ఇండియన్ రిటైల్ రియల్ ఎస్టేట్ రంగం భారీ మార్పులకు లోనవుతోంది. 2030 నాటికి ఏకంగా 40.4 మిలియన్ చదరపు అడుగుల మేర కొత్త మాల్స్ రాబోతున్నాయి. చిన్న మాల్స్ స్థానంలో భారీ 'ఎక్స్పీరియన్స్' మాల్స్ రావడం వల్ల ఇన్వెస్టర్ల పెట్టుబడులపై దీని ప్రభావం ఎలా ఉండబోతుందో చూద్దాం.
ప్రస్తుతం కమర్షియల్ రియల్ ఎస్టేట్ రంగంలో 'బిగ్ ఈజ్ బెటర్' అనే ఫార్ములా నడుస్తోంది. గతంలో 0.25 మిలియన్ చదరపు అడుగులుగా ఉన్న మాల్ సగటు సైజు, 2026-2030 నాటికి 0.59 మిలియన్ చదరపు అడుగులకు చేరనుందని అంచనా. కేవలం విస్తీర్ణమే కాకుండా, కస్టమర్లను ఆకర్షించేలా మాల్స్ రూపురేఖలు మారుతున్నాయి. ముఖ్యంగా రియల్ ఎస్టేట్ డెవలపర్లు మరియు REITsలో పెట్టుబడి పెట్టేవారు ఇప్పుడు 'Grade A' ఆస్తుల వైపు మొగ్గు చూపడం మంచిదని మార్కెట్ విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.
ముంబై, బెంగళూరులదే పైచేయి
గత మూడేళ్లలో మాల్ అద్దెలు జాతీయ సగటున 11% పెరిగితే, ముంబై మరియు బెంగళూరులో మాత్రం 22% గ్రోత్ కనిపించింది. అయితే, ఇదే సమయంలో ప్రాంతాల మధ్య గల్ఫ్ కూడా పెరుగుతోంది. ఉదాహరణకు, థానేలో వేకెన్సీ రేటు కేవలం 1.0% గా ఉంటే, గురుగ్రామ్లో ఇది 13.6% కి చేరింది. అంటే, మాల్ కడితే సరిపోదు, దాని లోకేషన్ మరియు క్వాలిటీ కీలకం అని అర్థమవుతోంది.
ఆఫీస్-లింక్డ్ మాల్స్ ట్రెండ్
ప్రస్తుతం కార్పొరేట్ హబ్లకు అనుబంధంగా షాపింగ్ స్పేస్లను నిర్మించడం ఒక కొత్త ట్రెండ్. ఇప్పటికే ఇలాంటి స్పేస్ 51.7 మిలియన్ చదరపు అడుగులకు చేరుకుంది. గురుగ్రామ్, ముంబై, పూణే వంటి నగరాల్లో ఆఫీస్ ఉద్యోగులను టార్గెట్ చేస్తూ మాల్స్ నిర్మిస్తున్నారు. అయితే, 2030 నాటికి భారీగా రాబోతున్న 40.4 మిలియన్ చదరపు అడుగుల కొత్త సప్లై వల్ల డిమాండ్ తగ్గుతుందేమోనన్న ఆందోళన కూడా ఉంది.
ఇన్వెస్టర్లు ఏమి చూడాలి?
పెట్టుబడిదారులు ప్రధానంగా ఆక్యుపెన్సీ రేట్లను (Occupancy Levels) ట్రాక్ చేయాలి. మాల్స్ లో ఖాళీలు ఎక్కువగా ఉంటే కంపెనీ క్యాష్ ఫ్లో దెబ్బతింటుంది. అలాగే, డెవలపర్ల అప్పుల భారం, వడ్డీ రేట్ల ప్రభావం మరియు లోకల్ మార్కెట్ అద్దెల ధోరణులను నిశితంగా గమనించడం ఇన్వెస్టర్లకు లాభదాయకం.