కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ త్వరలో 'ఫేస్‌లెస్ GST అసెస్‌మెంట్' విధానాన్ని తీసుకురాబోతోంది. ఆఫీసుల చుట్టూ తిరిగే పని లేకుండా, AI సాంకేతికతతో పారదర్శకంగా పన్నుల తనిఖీలను పూర్తి చేసేందుకు ప్రభుత్వం సిద్ధమైంది.
ట్యాక్స్ ఆఫీసులకు వెళ్లక్కర్లేదు!
ఇన్నాళ్లూ GST రిటర్న్స్ లేదా ట్యాక్స్ స్క్రూటినీ కోసం ఆఫీసుల చుట్టూ తిరగాల్సి వచ్చేది. కానీ ఇకపై ఆ పరిస్థితి మారనుంది. Central Board of Indirect Taxes and Customs (CBIC) కొత్తగా 'ఫేస్‌లెస్ అసెస్‌మెంట్' వ్యవస్థను తీసుకురానుంది. వచ్చే 3 నుండి 4 నెలల్లో దీనికి సంబంధించిన పైలట్ ప్రాజెక్ట్ ప్రారంభం కానుంది.
ఎలా పనిచేస్తుంది ఈ విధానం?
ఇది ఆదాయపు పన్ను శాఖలో ఇప్పటికే అమల్లో ఉన్న ఫేస్‌లెస్ అసెస్‌మెంట్ మోడల్‌ను పోలి ఉంటుంది. దీని ప్రకారం:
- ట్యాక్స్ కేసులను ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) మరియు డేటా అనలిటిక్స్ ద్వారా ఆటోమేటిక్‌గా అధికారులకు కేటాయిస్తారు.
- ఒక రాష్ట్రానికి చెందిన ట్యాక్స్ పేయర్ కేసును, దేశంలోని మరో ప్రాంతంలో ఉన్న అధికారులు పరిశీలిస్తారు. దీనివల్ల లోకల్ పక్షపాతాలకు తావుండదు.
- అన్ని నోటీసులు, సమాధానాలు, విచారణలు డిజిటల్ పద్ధతిలోనే జరుగుతాయి.
ఎవరిపై ప్రభావం?
ప్రస్తుతం కేంద్రం పరిధిలో ఉన్న సుమారు 73.5 లక్షల మంది ట్యాక్స్ పేయర్లపై ఈ ప్రభావం ఉంటుంది. ముఖ్యంగా పెద్ద ఎత్తున తయారీ రంగాలు, ఎగుమతిదారులు మరియు మల్టీ-స్టేట్ బిజినెస్ చేసే కంపెనీలు ఈ కొత్త విధానంలో భాగస్వాములు కానున్నాయి.
ఎదురయ్యే సవాళ్లు ఏంటి?
నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ మార్పులో కొన్ని రిస్క్‌లు కూడా ఉన్నాయి. స్థానిక అధికారులు ఆయా ప్రాంతాల వ్యాపార పరిస్థితులను బట్టి నిర్ణయాలు తీసుకునేవారు. ఇప్పుడున్న సెంట్రలైజ్డ్ విధానంలో ఆ స్థానిక అవగాహన లోపించే ప్రమాదం ఉంది. అంతేకాకుండా, IT మౌలిక సదుపాయాలు (Infrastructure) గనుక సరిగ్గా లేకపోతే, సర్వర్ డౌన్ అవ్వడం లేదా డేటా సింక్రనైజేషన్‌లో జాప్యం జరిగి వ్యాపారాలకు ఇబ్బందులు కలగవచ్చు. కంపెనీలు తమ డాక్యుమెంటేషన్‌ను మరింత పకడ్బందీగా ఉంచుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది.