భారతీయ స్టాక్ మార్కెట్లలో శుక్రవారం సంచలనం చోటుచేసుకుంది. మార్జిన్ ట్రేడింగ్ ఫెసిలిటీ (MTF) ద్వారా తీసుకున్న అప్పుల వల్ల ఏకంగా **₹3,000 కోట్ల** విలువైన షేర్లు లిక్విడేట్ అయ్యాయి. 2017 తర్వాత ఇంతటి భారీ స్థాయిలో అమ్మకాలు జరగడం ఇదే మొదటిసారి.
ఒక్క రోజులో జరిగిన మార్పు
శుక్రవారం మార్కెట్లలో తీవ్ర అస్థిరత కనిపించింది. MTF ద్వారా ఇన్వెస్టర్లు తీసుకున్న భారీ రుణాల వల్ల, మార్కెట్ ఒక్కసారిగా పడిపోవడంతో ఆ షేర్లను బ్రోకర్లు బలవంతంగా అమ్మేశారు. దీనివల్ల మొత్తం అవుట్‌స్టాండింగ్ ఫండెడ్ బుక్ వాల్యూ ₹1.54 ట్రిలియన్ల నుంచి ₹1.51 ట్రిలియన్లకు పడిపోయింది. 2017 తర్వాత లీవరేజ్డ్ క్యాపిటల్‌లో వచ్చిన అతిపెద్ద రివర్సల్ ఇదే.
అమ్మకాలకు కారణాలు ఏమిటి?
పశ్చిమ ఆసియాలో పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతలు మరియు బ్రెంట్ క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు 2.8% పెరిగి $111.7 కు చేరడం మార్కెట్ సెంటిమెంట్‌ను దెబ్బతీసింది. Nifty ఇండెక్స్ ఒకానొక దశలో 415 పాయింట్ల రేంజ్ లో కదలాడి, చివరకు 0.4% నష్టంతో 22,600 వద్ద ముగిసింది. దేశీయ, విదేశీ సంస్థాగత ఇన్వెస్టర్లు సుమారు ₹4,100 కోట్ల విలువైన షేర్లు కొనుగోలు చేసినప్పటికీ, రిటైల్ ట్రేడర్ల మార్జిన్ కాల్స్ వల్ల జరిగిన అమ్మకాలు మార్కెట్‌ను ఒత్తిడిలోకి నెట్టాయి.
మార్జిన్ ట్రేడింగ్ ప్రమాదాలు
బ్రోకర్లు సాధారణంగా 60% నుంచి 75% వరకు పెట్టుబడిని అప్పుగా ఇస్తారు. షేర్ ధరలు పడిపోయినప్పుడు, బ్రోకర్లు విధించే మార్జిన్ కాల్‌లను భరించలేక, ఇన్వెస్టర్లు అదనపు నగదు సర్దలేకపోతే, వారి షేర్లను బ్రోకర్లే అమ్మేస్తారు. ఈ ప్రక్రియ HDFC Bank, Reliance Industries, మరియు Infosys వంటి బ్లూ-చిప్ షేర్లలో సెల్లింగ్ ప్రెజర్‌ను పెంచింది.
గత ఏడాది కాలంలో MTF బుక్ 36% పెరగడం ఇన్వెస్టర్లు అప్పులపై ఆధారపడుతున్నారని చూపిస్తుంది. అయితే, ఈ లిక్విడేషన్ ద్వారా మార్కెట్లోని అదనపు రిస్క్ తగ్గుతోందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఎన్‌ఎస్‌ఈ (NSE) ప్రధానంగా ఈ ఫండింగ్ కార్యకలాపాలకు హబ్‌గా ఉంది.