భారతీయ కమర్షియల్ రియల్ ఎస్టేట్ రంగంలో రికార్డు స్థాయి డిమాండ్ కనిపిస్తోంది. 2026 మొదటి తొమ్మిది నెలల్లో గ్రాస్ ఆఫీస్ లీజింగ్ **64.6 మిలియన్ చదరపు అడుగులకు** చేరింది. అయితే, నెట్ అబ్సార్ప్షన్ **20%** మేర తగ్గడం, మార్కెట్లో నాణ్యమైన ఆఫీస్ స్పేస్ కొరతను స్పష్టం చేస్తోంది.
భారతీయ కమర్షియల్ రియల్ ఎస్టేట్ మార్కెట్లో ప్రస్తుతం ఆసక్తికరమైన మార్పులు చోటుచేసుకుంటున్నాయి. కార్పొరేట్ సంస్థల నుంచి భారీగా డిమాండ్ ఉన్నప్పటికీ, లభించే ఆఫీస్ స్పేస్ మాత్రం పరిమితంగా ఉంటోంది. 2026 మొదటి తొమ్మిది నెలల్లో మొత్తం లీజింగ్ కార్యకలాపాలు (Gross Leasing) 1% వృద్ధితో 64.6 మిలియన్ చదరపు అడుగుల రికార్డును నమోదు చేశాయి. అయితే, నికరంగా అక్యుపై చేసిన స్థలం (Net Absorption) మాత్రం 20% పడిపోయి 36.7 మిలియన్ చదరపు అడుగుల వద్ద నిలిచింది. అంటే, కంపెనీలు కొత్త ఆఫీసుల కోసం చూస్తున్నా, వెంటనే అందుబాటులో ఉన్న 'గ్రేడ్-ఏ' ఆఫీస్ స్పేస్ దొరకడం కష్టంగా మారింది.
గ్లోబల్ క్యాపబిలిటీ సెంటర్ల (GCC) హవా
ఈ రికార్డు లీజింగ్‌కు ప్రధాన కారణం గ్లోబల్ క్యాపబిలిటీ సెంటర్లు (GCCs). అంతర్జాతీయ కంపెనీలు తమ వ్యాపార విస్తరణ కోసం భారతదేశాన్ని వేదికగా చేసుకుంటున్నాయి. ముఖ్యంగా పెద్ద మొత్తంలో నాణ్యమైన స్థలం కోసం ఇవి ప్రయత్నిస్తుండటంతో, ప్రధాన ఆఫీస్ అసెట్స్‌పై ఒత్తిడి పెరుగుతోంది. డెవలపర్లు కొత్త ప్రాజెక్టులను వేగంగా పూర్తి చేసే ప్రయత్నంలో ఉన్నప్పటికీ, డిమాండ్‌కు తగ్గ సప్లై అందడం లేదు.
నగరాల వారీగా మార్పులు
సాంప్రదాయ నగరాలైన ముంబై, ఢిల్లీ-NCR మరియు చెన్నైలో నెట్ లీజింగ్ స్వల్పంగా తగ్గినప్పటికీ, బెంగళూరు తన అగ్రస్థానాన్ని కాపాడుకుంది. మరోవైపు హైదరాబాద్ మరియు అహ్మదాబాద్ నగరాల్లో సానుకూల వృద్ధి కనిపించడం విశేషం. ఇది కంపెనీలు కేవలం కొన్ని ప్రధాన ప్రాంతాలకే పరిమితం కాకుండా, తమ కార్యకలాపాలను ఇతర నగరాలకు విస్తరిస్తున్నాయని సూచిస్తోంది.
ఇన్వెస్టర్లు గమనించాల్సినవి
సప్లై కొరత వల్ల ప్రస్తుతం భూ యజమానులదే (Landlords) పైచేయిగా ఉంది. ఇది ఆఫీస్ అద్దెలు పెరగడానికి కారణం కావొచ్చు. అయితే, GCCల గ్రోత్ ప్లాన్స్‌పై ప్రపంచ ఆర్థిక పరిస్థితుల ప్రభావం ఉంటే, ఈ లీజింగ్ జోరుపై ప్రభావం పడవచ్చు. ముందు ముందు కొత్త ఆఫీస్ ప్రాజెక్టుల పూర్తి (Project Completion) వేగం మరియు వ్యాకెన్సీ రేట్లపై ఇన్వెస్టర్లు ఓ కన్నేసి ఉంచడం మంచిది.