సెబీ (SEBI) షేర్ల బదిలీ ప్రక్రియను సులభతరం చేసింది. మరణించిన వారి పేర్ల మీద ఉన్న ఆస్తుల బదిలీకి సంబంధించిన నిబంధనలను మార్చింది. ముఖ్యంగా, డీమ్యాట్ ఖాతాల్లో **₹30 లక్షల** వరకు ఉన్న క్లెయిమ్ల కోసం డాక్యుమెంటేషన్ ప్రక్రియను సరళీకృతం చేసింది. దీంతో ఇన్వెస్టర్లకు, వారి కుటుంబాలకు పేపర్వర్క్ భారం తగ్గుతుంది.
Detailed Coverage
ఆస్తి బదిలీ ఇక సులభం
సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా (SEBI) వారసత్వంగా వచ్చే ఆస్తుల (షేర్లు, బాండ్లు, మ్యూచువల్ ఫండ్స్) బదిలీ ప్రక్రియలో కీలకమైన మార్పులను తీసుకొచ్చింది. ఒకరి మరణానంతరం వారి పేరిట ఉన్న ఆస్తులను కుటుంబ సభ్యులకు బదిలీ చేసే ప్రక్రియలో ఉన్న చట్టపరమైన, పరిపాలనాపరమైన ఇబ్బందులను తగ్గించడమే దీని ముఖ్య ఉద్దేశ్యం. డాక్యుమెంటేషన్ ప్రక్రియను సులభతరం చేయడం, స్పష్టమైన కాలపరిమితులు విధించడం ద్వారా ఈ మార్పులు అమల్లోకి వస్తాయి.
కొత్త పరిమితులు, వేగవంతమైన ప్రాసెసింగ్
కొత్త మార్గదర్శకాల ప్రకారం, 'క్విక్ ట్రాన్స్మిషన్ ప్రాసెసింగ్' (QTP) అనే విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టారు. ఫిజికల్ హోల్డింగ్స్లో ₹10,000 వరకు, డీమ్యాట్ హోల్డింగ్స్లో ₹30,000 వరకు ఉన్న చిన్న క్లెయిమ్లకు అవసరమైన డాక్యుమెంట్ల సంఖ్యను తగ్గించారు. దీనివల్ల ఆస్తుల బదిలీ వేగవంతం అవుతుంది.
పెద్ద మొత్తాల కోసం, సరళీకృత డాక్యుమెంటేషన్ పరిమితిని ఫిజికల్ సెక్యూరిటీలకు ₹10 లక్షలకు, డీమ్యాట్ హోల్డింగ్స్కు ₹30 లక్షలకు పెంచారు. ఇది రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లకు చాలా ఉపయోగకరం. ఇంతకుముందు వీటికి వీలునామా (Probate of a Will) వంటి సంక్లిష్టమైన లీగల్ డాక్యుమెంట్లు అవసరమయ్యేవి. అయితే, ఇప్పుడు SEBI వీలునామా తప్పనిసరి నిబంధనను తీసివేసింది. దీనివల్ల ఖర్చులు తగ్గడంతో పాటు, సమయం కూడా ఆదా అవుతుంది.
డిజిటల్, ప్రమాణీకరించిన విధానాలు
మార్కెట్ అంతటా ఒకే రకమైన విధానాలను పాటించేలా, లిస్టెడ్ కంపెనీలు, అసెట్ మేనేజ్మెంట్ కంపెనీలు (AMCs), రిజిస్ట్రార్లు మరియు ట్రాన్స్ఫర్ ఏజెంట్లు (RTAs) అందరూ ట్రాన్స్మిషన్ అభ్యర్థనల కోసం ఒకే రకమైన ఫారాలను ఉపయోగించాలని SEBI ఆదేశించింది.
డాక్యుమెంటేషన్ ప్రక్రియను కూడా ఆధునీకరించారు. అనేక వేర్వేరు పత్రాలకు బదులుగా, ఒకే 'అఫిడవిట్-కమ్-NOC' (Affidavit-cum-NOC) సరిపోతుంది. అంతేకాకుండా, ఇప్పుడు QR కోడ్ ఉన్న డెత్ సర్టిఫికెట్లను కూడా వెరిఫికేషన్ కోసం అంగీకరిస్తున్నారు. విదేశాల్లో జారీ చేసిన డెత్ సర్టిఫికెట్ల విషయంలో, భారతీయ బ్యాంకుల విదేశీ బ్రాంచ్లు లేదా భారతీయ ఆర్థిక సంస్థలతో సంబంధాలున్న విదేశీ బ్యాంకుల ద్వారా వెరిఫికేషన్ చేయవచ్చు.
కాలపరిమితులు, జవాబుదారీతనం
కుటుంబాలకు ఆలస్యం పెద్ద సమస్యగా మారకుండా, అన్ని అవసరమైన డాక్యుమెంట్లు సమర్పించిన 21 క్యాలెండర్ రోజుల లోపు ప్రక్రియను పూర్తి చేయాలని SEBI నిర్దేశించింది. ఈ అభ్యర్థనలను ప్రాసెస్ చేసే డిపాజిటరీలు, RTAs వంటి సంస్థలు, క్లెయిమ్ల స్థితిని తెలుసుకోవడానికి ఆన్లైన్ సౌకర్యాలను కల్పించాలి. 21 రోజుల తర్వాత కూడా అభ్యర్థన తిరస్కరణకు గురైనా లేదా ఆలస్యమైనా, దానికి గల కారణాలను లిఖితపూర్వకంగా క్లెయిమెంట్కు తెలియజేయాలి.
ఈ కొత్త నిబంధనలు సర్క్యులర్ తేదీ నుండి 30 రోజుల్లో అమల్లోకి వస్తాయి. RTAs, డిపాజిటరీలు తమ ఆన్లైన్ పోర్టల్స్లో ఈ ట్రాకింగ్ సౌకర్యాలను ఎంత త్వరగా అందుబాటులోకి తెస్తాయో చూడాలి. ఇది రాబోయే నెలల్లో క్లెయిమెంట్ల కోసం సేవా సామర్థ్యంలో మెరుగుదలకు ప్రధాన సూచికగా ఉంటుంది.
