కొత్త CFA ఇన్స్టిట్యూట్ అధ్యయనం ప్రకారం, భారతదేశంలో కేవలం **6.3%** మంది ఫైనాన్షియల్ ఇన్ఫ్లుయెన్సర్లకు మాత్రమే SEBI రిజిస్ట్రేషన్ ఉంది. అయినా, వీరిలో మూడింట ఒక వంతు మంది నేరుగా స్టాక్ సలహాలు అందిస్తున్నారు. ఈ పారదర్శకత, నియంత్రణ లేకపోవడం వల్ల సోషల్ మీడియా ద్వారా ఆర్థిక సలహాలు తీసుకునే రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లకు తీవ్ర నష్టభయం ఉంది.
ఫైనాన్షియల్ ఇన్ఫ్లుయెన్సర్ల వ్యవహారంలో తీవ్ర ఆందోళనకర విషయాలు!
CFA ఇన్స్టిట్యూట్ 'Clicks and Credibility 2.0' పేరుతో విడుదల చేసిన కొత్త రిపోర్ట్, భారతీయ ఫైనాన్షియల్ ఇన్ఫ్లుయెన్సర్ల రంగంలో ఉన్న సవాళ్లను వెలుగులోకి తెచ్చింది. జనవరి నుంచి అక్టోబర్ 2025 మధ్యకాలంలో యాక్టివ్ గా ఉన్న 48 మంది క్రియేటర్లను విశ్లేషించిన ఈ అధ్యయనంలో, కేవలం 6.3% మందికి మాత్రమే సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా (SEBI) రిజిస్ట్రేషన్ ఉందని తేలింది. గతంలో ఈ సంఖ్య కేవలం 2% గా ఉండగా, ఇప్పుడు స్వల్పంగా పెరిగింది. అయినా, ఆర్థిక సలహాలు ఇచ్చే వారిలో ఎక్కువ మంది అధికారిక నియంత్రణ వ్యవస్థకు వెలుపలే ఉన్నారని ఇది సూచిస్తోంది.
రిజిస్ట్రేషన్ లేని స్టాక్ సూచనలు
విశ్లేషించిన ఇన్ఫ్లుయెన్సర్లలో దాదాపు మూడింట ఒక వంతు మంది, నిర్దిష్ట స్టాక్స్ కొనుగోలు, అమ్మకం లేదా హోల్డ్ చేయమని స్పష్టమైన సిఫార్సులు చేస్తున్నారు. వీరిలో కేవలం ఇద్దరు మాత్రమే SEBI-రిజిస్టర్డ్ ఇన్వెస్ట్ మెంట్ సలహాదారులు (RIAలు). అంటే, 14 మంది క్రియేటర్లు అవసరమైన నియంత్రణ అనుమతి లేకుండానే నేరుగా పెట్టుబడి సలహాలు అందిస్తున్నారు. రిజిస్టర్డ్ సలహాదారులకు ఉండే కఠినమైన కోడ్ ఆఫ్ కండక్ట్, ఫిడ్యూషియరీ డ్యూటీస్ ను వీరు పాటించకపోవచ్చు. ఇది రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లకు ప్రమాదకరం.
పారదర్శకత, డిస్క్లోజర్ లలో లోటుపాట్లు
రిజిస్ట్రేషన్ తో పాటు, ఇన్ఫ్లుయెన్సర్లు తమ కాన్ఫ్లిక్ట్స్ ఆఫ్ ఇంటరెస్ట్ (Conflicts of Interest) ను వెల్లడించడంలోనూ లోటుపాట్లున్నాయని రిపోర్ట్ ఎత్తిచూపింది. విశ్లేషించిన వారిలో 62.5% మంది స్పాన్సర్డ్ కంటెంట్ వంటి వాటిని వెల్లడించినప్పటికీ, దాదాపు 38% మంది అలా చేయలేదు. కేవలం సగం మంది ఇన్ఫ్లుయెన్సర్లు మాత్రమే బ్రాండ్ భాగస్వామ్యాలను పారదర్శకంగా తెలియజేశారు. అత్యంత ఆందోళన కలిగించే విషయం ఏంటంటే, 25% కంటే ఎక్కువ మంది కంటెంట్ క్రియేటర్లు పెట్టుబడి రుసుములు, వర్తించే పన్నులు, తప్పనిసరి లాక్-ఇన్ పీరియడ్స్ వంటి కీలక వివరాలను వెల్లడించలేదు. దీనివల్ల పెట్టుబడులకు సంబంధించిన అసలు రిస్కులు, ఖర్చులపై ఇన్వెస్టర్లకు అపోహలు ఏర్పడే అవకాశం ఉంది.
ప్లాట్ ఫామ్ ల ప్రభావం, ఇన్వెస్టర్ల బహిర్గతం
ఈ ఇన్ఫ్లుయెన్సర్ల రీచ్ ఎక్కువగా ఉంది. 98% మంది Instagram Reels లో, 83% మంది YouTube Shorts లో యాక్టివ్ గా ఉన్నారు. 64% కంటే ఎక్కువ మంది క్రియేటర్లు రోజూ లేదా ప్రతిరోజూ పోస్టులు పెడుతుండటంతో, రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లు నిరంతరం ఆర్థిక సలహాలకు గురవుతున్నారు. సగటు క్రియేటర్ వయసు 32 ఏళ్లు, వీరు ముంబై, ఢిల్లీ-NCR వంటి ప్రధాన ఆర్థిక కేంద్రాలలో ఉంటారు. వీరి కంటెంట్ యువత, టెక్-సావీ డెమోగ్రాఫిక్ ను లక్ష్యంగా చేసుకుంటుంది, వీరు సోషల్ మీడియా-ఆధారిత పెట్టుబడి ట్రెండ్స్ కు ఎక్కువగా ప్రభావితమయ్యే అవకాశం ఉంది.
రిజిస్టర్ కాని వనరుల నుంచి ఆర్థిక సలహాలు స్వీకరించడం వల్ల రెగ్యులేటరీ రక్షణ ఉండదని ఇన్వెస్టర్లు గుర్తుంచుకోవాలి. SEBI మార్కెట్ దుష్ప్రచారాల నుంచి చిన్న ఇన్వెస్టర్లను రక్షించడంపై దృష్టి సారించినందున, భవిష్యత్తులో ప్లాట్ ఫామ్ లు ఆర్థిక కంటెంట్ పై తమ పాలసీలను ఎలా అమలు చేస్తాయనేది, మరియు నియంత్రణ సంస్థలు రిజిస్టర్ కాని సలహాలపై మరిన్ని పరిమితులు విధిస్తాయా అనేది కీలకం.