భారతీయ ఫ్యూచర్స్ అండ్ ఆప్షన్స్ (F&O) మార్కెట్లో రిటైల్ ట్రేడర్లు భారీగా నష్టపోయారు. ఆర్థిక సంవత్సరం 2026లో ఏకంగా **88%** మంది ట్రేడర్లు నష్టాలను చవిచూడగా, మొత్తం నష్టం **₹91,685 కోట్లకు** చేరింది. SEBI ఎన్ని నిబంధనలు తెచ్చినా, ఈ డెరివేటివ్ ట్రేడింగ్లో రిటైల్ ఇన్వెస్టర్ల పెట్టుబడులు కరిగిపోతూనే ఉన్నాయి.
భారీ నష్టాల ఊబిలో రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లు
స్టాక్ మార్కెట్లలో ఫ్యూచర్స్ అండ్ ఆప్షన్స్ (F&O) విభాగంలో రిటైల్ ఇన్వెస్టర్ల పరిస్థితి ఆందోళనకరంగా ఉంది. గత ఐదేళ్లలో రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లు దాదాపు ₹3.85 లక్షల కోట్ల మూలధనాన్ని నష్టపోయారు. కేవలం FY26 ఆర్థిక సంవత్సరంలోనే 87.7% మంది ట్రేడర్లు నష్టాలను మూటగట్టుకున్నారు. సగటున ఒక్కో ట్రేడర్ నష్టం ₹1.17 లక్షల వరకు ఉండటం గమనార్హం.
సంస్థాగత పెట్టుబడిదారులదే పైచేయి
రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లు నష్టపోతుంటే, మరోవైపు ఫారిన్ పోర్ట్ఫోలియో ఇన్వెస్టర్లు (FPIs) మరియు ప్రొప్రైటరీ ట్రేడింగ్ సంస్థలు లాభాలను గడిస్తున్నాయి. వీరు అత్యాధునిక అల్గారిథమిక్ ట్రేడింగ్ వ్యూహాలను ఉపయోగిస్తూ మార్కెట్ గమనాన్ని శాసిస్తున్నారు. ఇన్స్టిట్యూషనల్ లాభాల్లో 99% ఈ అల్గారిథమిక్ ట్రేడింగ్ ద్వారానే వస్తున్నాయి. టెక్నాలజీ, వేగం లేని రిటైల్ ట్రేడర్లు ఈ పోటీలో నిలబడలేకపోతున్నారు.
'లాటరీ' మానసికత & టైమ్ డికే (Time Decay)
సుమారు 97% మంది రిటైల్ ట్రేడర్లు ఆప్షన్లను సెల్ చేయడం కంటే, బై చేయడానికే మొగ్గు చూపుతున్నారు. తక్కువ సమయంలో ఎక్కువ లాభాలు వస్తాయనే ఆశతో, అంటే ఒక లాటరీ టిక్కెట్ లాగా ట్రేడింగ్ చేస్తున్నారు. అయితే, మార్కెట్ ఆశించిన దిశలో కదలకపోతే 'టైమ్ డికే' (Time Decay) వల్ల ప్రీమియం విలువ రోజురోజుకూ పడిపోతుంది. ఇది ట్రేడర్ల పెట్టుబడిని త్వరగా హరిస్తోంది.
SEBI కఠిన నిర్ణయాలు ఏమయ్యాయి?
క్యాలెండర్ స్ప్రెడ్ మార్జిన్ ప్రయోజనాల తొలగింపు, ఎక్స్పైరీ షెడ్యూల్స్ మార్పు మరియు కాంట్రాక్ట్ సైజులను పెంచడం వంటి చర్యలను SEBI చేపట్టింది. దీనివల్ల ట్రేడర్ల సంఖ్య 20% తగ్గి 78.6 లక్షలకు చేరినప్పటికీ, నష్టపోయే వారి శాతం మాత్రం పెద్దగా తగ్గలేదు. ముఖ్యంగా 30 ఏళ్ల లోపు వయస్సు ఉన్న యువతలో 91.9% మంది నష్టాల్లో ఉండటం భవిష్యత్తుపై ఆందోళన కలిగిస్తోంది.
ముందుముందు ట్రేడింగ్కు అర్హత ప్రమాణాలను మరింత కఠినతరం చేయడం, ఆదాయ నిబంధనలను అనుసంధానించడం లేదా ట్రేడర్ల కోసం కూలింగ్-ఆఫ్ పీరియడ్ వంటి మార్పులు వచ్చే అవకాశం ఉందని మార్కెట్ నిపుణులు భావిస్తున్నారు.