భారతదేశంలో సోలార్ విద్యుత్ ఉత్పత్తి పెరుగుతున్నా, స్టోరేజ్ సమస్య వల్ల **15-20%** పవర్ వృథా అవుతోంది. ఈ గ్యాప్ని భర్తీ చేయడానికి 'Iron-Air' బ్యాటరీ టెక్నాలజీపై పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయి. ఇది లిథియం-అయాన్కు చౌకైన ప్రత్యామ్నాయంగా కనిపిస్తున్నా, ఇంకా ప్రయోగాత్మక దశలోనే ఉంది.
భారత్ తన పునరుత్పాదక ఇంధన (Renewable Energy) సామర్థ్యాన్ని వేగంగా విస్తరిస్తోంది. అయితే, ఇక్కడ ఒక పెద్ద సమస్య ఉంది: ఉత్పత్తి చేసిన విద్యుత్ని నిల్వ చేయడం కష్టమవుతోంది. సోలార్ ప్లాంట్ల నుంచి వచ్చే కరెంట్ గ్రిడ్లోకి వెళ్లక, ఏకంగా 15% నుండి 20% వరకు వృథా అవుతోంది. కొన్ని సందర్భాల్లో ఈ నష్టం 65% వరకు ఉంటోందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
Iron-Air టెక్నాలజీ ఎలా పనిచేస్తుంది?
ఈ సమస్యకు పరిష్కారంగా 'Meine Electric' వంటి సంస్థలు Iron-Air బ్యాటరీలపై పనిచేస్తున్నాయి. ఇది 6 నుండి 8 గంటల పాటు ఛార్జింగ్ తీసుకుని, దాదాపు 18 గంటల వరకు విద్యుత్ని అందించేలా డిజైన్ చేయబడింది. ఇనుము, ఆక్సిజన్, నీటి మధ్య జరిగే రసాయన చర్య ద్వారా ఇది విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేస్తుంది. భారతదేశంలో ఇనుప ఖనిజం పుష్కలంగా దొరుకుతుంది కాబట్టి, విదేశాల నుంచి దిగుమతి చేసుకునే లిథియం-అయాన్ బ్యాటరీల కంటే ఇది చౌకగా ఉండే అవకాశం ఉంది.
ఖర్చు vs ఎఫిషియన్సీ: ఇన్వెస్టర్లు గమనించాల్సింది
ఈ టెక్నాలజీ ద్వారా విద్యుత్ నిల్వ ఖర్చు యూనిట్కు దాదాపు ₹5 మాత్రమే ఉంటుందని అంచనా. అయితే, ఇక్కడ ఒక చిక్కు ఉంది. వీటి ఎఫిషియన్సీ కేవలం 23% నుంచి 50% మధ్యలోనే ఉంటోంది. ప్రస్తుత లిథియం-అయాన్ బ్యాటరీలతో పోలిస్తే ఇది చాలా తక్కువ.
ఇప్పుడే పెట్టుబడి పెట్టవచ్చా?
ఇండస్ట్రీ ఎక్స్పర్ట్స్ అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ టెక్నాలజీ ఇంకా ప్రాథమిక దశలోనే (Validation Stage) ఉంది. బ్యాంకులు, పెద్ద ఇన్వెస్టర్లు దీనిని ఫైనాన్స్ చేయాలంటే కనీసం మరో 5 ఏళ్ల పాటు వేల సార్లు ఛార్జింగ్-డిశ్చార్జింగ్ పరీక్షలు జరగాల్సి ఉంది. ప్రస్తుతానికి ఇది ఇన్వెస్టర్లకు ఒక లాంగ్ టర్మ్ రీసెర్చ్ థీమ్ మాత్రమే, కార్పొరేట్ లాభాలను వెంటనే పెంచే అంశం కాదని గుర్తించాలి.