భారతదేశంలో వ్యవసాయ వ్యర్థాల నుంచి సుమారు 28 GW విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేసే అవకాశం ఉన్నా, లాజిస్టిక్స్ మరియు సరఫరా గొలుసు సమస్యలు ఈ రంగాన్ని వేధిస్తున్నాయి. ప్రభుత్వ SAMARTH మిషన్ ద్వారా బొగ్గు వినియోగాన్ని తగ్గించేందుకు ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నప్పటికీ, క్షేత్రస్థాయిలో సవాళ్లు కొనసాగుతున్నాయి.
దేశంలో వ్యవసాయ వ్యర్థాల నుంచి విద్యుత్తును తయారు చేసే సామర్థ్యం 28 GW గా అంచనా వేయబడింది. ఇది దేశ విద్యుత్ అవసరాలను తీర్చడంలో మరియు బొగ్గుపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. అయితే, ఈ అపారమైన అవకాశాన్ని వాస్తవ రూపంలోకి తీసుకురావడంలో ఎనర్జీ సెక్టార్ తీవ్ర ఇబ్బందులను ఎదుర్కొంటోంది.
SAMARTH మిషన్ పాత్ర
ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన 'SAMARTH' మిషన్ ద్వారా థర్మల్ పవర్ ప్లాంట్లలో బొగ్గుతో పాటు బయోమాస్ పెల్లెట్లను వాడటం తప్పనిసరి చేశారు. కాలుష్యాన్ని తగ్గించడం మరియు వ్యర్థాలను ఇంధనంగా మార్చడం దీని ముఖ్య ఉద్దేశ్యం. దీని కోసం పాత ప్లాంట్లలో భారీ మార్పులు (Retrofitting) అవసరమవుతున్నాయి.
ఎక్కడ దెబ్బతింటోంది?
- సరఫరా గొలుసు (Supply Chain): బొగ్గు మాదిరిగా కాకుండా, వ్యవసాయ వ్యర్థాలు సీజనల్ గా వస్తాయి. వీటిని సేకరించి రవాణా చేయడంలో సరైన వ్యవస్థ లేదు.
- స్టోరేజ్ సమస్యలు: పంట కోత సమయంలో వ్యర్థాలను భద్రపరిచే చోటు లేక, రైతులు వాటిని తగలబెట్టేస్తున్నారు (Stubble burning).
- ఆర్థిక సవాళ్లు: పెల్లెట్ తయారీదారులు మరియు ప్లాంట్ ఆపరేటర్ల మధ్య చెల్లింపుల్లో జాప్యం, ముడి సరుకు ధరల అస్థిరత లాంటి సమస్యలు చిన్న తరహా పరిశ్రమల మనుగడను ప్రశ్నార్థకం చేస్తున్నాయి.
ఇన్వెస్టర్ల గమనిక
కేవలం సామర్థ్యం పెంచడం మాత్రమే సరిపోదు. ఫీడ్‌స్టాక్ అగ్రిగేషన్ కేంద్రాలు, మెరుగైన చెల్లింపు విధానాలు మరియు స్థిరమైన ధరల ఒప్పందాలు ఉంటేనే ఈ బయో-ఎకానమీ వృద్ధి చెందుతుంది. ఈ లాజిస్టిక్ అడ్డంకులు తొలగితేనే 28 GW విద్యుత్ గ్రిడ్‌లోకి సుస్థిరంగా ప్రవహిస్తుంది.