అక్టోబర్ 8, 2026న జరిగిన 57వ GST కౌన్సిల్ సమావేశం 'GST 2.0' పేరుతో కీలక పరిపాలనా సంస్కరణలకు శ్రీకారం చుట్టింది. సెంట్రలైజ్డ్ ఆడిట్స్, పన్ను నేరాల డీక్రిమినలైజేషన్ వంటి నిర్ణయాలతో కార్పొరేట్ సంస్థలపై భారాన్ని తగ్గించేందుకు కౌన్సిల్ సిద్ధమవుతోంది.
న్యూఢిల్లీలోని భారత్ మండపంలో జరిగిన 57వ GST కౌన్సిల్ సమావేశం పన్ను విధానంలో భారీ మార్పులకు సంకేతం ఇచ్చింది. గతంలో రేట్ల హేతుబద్ధీకరణపై దృష్టి సారించిన కౌన్సిల్, ఇప్పుడు 'GST 2.0' పేరుతో వ్యాపార నిర్వహణను సులభతరం చేసే (Ease of Doing Business) ప్రక్రియను చేపట్టింది.\n\n### సెంట్రలైజ్డ్ ఆడిట్స్ (Centralized Audits)\nప్రస్తుతం వివిధ రాష్ట్రాల్లో వ్యాపారాలు చేస్తున్న సంస్థలు ఆయా రాష్ట్రాల్లో వేర్వేరుగా ఆడిట్లను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తోంది. ఇది కంపెనీలకు ఆపరేషనల్ ఖర్చులను పెంచుతోంది. దీన్ని అరికట్టేందుకు, ఒకే పర్మనెంట్ అకౌంట్ నంబర్ (PAN) ఉన్న సంస్థలకు సెంట్రలైజ్డ్ ఆడిట్ విధానాన్ని తీసుకురావాలని కౌన్సిల్ యోచిస్తోంది. దీనివల్ల రిపోర్టింగ్ ప్రక్రియ సులభమై, సమయం ఆదా అవుతుంది.\n\n### డీక్రిమినలైజేషన్ మరియు ప్రాసిక్యూషన్ పరిమితులు\nపన్ను ఎగవేత లేదా చిన్న చిన్న పొరపాట్లపై అరెస్టులు చేస్తున్నారనే ఆరోపణలను దృష్టిలో ఉంచుకుని, ప్రభుత్వం కీలక మార్పులను పరిశీలిస్తోంది. ప్రాసిక్యూషన్ పరిమితిని ₹1 కోటి నుంచి ₹5 కోట్లకు పెంచే అవకాశం ఉంది. అలాగే, అరెస్టుల విషయంలో జ్యుడీషియల్ పర్యవేక్షణ ఉండాలని నిర్ణయించడం ద్వారా కార్పొరేట్ మేనేజ్మెంట్కు లీగల్ టెన్షన్లు తగ్గనున్నాయి.\n\n### చిన్న వ్యాపారులకు ఊరట\nఈ-కామర్స్ రంగంలోని చిన్న చిన్న సెల్లర్లకు రిజిస్ట్రేషన్ ప్రక్రియను సులభతరం చేయనున్నారు. ఇకపై వీరు ప్లాట్ఫామ్ వేర్హౌస్లను రిజిస్ట్రేషన్ కోసం వాడుకోవచ్చు. ఇది చిన్న వ్యాపారుల డిజిటల్ వృద్ధికి బాటలు వేస్తుంది.\n\n### ఇన్వెస్టర్లు గమనించాల్సిన అంశాలు\nఈ ప్రతిపాదనలు ప్రస్తుతం ప్రాథమిక దశలోనే ఉన్నాయి. ఇవి చట్టపరంగా అమల్లోకి రావడానికి కొంత సమయం పట్టవచ్చు. ప్రభుత్వం ఒకవైపు వ్యాపార అనుకూలతను పెంచుతూనే, మరోవైపు పన్ను ఎగవేతలు జరగకుండా కఠినమైన నిఘా వ్యవస్థను ఎలా సమన్వయం చేస్తుందనేది చూడాలి.
