భారత్ వేర్‌హౌసింగ్ డిమాండ్: 4 ఏళ్ల గరిష్టానికి చేరిక.. అయినా డెవలపర్లలో ఆందోళన!

రంగంలో అపూర్వమైన జోరు: డిమాండ్ పరుగులు

భారతదేశ వేర్‌హౌసింగ్ రంగంలో గత నాలుగేళ్లుగా ఎన్నడూ లేనంత జోరు కనిపించింది. 2026 తొలి త్రైమాసికంలో (Q1) ఏకంగా 11 మిలియన్ చదరపు అడుగుల స్థలం లీజుకు వెళ్లడం, ఇది ఏడాదికి 22% పెరుగుదలను సూచిస్తోంది. ఈ భారీ వృద్ధికి ప్రధానంగా ఇ-కామర్స్, 3PL (థర్డ్-పార్టీ లాజిస్టిక్స్), ఆటో రంగాల నుంచి వస్తున్న బలమైన డిమాండ్ కారణం. మార్కెట్ కార్యకలాపాల్లో ఢిల్లీ NCR అగ్రస్థానంలో నిలిచింది, మొత్తం లీజింగ్‌లో 28% వాటాను దక్కించుకుంది. దీని తర్వాత చెన్నై 21% వాటాతో రెండో స్థానంలో ఉంది. హైదరాబాద్, బెంగళూరు వంటి నగరాల్లోనూ గ్రేడ్ A ఇండస్ట్రియల్, వేర్‌హౌసింగ్ స్పేస్ వినియోగం గత ఏడాదితో పోలిస్తే రెట్టింపు నుంచి మూడు రెట్లు పెరిగింది.

3PL సంస్థలే ఈ డిమాండ్‌కు చోదక శక్తిగా నిలిచాయి. మొత్తం లీజులో మూడింట ఒక వంతు, అంటే దాదాపు 3.5 మిలియన్ చదరపు అడుగుల స్థలాన్ని వీరే వినియోగించుకున్నారు. ఇది 2025 తొలి త్రైమాసికంతో పోలిస్తే 80% అదనపు వృద్ధి. లాజిస్టిక్స్ అవసరాలు పెరగడం, సప్లై చెయిన్‌లను ఆధునీకరించుకోవాలనే ప్రయత్నాలు దీనికి కారణం. ఇ-కామర్స్, ఆటోమొబైల్ రంగాల నుంచి కూడా గణనీయమైన స్పందన వచ్చింది. ఇ-కామర్స్ ఒక్కటే 4.7 మిలియన్ చదరపు అడుగుల స్థలాన్ని లీజుకు తీసుకోగా, మార్కెట్ వాటా రెట్టింపు అయ్యింది.

మారుతున్న డిమాండ్ సరళి, ప్రభుత్వ చేయూత

2025 పూర్తి సంవత్సరంలో, భారతదేశ పారిశ్రామిక, వేర్‌హౌసింగ్ రంగంలో లీజింగ్ కార్యకలాపాలు రికార్డు స్థాయిలో 72.5 మిలియన్ చదరపు అడుగులకు చేరాయి. ఇది గత ఏడాదితో పోలిస్తే 29% వృద్ధి. తయారీ రంగ సంస్థలు మొత్తం లీజులో 47% వాటాతో అతిపెద్ద ఆక్యుపయర్‌లుగా నిలిచాయి. 'మేక్ ఇన్ ఇండియా', PLI స్కీముల వంటి ప్రభుత్వ విధానాలు, లాజిస్టిక్స్ ఖర్చులను తగ్గించడం, సప్లై చెయిన్ సామర్థ్యాన్ని పెంచడంపై దృష్టి సారించిన వ్యూహాత్మక పారిశ్రామిక పార్కుల డిమాండ్‌ను పెంచాయి.

ఇక, క్విక్ కామర్స్ రంగం వేగంగా విస్తరించడం వేర్‌హౌసింగ్ అవసరాలను సమూలంగా మారుస్తోంది. ఇప్పుడు పెద్ద, శివారు ప్రాంతాల్లోని వేర్‌హౌస్‌లపై ఆధారపడటం తగ్గి, పట్టణ ప్రాంతాల్లోనే హైపర్-లోకల్ ఫుల్‌ఫిల్‌మెంట్ సెంటర్లు, 'డార్క్ స్టోర్ల' అవసరం పెరుగుతోంది. 2025లో USD 5.3 బిలియన్గా ఉన్న క్విక్ కామర్స్ మార్కెట్, 2034 నాటికి USD 134.1 బిలియన్లకు చేరుతుందని అంచనా. ఈ కొత్త డిమాండ్ సరళికి, ప్రస్తుతం ఉన్న సాంప్రదాయ వేర్‌హౌస్‌లకు మధ్య కొంత అంతరం కనిపిస్తోంది. అయినప్పటికీ, ఆక్యుపయర్ల ప్రాధాన్యత గ్రేడ్ A స్పేస్‌ల వైపే ఉంటోంది, ఇది 2025లో మొత్తం లీజులో 63% వాటాను కలిగి ఉంది.

భారతదేశ స్థూల ఆర్థిక స్థిరత్వం, బలమైన GDP వృద్ధి అంచనాలు, లాజిస్టిక్స్ ఖర్చులను 16% నుంచి **8%**కు తగ్గించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న నేషనల్ లాజిస్టిక్స్ పాలసీ (NLP) వంటివి ఈ రంగానికి అండగా నిలుస్తున్నాయి.

డెవలపర్ల అప్రమత్తత, మార్కెట్ అనిశ్చితులు

లీజింగ్ గణాంకాలు అద్భుతంగా ఉన్నప్పటికీ, డెవలపర్లు మాత్రం కొత్త సరఫరాను (Supply) జోడించే విషయంలో అప్రమత్తంగా ఉంటున్నారు. ప్రపంచ భౌగోళిక రాజకీయ సంక్షోభాలు, కొనసాగుతున్న సప్లై చెయిన్ అంతరాయాలు వారిని ఆందోళనకు గురి చేస్తున్నాయి. ఈ నిదాన వైఖరి, డిమాండ్ కొనసాగుతున్నప్పటికీ, భవిష్యత్తులో సరఫరా-డిమాండ్ మధ్య అసమతుల్యతకు లేదా అందుబాటులో ఉన్న స్థలం ధరలు పెరగడానికి దారితీయవచ్చు. దీనికి తోడు, ప్రధాన ప్రాంతాల్లో భూముల ధరలు పెరగడం, ప్రపంచ వడ్డీ రేట్లు పెరగడం వంటివి కొత్త ప్రాజెక్టుల అభివృద్ధిపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి.

భవిష్యత్ అంచనాలు

పారిశ్రామిక, లాజిస్టిక్స్ రియల్ ఎస్టేట్ రంగం నిలకడగా వృద్ధి చెందుతుందని అంచనా. తయారీ రంగ వృద్ధి, ఎగుమతి ఆధారిత విధానాలు, దేశీయ వినియోగం పెరగడం వంటి అంశాలు 2025 తర్వాత కూడా ఈ జోరును కొనసాగించనున్నాయి. 2026లో వేర్‌హౌసింగ్ అద్దెలు పెరిగే అవకాశం ఉంది. 2022 నుంచి 2027 మధ్య కాలంలో సుమారు 15% CAGRతో మార్కెట్ వృద్ధి చెందుతుందని, 2034 నాటికి భారత వేర్‌హౌస్ మార్కెట్ విలువ INR 3.37 ట్రిలియన్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా వేస్తున్నారు.