రెగ్యులేటరీ షాక్.. కొత్త నిబంధనల తీరు!
భారత ఆర్థిక నియంత్రణ వ్యవస్థలో కీలక మార్పులు రానున్నాయి. రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) జారీ చేసిన 'కమర్షియల్ బ్యాంక్స్ – క్రెడిట్ ఫెసిలిటీస్ అమెండ్మెంట్ డైరెక్షన్స్, 2026' ప్రకారం, ఏప్రిల్ 1, 2026 నుంచి కొత్త నిబంధనలు అమల్లోకి వస్తాయి. ఈ ఆదేశాల ప్రకారం, స్టాక్ బ్రోకర్లతో సహా అన్ని క్యాపిటల్ మార్కెట్ ఇంటర్మీడియరీస్ (CMIs) కు బ్యాంకులు అందించే అన్ని రకాల క్రెడిట్ ఫెసిలిటీలకు పూర్తి అర్హతగల కొలేటరల్ (Eligible Collateral) ను తప్పనిసరిగా సమర్పించాలి. గతంలో ఉన్న పాక్షిక లేదా ప్రమోటర్ల హామీలతో కూడిన విధానాన్ని ఇది పూర్తిగా తొలగిస్తుంది. ఎక్స్ఛేంజీలు లేదా క్లియరింగ్ కార్పొరేషన్ల కోసం జారీ చేసే బ్యాంక్ గ్యారంటీలకు కనీసం 50% కొలేటరల్ అవసరం అవుతుంది, అందులో కనీసం 25% నగదు రూపంలో ఉండాలి.
ఇంకా, బ్రోకర్లు ప్రొప్రైటరీ ట్రేడింగ్ (Proprietary Trading) కోసం బ్యాంకుల నుంచి ఫైనాన్సింగ్ పొందడాన్ని ఈ నిబంధనలు స్పష్టంగా నిషేధిస్తున్నాయి. ఇది స్పెక్యులేటివ్ కార్యకలాపాలను అరికట్టే చర్యగా భావిస్తున్నారు. కొలేటరల్ గా ఉపయోగించే ఈక్విటీ షేర్లపై కనీసం 40% హెయిర్కట్ (Haircut) వర్తిస్తుంది, ఇది వాటి రుణ విలువను తగ్గిస్తుంది.
ఈ కఠినమైన నిబంధనలు మార్కెట్లలో వెంటనే ప్రతిఫలించాయి. ఫిబ్రవరి 16, 2026 న BSE వంటి కీలక ఇంటర్మీడియరీస్ షేర్లు దాదాపు 10% పడిపోయాయి. Angel One, MCX, Groww వంటి స్టాక్స్ కూడా గణనీయంగా పడిపోయాయి. పెరుగుతున్న ఆపరేషనల్ ఖర్చులు, లిక్విడిటీ సమస్యలపై పెట్టుబడిదారులలో ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది. దీని వల్ల BSE లాభదాయకతపై 10% వరకు ప్రభావం పడవచ్చని జెఫరీస్ వంటి విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు.
బ్రోకరేజ్ రంగం ఆందోళనలు
కొత్త కొలేటరల్ అవసరాలు, ప్రొప్రైటరీ ట్రేడింగ్ ఫైనాన్సింగ్ నిషేధం వల్ల నిధుల ఖర్చు గణనీయంగా పెరుగుతుందని, లిక్విడిటీ తగ్గుతుందని బ్రోకర్ పరిశ్రమ తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తోంది. అసోసియేషన్ ఆఫ్ నేషనల్ ఎక్స్ఛేంజ్ మెంబర్స్ ఆఫ్ ఇండియా (ANMI) ఈ కొత్త నిబంధనలను 6 నెలలు వాయిదా వేయాలని అధికారికంగా అభ్యర్థించింది. ఈ నిబంధనలు మార్కెట్ లిక్విడిటీ, ట్రేడింగ్ వాల్యూమ్స్, మొత్తం మార్కెట్ సామర్థ్యంపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతాయని ANMI వాదిస్తోంది. ప్రొప్రైటరీ ట్రేడింగ్ సంస్థలు మార్కెట్ లిక్విడిటీని అందించడంలో, ధరల ఆవిష్కరణకు సహాయపడటంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయని బ్రోకర్లు పేర్కొంటున్నారు.
RBI వైఖరి, SEBI పరిశీలన
గతంలో బ్యాంకుల ఎక్స్పోజర్, క్యాపిటల్ మార్కెట్ విభాగంలో దాదాపు సున్నా శాతం నాన్-పెర్ఫార్మింగ్ అసెట్స్ (NPAs) ను నమోదు చేశాయి, ఇది ఈ రంగంలో తక్కువ క్రెడిట్ రిస్క్ ఉందని సూచిస్తుంది. అయితే, RBI ఇప్పుడు మరింత కఠినమైన, ఆస్తి-ఆధారిత రుణ విధానం వైపు స్పష్టమైన మార్పు తీసుకువస్తోంది. RBI గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా, కొత్త నిబంధనలలో ఎటువంటి మార్పులు చేసే ఆలోచన లేదని ఇప్పటికే సూచించారు. అయితే, SEBI ఛైర్మన్ తుహిన్ కాంత పాండే, బ్రోకర్ల వినతులను పరిశీలిస్తున్నామని, వారి ఆందోళనలను అర్థం చేసుకున్నామని తెలిపారు. అయినప్పటికీ, RBIదే అంతిమ నిర్ణయం కాబట్టి, SEBI జోక్యం కేవలం కమ్యూనికేషన్ సులభతరం చేయడం లేదా స్పష్టత ఇవ్వడం వరకే పరిమితం కావచ్చు.
మార్కెట్ పై ప్రభావం
కొత్త RBI నిబంధనలు, ఇటీవల సెక్యూరిటీస్ ట్రాన్సాక్షన్ టాక్స్ (STT) పెంపుతో కలిసి, ట్రేడింగ్ వాల్యూమ్స్ ను గణనీయంగా తగ్గించి, మార్కెట్ లిక్విడిటీని దెబ్బతీసే ప్రమాదం ఉంది. ప్రొప్రైటరీ ట్రేడింగ్ కోసం బ్యాంక్ ఫైనాన్సింగ్ ను నిషేధించడం, ముఖ్యంగా డెరివేటివ్స్ వాల్యూమ్ కు గణనీయంగా దోహదపడే విభాగాన్ని నేరుగా లక్ష్యంగా చేసుకుంటుంది. ఈ చర్యలు అధికమని, చారిత్రాత్మకంగా తక్కువ డిఫాల్ట్ రేట్లు ఉన్నప్పటికీ, ఇది దేశీయ ఇంటర్మీడియరీస్ కు ప్రతికూలతను సృష్టిస్తుందని బ్రోకర్లు వాదిస్తున్నారు. పెరిగిన క్యాపిటల్ ఖర్చు, పెట్టుబడిదారులకు అధిక ట్రేడింగ్ ఖర్చులకు దారితీయవచ్చు, ఇది మార్కెట్ లోతు, సామర్థ్యాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది. ఏప్రిల్ 2026 లో ఈ నిబంధనలు అమలులోకి వచ్చే వరకు, మార్కెట్ నిర్మాణం, భాగస్వాముల డైనమిక్స్ పై వాటి దీర్ఘకాలిక ప్రభావం గురించి చర్చ కొనసాగుతోంది.