఈ విండో ప్రధానంగా ఏప్రిల్ 1, 2019కు ముందు జరిగిన లావాదేవీలపై దృష్టి పెడుతుంది. కంపెనీలు లేదా రిజిస్ట్రార్ అండ్ ట్రాన్స్ఫర్ ఏజెంట్లు (RTAs) గతంలో తిరస్కరించిన దరఖాస్తులు కూడా ఇందులో ఉంటాయి. సరైన ట్రాన్స్ఫర్ డీడ్స్ (ఏప్రిల్ 1, 2019కు ముందు తేదీతో), అసలు షేర్ సర్టిఫికెట్లు, తాజా KYC వివరాలను సమర్పిస్తే, ఈ సమస్యలను పరిష్కరించుకోవచ్చని సెబీ భావిస్తోంది.
ఏడాది లాక్-ఇన్ తప్పనిసరి
ఈ అవకాశం ద్వారా నిలిచిపోయిన పెట్టుబడులను తిరిగి పొందవచ్చు. అయితే, ఒక ముఖ్యమైన షరతు ఉంది. ఈ ప్రత్యేక విండో ద్వారా మార్పిడి చేయబడిన షేర్లు, రిజిస్ట్రేషన్ తేదీ నుంచి తప్పనిసరిగా ఒక సంవత్సరం పాటు లాక్-ఇన్ పీరియడ్లో ఉంటాయి. ఈ సమయంలో షేర్లను అమ్మడం, తాకట్టు పెట్టడం, బదిలీ చేయడం కుదరదు. ఇది దుర్వినియోగాన్ని నివారించడానికి, దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడులను ప్రోత్సహించడానికి ఉద్దేశించిన చర్య.
ఏవి మినహాయించబడ్డాయి?
ఈ రిలీఫ్ అందరికీ వర్తించదు. ఇన్వెస్టర్ ఎడ్యుకేషన్ అండ్ ప్రొటెక్షన్ ఫండ్ (IEPF)కు ఇప్పటికే బదిలీ చేయబడిన షేర్లు ఈ ప్రక్రియకు అర్హమైనవి కావు. అలాగే, పరిష్కారం కాని చట్టపరమైన వివాదాలు లేదా యాజమాన్య హక్కులకు సంబంధించిన కేసులు ఈ సరళీకృత విధానంలోకి రావు. వాటిని సాధారణ చట్టపరమైన మార్గాల ద్వారానే పరిష్కరించుకోవాలి.
ఇన్వెస్టర్లు గమనించాల్సినవి
ఈ మార్పిడి ప్రక్రియ విజయవంతం కావాలంటే, సమర్పించే డాక్యుమెంట్లు చాలా కీలకం. అసలు సర్టిఫికెట్లు, సరైన ట్రాన్స్ఫర్ డీడ్స్ ఉండేలా చూసుకోవాలి, లేకపోతే దరఖాస్తు తిరస్కరణకు గురవుతుంది. ఇన్వెస్టర్లు తమ డిపాజిటరీ పార్టిసిపెంట్స్, సంబంధిత కంపెనీల రిజిస్ట్రార్లతో సంప్రదింపులు జరపాల్సి ఉంటుంది. డీమెట్ అయిన తర్వాత తప్పనిసరి లాక్-ఇన్ పీరియడ్కు సిద్ధంగా ఉండాలి.