1,511 ఢిల్లీ కాలనీలలో ఆస్తి యాజమాన్యం వేగవంతం: కొత్త పాలసీ
ఢిల్లీ ప్రభుత్వం 1,511 అనధికారిక కాలనీలలో నివసించే ప్రజలకు ఆస్తి యాజమాన్యం, నిర్మాణాల క్రమబద్ధీకరణను వేగవంతం చేయడానికి సరికొత్త పాలసీని తెచ్చింది. దీనిలో ముఖ్యమైన మార్పు ఏంటంటే, ఇప్పటికే ఉన్న భవనాలకు లేఅవుట్ ప్లాన్ (Layout Plan) సమర్పించాల్సిన అవసరం లేదు. గతంలో ఇది పెద్ద అడ్డంకిగా ఉండేది. ఇకపై కన్వేయెన్స్ డీడ్ (Conveyance Deed) లను ఢిల్లీ డెవలప్మెంట్ అథారిటీ (DDA) బదులుగా రెవెన్యూ డిపార్ట్మెంట్ నేరుగా జారీ చేయనుంది. వచ్చే నెల ఏప్రిల్ 24 నుంచి PM-UDAY పోర్టల్ ద్వారా దరఖాస్తులు స్వీకరిస్తారు. గతంలో దాదాపు 40,000 డీడ్లు జారీ అయితే, ఈ కొత్త పాలసీతో కేవలం 45 రోజుల్లోనే డీడ్లు జారీ చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ఢిల్లీ NCR రియల్ ఎస్టేట్ మార్కెట్ పుంజుకుంటున్న నేపథ్యంలో, ఏటా 8-10% వరకు ఆస్తుల విలువ పెరుగుతుండగా, ఈ నిర్ణయం మరిన్ని ఆస్తి లావాదేవీలకు దారితీయవచ్చు.
గతంలో ఎదురైన అడ్డంకులు, కొత్త అభివృద్ధి ప్రణాళికలు
గతంలో PM-UDAY స్కీమ్ (2019) వంటి పలు ప్రయత్నాలు సాంకేతిక సమస్యలు, అధికారుల జాప్యం వల్ల నెమ్మదిగా సాగాయి. ఆగస్టు 2024 నాటికి, 1.22 లక్షలకు పైగా దరఖాస్తులు వస్తే, కేవలం 23,811 మందికే యాజమాన్య హక్కులు దక్కాయి. పవర్ ఆఫ్ అటార్నీ (Power of Attorney) వంటి పత్రాలు సమర్పించడం, క్రమబద్ధీకరణకు ₹60,000 నుంచి ₹1 లక్ష వరకు ఫీజు చెల్లించడం, లేఅవుట్ ప్లాన్ ఆమోదాలకు నెలల తరబడి ఎదురుచూడటం వంటివి గతంలో ఎదురైన సమస్యలు. సుప్రీంకోర్టు తీర్పుల ప్రకారం, ఆస్తి రిజిస్ట్రేషన్ (Registration) చేసినంత మాత్రాన యాజమాన్యం రాదని, తుది నిర్ణయం సివిల్ కోర్టులదేనని స్పష్టమైంది. ఈ నేపథ్యంలో, ప్రస్తుతం ఢిల్లీ మాస్టర్ ప్లాన్ 2021లో భాగంగా ఉన్న ట్రాన్సిట్ ఓరియెంటెడ్ డెవలప్మెంట్ (TOD) పాలసీని కూడా అనధికారిక కాలనీలకు వర్తింపజేస్తున్నారు. దీని ద్వారా ట్రాన్సిట్ హబ్ల (Transit Hubs) సమీపంలో బిల్డింగ్ డెన్సిటీ (Density) పెంచడం, ఫ్లోర్ ఏరియా రేషియో (FAR) ను 500% వరకు పెంచడం, నిలువు నిర్మాణాలను ప్రోత్సహించడం వంటి లక్ష్యాలున్నాయి.
పాలసీ రిస్క్లు: 'యాజ్ ఈజ్ వేర్ ఈజ్' నిబంధనలు, మౌలిక సదుపాయాల సమస్యలు
అయితే, ఈ కొత్త పాలసీలో 'యాజ్ ఈజ్ వేర్ ఈజ్' (As Is Where Is) పద్ధతి కొన్ని రిస్క్లను తెచ్చిపెడుతుంది. నిర్మాణపరమైన లోపాలు, అనధికారికంగా నిర్మించిన కట్టడాలను ఎటువంటి మౌలిక సదుపాయాల (Infrastructure) అప్గ్రేడ్లు లేకుండానే క్రమబద్ధీకరించే అవకాశం ఉంది. కొత్త నిర్మాణాలకు మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఢిల్లీ (MCD) నిబంధనలు పాటించాల్సి ఉంటుంది, ఇరుకైన కాలనీలలో ఇది సమస్యగా మారవచ్చు. గతంలో DDA, MCD వంటి ఏజెన్సీల మధ్య సమన్వయ లోపం ఈసారి కూడా కొనసాగితే, ప్రక్రియ సులభతరం అవుతుందనే హామీకి ఆటంకం కలగవచ్చు. యాజమాన్య హక్కుల సరళీకరణపై దృష్టి పెట్టినప్పటికీ, రిజిస్ట్రేషన్, సివిల్ కోర్టుల నిర్ణయం మధ్య ఉన్న చట్టపరమైన వ్యత్యాసం అలాగే ఉండటంతో, భవిష్యత్తులో టైటిల్ వివాదాలు (Title Disputes) తలెత్తే అవకాశం ఉంది.
భవిష్యత్ ప్రణాళిక: వేగవంతమైన డీడ్ల జారీ, పట్టణ ప్రణాళికతో అనుసంధానం
ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న 45 రోజుల డీడ్ జారీ ప్రక్రియ సకాలంలో పూర్తయితే, ఇది ఒక పెద్ద ముందడుగు అవుతుంది. TOD ఫ్రేమ్వర్క్తో అనుసంధానం చేయడం ద్వారా, ఈ కాలనీలను క్రమబద్ధమైన పట్టణ ప్రణాళికలో చేర్చి, జనసాంద్రతతో కూడిన అభివృద్ధిని ప్రోత్సహించే ప్రణాళిక కనిపిస్తోంది. ఇది తక్షణ గృహావసరాలను, విస్తృత పట్టణ అభివృద్ధి లక్ష్యాలను సమతుల్యం చేయనుంది. భూ రికార్డుల డిజిటలైజేషన్ (Digitalization) నేపథ్యంలో, ఈ సరళీకృత ప్రక్రియల అమలు, కొత్త భవనాల కంప్లైయన్స్ (Compliance) పర్యవేక్షణపైనే దీని విజయం ఆధారపడి ఉంటుంది.