2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరం నుంచి క్యాపిటల్ గెయిన్స్ వివరాలు AISలో ఆటోమేటిక్‌గా అప్‌డేట్ కానున్నాయి. ఇన్వెస్టర్లకు ఇది ఊరట కలిగించే విషయమే అయినా, ఆఫ్‌-మార్కెట్ ట్రాన్సాక్షన్ల విషయంలో జాగ్రత్త తప్పనిసరి.
ఆదాయపు పన్ను శాఖ (Income Tax Department) కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. ఇకపై క్యాపిటల్ గెయిన్స్ లెక్కలను పన్ను చెల్లింపుదారులు మాన్యువల్‌గా చేయాల్సిన అవసరం లేదు. 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరం నుంచి, మీ క్యాపిటల్ గెయిన్స్ వివరాలు నేరుగా Annual Information Statement (AIS) లో ఆటోమేటిక్‌గా కనిపిస్తాయి.
ఇది ఎలా పనిచేస్తుంది?
ఇకపై NSDL మరియు CDSL వంటి డిపాజిటరీలు, రిజిస్ట్రార్ మరియు షేర్ ట్రాన్స్‌ఫర్ ఏజెంట్లు SFT-2517 మరియు SFT-2518 ఫైలింగ్స్ ద్వారా లావాదేవీల వివరాలను ప్రభుత్వానికి అందిస్తాయి. వీటి ఆధారంగా మీ పాన్ (PAN) నంబర్‌తో లింక్ అయిన అన్ని ట్రేడ్లను కలిపి, FIFO (First-In, First-Out) పద్ధతిలో లాభనష్టాలను సిస్టమ్ ఆటోమేటిక్‌గా లెక్కిస్తుంది. ఫిబ్రవరి 1, 2018 కంటే ముందు కొన్న షేర్ల విలువను కూడా ఇది పరిగణనలోకి తీసుకుంటుంది.
ఇన్వెస్టర్లు ఎక్కడ జాగ్రత్త పడాలి?
ఈ ఆటోమేషన్ సౌకర్యంగా ఉన్నప్పటికీ, కొన్ని సందర్భాల్లో డేటా తప్పుగా వచ్చే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా:
- ఆఫ్‌-మార్కెట్ లావాదేవీలు: బహుమతులు (Gifts), వారసత్వం లేదా ESOPల ద్వారా వచ్చిన షేర్లకు కొనుగోలు ధర (Cost Basis) 'NIL'గా కనిపించవచ్చు. మీరు దాన్ని సరిచూసుకోకుండా ఫైల్ చేస్తే, అనవసరంగా ఎక్కువ పన్ను కట్టాల్సి వస్తుంది.
- పరిమితులు: ఫిజికల్ షేర్ సర్టిఫికెట్లు, కొన్ని రకాల సావరిన్ గోల్డ్ బాండ్లు (SGBs) మరియు అన్‌లిస్టెడ్ షేర్లు ఈ సిస్టమ్ పరిధిలోకి రావు. వీటిని మీరు మాన్యువల్‌గా రిపోర్ట్ చేయాల్సిందే.
- కార్పొరేట్ యాక్షన్స్: బోనస్ షేర్లు లేదా స్టాక్ స్ప్లిట్స్ జరిగినప్పుడు డేటాలో తేడాలు రావచ్చు.
చివరగా, AISలో ఉన్న నంబర్లను గుడ్డిగా నమ్మకుండా, మీ సొంత ట్రాన్సాక్షన్ స్టేట్‌మెంట్లతో ఒక్కసారి క్రాస్-చెక్ చేసుకోవడం ఉత్తమం. సరైన జాగ్రత్తలు తీసుకోకపోతే, ఆదాయపు పన్ను శాఖ నుంచి నోటీసులు వచ్చే ప్రమాదం ఉంది.