కొత్తగా రాబోతున్న Securities Markets Code Bill, 2025లోని Clause 21పై తీవ్ర చర్చ నడుస్తోంది. ఈ నిబంధన ద్వారా SEBIకి స్వయంగా పెనాల్టీలను పెంచే అధికారాలు దక్కనున్నాయి. ఇది మార్కెట్ ఎంటిటీలకు ఇబ్బందిగా మారుతుందా అని నిపుణులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
Securities Markets Code Bill, 2025 లక్ష్యం ఏమిటంటే.. ఉన్న అన్ని కీలక మార్కెట్ చట్టాలను ఒకే గొడుగు కిందకు తేవడం. అయితే, ఇందులో చేర్చిన 'Clause 21' మాత్రం తీవ్ర వివాదాలకు దారి తీస్తోంది. ఈ నిబంధన ప్రకారం, SEBI తన సొంత అధికారి విధించిన జరిమానాలను లేదా ఆదేశాలను సమీక్షించి, ఏకపక్షంగా పెంచే అధికారాన్ని పొందుతుంది. ప్రస్తుతం ఈ బిల్లు Parliamentary Standing Committee on Finance పరిశీలనలో ఉంది.
నిపుణులు ఏమంటున్నారు?
చాలామంది లీగల్ ఎక్స్‌పర్ట్స్ దీనిని 'Institutional Conflict of Interest' గా అభివర్ణిస్తున్నారు. SEBI ఒకవైపు రెగ్యులేటర్ పాత్ర పోషిస్తూనే, మరోవైపు జడ్జిగా వ్యవహరించి శిక్షలను పెంచడం అంటే అది ఒకే వ్యక్తి ప్రాసిక్యూటర్ మరియు న్యాయమూర్తిగా వ్యవహరించడం లాంటిదేనని వారు హెచ్చరిస్తున్నారు. పైగా, ఈ పవర్‌ కేవలం శిక్షను పెంచడానికి మాత్రమే పరిమితమైంది. ఒకవేళ పెనాల్టీ ఎక్కువైతే తగ్గించే అవకాశం ఇందులో ఎక్కడా లేదు. ఇది మార్కెట్ పార్టిసిపెంట్లకు భవిష్యత్తులో తీవ్ర అనిశ్చితిని తెస్తుంది.
స్వతంత్ర పర్యవేక్షణ కావాలి
ఈ ఏకపక్ష నిర్ణయాలకు బదులుగా, ఒక స్వతంత్ర సంస్థ ద్వారా పర్యవేక్షణ ఉండాలని నిపుణులు డిమాండ్ చేస్తున్నారు. పెనాల్టీ సరిపోదని SEBI భావిస్తే, నేరుగా తానే నిర్ణయం తీసుకోకుండా Securities Appellate Tribunal (SAT)ని ఆశ్రయించాలని వారు సూచిస్తున్నారు. దీనివల్ల పారదర్శకత పెరుగుతుంది మరియు మార్కెట్ ఎంటిటీలకు న్యాయం జరుగుతుందని వారి వాదన.
బిల్లు ప్రస్తుత పరిస్థితి
ఈ బిల్లును 2025 డిసెంబర్‌లో లోక్‌సభలో ప్రవేశపెట్టారు. ఇది SEBI Act 1992, Securities Contracts (Regulation) Act 1956, మరియు Depositories Act 1996లను ఏకీకృతం చేయాల్సి ఉంది. అయితే, ఇప్పటివరకు (అక్టోబర్ 2026 నాటికి) ఇది ఇంకా చట్టరూపం దాల్చలేదు. పార్లమెంటరీ కమిటీ ఈ క్లాజ్‌లో ఎలాంటి మార్పులు సూచిస్తుందో వేచి చూడాలి.