దేశంలోని అత్యున్నత న్యాయస్థానం, సుప్రీంకోర్టు, రియల్ ఎస్టేట్ రెగ్యులేటరీ అథారిటీస్ (RERA) పనితీరుపై తీవ్ర అసంతృప్తి వ్యక్తం చేసింది.
RERA పనితీరుపై న్యాయస్థానం అనుమానాలు
"బిల్డర్లు డిఫాల్ట్ అయితే వారికి సహాయం చేయడం తప్ప, ఈ వ్యవస్థ ఇంకేమీ చేయడం లేదు. ఇక ఈ సంస్థలను రద్దు చేయడమే మంచిది" అని ప్రధాన న్యాయమూర్తి (CJI) జస్టిస్ సూర్య కాంత్, జస్టిస్ జయమల్యా బాగ్చి నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం వ్యాఖ్యానించింది. ఈ సంస్థల పనితీరు "నిరాశపరిచింది" అని కోర్టు పేర్కొంది. హిమాచల్ ప్రదేశ్ స్టేట్ RERA ఆఫీస్ ను తరలించే అప్పీల్ ను విచారిస్తున్న సమయంలో ఈ తీవ్ర వ్యాఖ్యలు వచ్చాయి.
గతంలోనూ RERA ను "మాజీ బ్యూరోక్రాట్లకు పునరావాస కేంద్రం"గా సుప్రీంకోర్టు వ్యాఖ్యానించిన సంగతి తెలిసిందే. 2016లో పారదర్శకత, జవాబుదారీతనం, వినియోగదారుల రక్షణ తీసుకురావాలనే లక్ష్యంతో RERA ను ప్రవేశపెట్టినా, దాని ఆచరణలో లోపాలున్నాయని న్యాయస్థానం అభిప్రాయపడుతోంది.
మార్కెట్ వృద్ధి, వృత్తి నైపుణ్యం
అయితే, ఈ న్యాయపరమైన విమర్శలు వస్తున్నప్పటికీ, భారత రియల్ ఎస్టేట్ మార్కెట్ 2026లో క్రమశిక్షణతో కూడిన వృద్ధిని కనబరుస్తుందని అంచనాలున్నాయి. స్థిరమైన ఆర్థిక వ్యవస్థ, తగ్గుముఖం పట్టే వడ్డీ రేట్లు, ఆర్థిక వృద్ధి ఈ రంగానికి ఊతమిస్తాయని భావిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా ప్రీమియం, లగ్జరీ హౌసింగ్ విభాగం బలంగా పుంజుకుంటుందని, ఆఫీస్, లాజిస్టిక్స్ రంగాల్లోనూ లీజింగ్ కార్యకలాపాలు పెరుగుతాయని అంచనా. మొత్తంమీద, ఈ రంగం మరింత వృత్తి నైపుణ్యం వైపు అడుగులేస్తోంది.
అమలులో తేడాలు, అమలు లోపాలు
RERA పనితీరు రాష్ట్రాల వారీగా గణనీయంగా మారుతోంది. కేంద్ర చట్టం ఒకే విధమైన నిబంధనలను కోరినా, రాష్ట్రాలు వేర్వేరు నియమాలను పాటించడంతో రిజిస్ట్రేషన్, పెనాల్టీలు, వివాదాల పరిష్కారంలో తేడాలున్నాయి. మహారాష్ట్ర ప్రాజెక్ట్ రిజిస్ట్రేషన్లలో ముందుండగా, మరికొన్ని రాష్ట్రాల్లో ఈ వ్యవస్థ ఇంకా బలహీనంగానే ఉంది. ఈ రెగ్యులేటరీ గందరగోళం, పలు రాష్ట్రాల్లో పనిచేసే డెవలపర్లకు, కొనుగోలుదారులకు ఇబ్బందులు కలిగిస్తోంది.
సుప్రీంకోర్టు విమర్శలు RERA అమలులో ఉన్న లోపాలను ఎత్తిచూపుతున్నాయి. కొనుగోలుదారులను రక్షించాల్సిన ఈ వ్యవస్థ, కొన్నిసార్లు ఆర్థిక ఇబ్బందుల్లో ఉన్న బిల్డర్లకు ప్రాజెక్టులను ఆలస్యం చేయడానికి లేదా బాధ్యతలను తప్పించుకోవడానికి మార్గంగా మారుతోందని కోర్టు ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. ఈ బలహీనమైన పర్యవేక్షణ, పెట్టుబడిదారుల విశ్వాసాన్ని దెబ్బతీయవచ్చని, మార్కెట్ లో స్థిరత్వం, బలమైన పాలన కోరుకునే పెట్టుబడిదారులకు ఇది ఆందోళన కలిగించే అంశం.
భవిష్యత్ కార్యాచరణ
భారత రియల్ ఎస్టేట్ రంగం వృత్తి నైపుణ్యం దిశగా పయనిస్తున్న తరుణంలో, RERA పై సుప్రీంకోర్టు తీర్పు సంస్కరణలకు తక్షణ ఆవశ్యకతను సూచిస్తోంది. న్యాయస్థానం లేవనెత్తిన ఈ అంశాలు, రెగ్యులేటరీ ప్రభావాన్ని పెంచేలా, వినియోగదారుల ప్రయోజనాలను నిజంగా పరిరక్షించేలా చట్టపరమైన, పరిపాలనాపరమైన మార్పులకు దారితీస్తాయా అనేది చూడాలి. ఇది రంగం యొక్క దీర్ఘకాలిక స్థిరత్వాన్ని, పెట్టుబడుల ఆకర్షణను బలోపేతం చేస్తుంది.
