భారత డెరివేటివ్ మార్కెట్‌లో పెను మార్పులు చోటుచేసుకుంటున్నాయి. సెబీ తీసుకువచ్చిన కొత్త నిబంధనల వల్ల యాక్టివ్ రిటైల్ ట్రేడర్ల సంఖ్య **20%** తగ్గి **79 లక్షలకు** పడిపోయింది. మరోవైపు, గత మూడేళ్లలో **3 సార్లు** పెంచిన సెక్యూరిటీస్ ట్రాన్సాక్షన్ ట్యాక్స్ (STT) వల్ల ట్రేడింగ్ ఖర్చులు భారీగా పెరగడం ఇప్పుడు చర్చనీయాంశంగా మారింది.
భారతీయ డెరివేటివ్ మార్కెట్ ప్రస్తుతం కీలకమైన దశలో ఉంది. ఈక్విటీ డెరివేటివ్స్‌లో ఉండే అధిక రిస్క్‌ను తగ్గించేందుకు, సెబీ కాంట్రాక్ట్ సైజులను మార్చడం మరియు వీక్లీ ఎక్స్‌పైరీ ఆప్షన్లను తగ్గించడం వంటి కఠినమైన నిర్ణయాలు తీసుకుంది. ఈ చర్యల వల్ల మార్కెట్‌లో ఊహాజనిత (Speculative) ట్రేడింగ్ తగ్గింది. గణాంకాల ప్రకారం, యాక్టివ్ రిటైల్ ట్రేడర్ల సంఖ్య 98 లక్షల నుండి 79 లక్షలకు దిగివచ్చింది. ఇదిలా ఉంటే, ఆర్థిక సంవత్సరం 2026లో రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లు ఏకంగా ₹91,685 కోట్ల నష్టాలను చవిచూడటం ఆందోళన కలిగిస్తోంది.
పెరుగుతున్న ట్రేడింగ్ వ్యయాల ప్రభావం
సెబీ తీసుకుంటున్న సంస్కరణలు ఇన్వెస్టర్ల ప్రవర్తనలో మార్పు కోసం ఉద్దేశించినవి అయితే, ప్రభుత్వం విధిస్తున్న పన్నుల భారం మరోలా ఉంది. గత మూడేళ్లలో STTని 3 సార్లు పెంచారు. 2026 సెప్టెంబర్ నాటికి ఈ పన్ను ద్వారా వచ్చే ఆదాయం 53% పెరిగింది. ట్రేడింగ్ వాల్యూమ్స్ తగ్గుతున్నప్పటికీ, ప్రభుత్వ ఖజానాకు మాత్రం ఆదాయం తగ్గడం లేదు. సాధారణ ఇన్వెస్టర్లకు, ఈ ట్యాక్స్ భారం ట్రేడ్ చేసిన తర్వాత కాంట్రాక్ట్ నోట్‌లో తెలుస్తోంది, దీనివల్ల నిర్ణయం తీసుకునే సమయంలో వ్యయం స్పష్టంగా కనిపించడం లేదు.
అల్గారిథమిక్ ట్రేడింగ్ వర్సెస్ రిటైల్ ట్రేడర్లు
ప్రస్తుత పన్ను నిర్మాణం అందరికీ సమానంగా వర్తిస్తోంది. అయితే, ఇది ఊహాజనిత ట్రేడింగ్‌ను ఎంతవరకు అడ్డుకుంటుందనేది ప్రశ్నార్థకమే. రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లు నష్టాల్లో ఉంటే, ఇదే సమయంలో ఆల్గారిథమిక్ మరియు హై-ఫ్రీక్వెన్సీ ట్రేడింగ్ సంస్థలు ₹44,483 కోట్ల గ్రాస్ ప్రాఫిట్ పొందాయి. పన్ను భారం అందరిపై ఒకేలా ఉండటం వల్ల, వృత్తిపరమైన ట్రేడింగ్ సంస్థలతో పోలిస్తే వ్యక్తిగత ఇన్వెస్టర్లపై భారం ఎక్కువగా పడుతోంది.
నిబంధనల అమలు - తదుపరి అడుగులు
రెగ్యులేటరీ అథారిటీలు మార్కెట్ నియంత్రణతో పాటు, పారదర్శకతను కాపాడే క్రమంలో సవాళ్లను ఎదుర్కొంటున్నాయి. ఇటీవల క్లోజింగ్ ఆక్షన్ సెషన్‌పై వచ్చిన 20,000 పబ్లిక్ కామెంట్లను పరిగణనలోకి తీసుకుని, సెబీ తన నిర్ణయాన్ని సరిదిద్దుకోవాల్సి వచ్చింది. భవిష్యత్తులో కేవలం పన్నుల పెంపు కాకుండా, ట్రేడర్ల లాభదాయకతను దెబ్బతీయని పారదర్శకమైన నిబంధనలపై దృష్టి సారిస్తారా లేదా అనేది వేచి చూడాలి.