ట్రేడింగ్ ఫీజులపైనే ఆధారపడకుండా, మరిన్ని అదనపు సేవలను అందించేలా స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలకు అనుమతి ఇచ్చే యోచనలో ఉంది SEBI. అయితే, దీనివల్ల వృత్తిపరమైన ప్రయోజనాల్లో వైరుధ్యం (Conflict of Interest) తలెత్తే అవకాశం ఉందన్న ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
మార్కెట్ నియంత్రణ సంస్థ SEBI ప్రస్తుతం ఒక కీలక ప్రతిపాదనను పరిశీలిస్తోంది. ఇప్పటివరకు కేవలం ట్రేడింగ్ సేవలకే పరిమితమైన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలు, ఇకపై ఇతర వ్యాపారాల్లోకి కూడా ప్రవేశించేలా అనుమతించే అవకాశం కనిపిస్తోంది. ట్రేడింగ్ ద్వారా వచ్చే ట్రాన్సాక్షన్ ఫీజులపై మాత్రమే ఆధారపడకుండా, ఆదాయ వనరులను పెంచుకోవడమే దీని ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.
ఆదాయ మార్గాల విస్తరణ
ప్రస్తుతం ఎక్స్ఛేంజీలకు మెజారిటీ ఆదాయం ట్రాన్సాక్షన్ ఫీజుల ద్వారానే వస్తోంది. ఒకవేళ వీటికి డేటా అనలిటిక్స్, ప్రత్యేకమైన రీసెర్చ్ టూల్స్ వంటి వాల్యూ-యాడెడ్ సేవలను అందించే అవకాశం ఇస్తే, ఆర్థికంగా మరింత బలోపేతం అవుతాయి. దీనివల్ల అత్యాధునిక టెక్నాలజీ, మెరుగైన సర్వైలెన్స్ సిస్టమ్స్ కోసం భారీగా పెట్టుబడులు పెట్టే అవకాశం ఎక్స్ఛేంజీలకు లభిస్తుంది.
వివాదాలకు తావుందా?
ఈ ప్రతిపాదనపై మార్కెట్ నిపుణులు భిన్నమైన అభిప్రాయాలు వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ఒక సంస్థే మార్కెట్‌ను నియంత్రిస్తూ (Regulator), అదే సంస్థ వ్యాపార సేవలు (Service Provider) అందిస్తే 'Conflict of Interest' సమస్య వచ్చే ప్రమాదం ఉంది. ఎక్స్ఛేంజీలు తమ వద్ద ఉన్న డేటాను సొంత లాభం కోసం వాడుకునే అవకాశం ఉండటంతో, ప్లాట్‌ఫామ్ తటస్థత (Neutrality) దెబ్బతినే ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది.
దశల వారీగా అమలు
ఈ సంక్లిష్టతలను దృష్టిలో ఉంచుకుని, SEBI అత్యంత జాగ్రత్తగా వ్యవహరిస్తోంది. ఏదైనా మార్పు ఉంటే అది దశల వారీగా (Phased approach) ఉండనుంది. మార్కెట్ సమగ్రతకు భంగం కలగకుండా ఉండేందుకు, ముందుగా ఎటువంటి సున్నితమైన సమాచారం అవసరం లేని సేవలతో దీనిని మొదలుపెట్టే అవకాశం ఉంది. రాబోయే రోజుల్లో SEBI వెలువరించే మార్గదర్శకాలు ఇన్వెస్టర్లకు కీలకం కానున్నాయి.