సైబర్ నేరాలను అరికట్టడంలో ప్రభుత్వ ప్రస్తుత వ్యూహాలు ప్రభావవంతంగా లేవని పార్లమెంట్ ఫైనాన్స్ కమిటీ తేల్చి చెప్పింది. ముఖ్యంగా 'మ్యూల్ అకౌంట్స్' (Mule Accounts) పై సరైన చర్యలు లేవని, పరిహారం విషయంలో 'నైతిక ప్రమాదం' (Moral Hazard) ఉందని కమిటీ ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. ఈ నేపథ్యంలో, ఆర్థిక సంస్థలపై బాధ్యతలు పెరిగే అవకాశం ఉంది.
సైబర్ మోసాలపై ప్రభుత్వ వ్యూహంపై పార్లమెంట్ కమిటీ తీవ్ర అసంతృప్తి
కేంద్ర ప్రభుత్వం అమలు చేస్తున్న సైబర్ నేరాల నివారణ వ్యూహాలపై పార్లమెంటరీ స్టాండింగ్ కమిటీ ఆన్ ఫైనాన్స్ (Parliamentary Standing Committee on Finance) తీవ్ర అసంతృప్తి వ్యక్తం చేసింది. ఈ వ్యూహాలు 'మ్యూల్ అకౌంట్స్' (Mule Accounts) ను అరికట్టడంలో పూర్తిగా విఫలమయ్యాయని కమిటీ తన 44వ నివేదికలో పేర్కొంది. ఈ 'మ్యూల్ అకౌంట్స్' ద్వారానే నేరగాళ్లు డబ్బును మళ్లిస్తూ, మోసాలకు పాల్పడుతున్నారు.
నష్టపరిహారం విషయంలో 'నైతిక ప్రమాదం' (Moral Hazard)
ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిన నష్టపరిహారాల (Compensation Framework) విధానంలో 'తీవ్ర నైతిక ప్రమాదం' (Severe Moral Hazard) ఉందని కమిటీ ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. ఈ విధానం ప్రకారం, మోసపోయిన ఖాతాలకు నష్టపరిహారం చెల్లించడంలో రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) 65% భరిస్తే, డబ్బు జమ అయిన బ్యాంకులు (Beneficiary Banks) కేవలం 10% మాత్రమే బాధ్యత వహించాల్సి ఉంటుంది. ఇలా చేయడం వల్ల, బ్యాంకులు తమ కస్టమర్ల వెరిఫికేషన్ ప్రక్రియలను కఠినతరం చేయడానికి లేదా అనుమానాస్పద లావాదేవీలను నివారించడానికి పెద్దగా ఆసక్తి చూపబోవని కమిటీ అభిప్రాయపడింది.
కఠినమైన 'పెనాల్టీ ఫ్రేమ్వర్క్' సిఫార్సు
దీనికి బదులుగా, కమిటీ 'నిర్లక్ష్యంగా వ్యవహరించిన బ్రాంచ్లకు పెనాల్టీ విధించే విధానాన్ని' (Penal Framework for Negligent Branches) సిఫార్సు చేసింది. దీని ద్వారా, ఎక్కువ 'మ్యూల్ అకౌంట్స్' ను కలిగి ఉన్న బ్యాంకులపై కఠిన చర్యలు తీసుకోవాలని, నో యువర్ కస్టమర్ (KYC) నిబంధనల ఉల్లంఘనకు వారిని నేరుగా బాధ్యులను చేయాలని సూచించింది. ఈ మార్పుల వల్ల, భవిష్యత్తులో ఆర్థిక సంస్థలు, బ్యాంకులు తమ ఫ్రాడ్ డిటెక్షన్ సిస్టమ్స్ (Fraud Detection Systems) ను ఆధునీకరించుకోవడానికి, కఠినమైన నిబంధనలను పాటించడానికి ఎక్కువ ఖర్చు చేయాల్సి రావచ్చు.
'గోల్డెన్ అవర్' ను కాపాడటంలో వైఫల్యం
మోసం జరిగిన వెంటనే కీలకమైన మూడు నుండి నాలుగు గంటల సమయంలో (Golden Hour) నిధులను రికవరీ చేయడంలో ప్రస్తుత వ్యవస్థ విఫలమవుతోందని కమిటీ ఎత్తి చూపింది. కేవలం సాధారణ సలహాలు ఇవ్వడం, అనుమానాస్పద లావాదేవీల నివేదికలను తర్వాత సమీక్షించడం వంటివి సరిపోవని, రియల్-టైమ్ ట్రాన్సాక్షన్ హాస్ట్లు (Real-time Transaction Halts) మరియు బ్యాంకులు, చట్ట అమలు సంస్థల మధ్య మెరుగైన సమన్వయం అవసరమని కమిటీ నొక్కి చెప్పింది.
సైబర్ సెక్యూరిటీకి నిధుల కొరత
ప్రస్తుతం సైబర్ సెక్యూరిటీ మౌలిక సదుపాయాలకు (Cybersecurity Infrastructure) కేటాయిస్తున్న నిధులు సరిపోవని కూడా నివేదిక పేర్కొంది. ఈ వ్యవస్థల ఆర్థిక సుస్థిరతను పెంచడానికి, అధిక-విలువ డిజిటల్ లావాదేవీలకు (High-value Digital Transactions) ఒక 'టైర్డ్ మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్' (Tiered Merchant Discount Rate - MDR) ను అమలు చేయాలని కమిటీ పునరుద్ఘాటించింది. దీని ద్వారా బ్యాంకులు, పేమెంట్ ప్రాసెసర్లు తమ టెక్నాలజీని మెరుగుపరచుకోవడానికి అవసరమైన మూలధనాన్ని పొందవచ్చు.
ఈ సిఫార్సులను ఫైనాన్షియల్ సర్వీసెస్ విభాగం, RBI ఎంతవరకు స్వీకరిస్తాయనే దానిపై మదుపరులు దృష్టి సారించాలి. ఎందుకంటే, ఈ మార్పులు రాబోయే రోజుల్లో బ్యాంకులు, ఫిన్టెక్ కంపెనీల బాధ్యతలను, నియంత్రణ అవసరాలను గణనీయంగా మార్చవచ్చు.
