అదానీ గ్రూప్ భారీ డీల్! ముంబై మోతిలాల్ నగర్ రీడెవలప్‌మెంట్‌కు ₹1 లక్ష కోట్లు

ముంబైలో అదానీ గ్రూప్ సత్తా చాటే ప్రయత్నం!

ముంబై నగరంలో అర్బన్ రీన్యూవల్ రంగంలోకి అదానీ గ్రూప్ భారీ అడుగు వేసింది. గోరేగావ్‌లోని మోతిలాల్ నగర్ ప్రాంతంలో, ప్రభుత్వ-ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యంతో (Public-Private Partnership) ₹1 లక్ష కోట్ల పెట్టుబడితో ఈ మెగా ప్రాజెక్ట్ ప్రారంభమైంది. ఇది 143 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో చేపట్టనున్న భారీ రీడెవలప్‌మెంట్ ప్రాజెక్ట్. భవిష్యత్తులో ఇలాంటి ప్రాజెక్టులకు ఇది ఒక మార్గదర్శకంగా నిలవనుంది.

ప్రాజెక్ట్ నిర్మాణం, ఆదాయ మార్గాలు

అదానీ గ్రూప్ కు చెందిన ఎస్టేట్‌వ్యూ డెవలపర్స్ ఈ ప్రాజెక్ట్‌ను నిర్వహిస్తుంది. మొత్తం 143 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో, 28 లక్షల చదరపు మీటర్ల నిర్మాణ స్థలాన్ని అభివృద్ధి చేస్తారు. ఇందులో 17 లక్షల చదరపు మీటర్ల (సుమారు 1.82 కోట్ల చదరపు అడుగులు) విస్తీర్ణాన్ని అమ్మకానికి (Saleable Area) ఉంచుతారు. ఈ అమ్మకాల ద్వారా వచ్చే ఆదాయంతోనే రాబోయే 10-15 ఏళ్లలో ₹1 లక్ష కోట్ల పెట్టుబడిని సమకూర్చుకోవాలని అదానీ గ్రూప్ యోచిస్తోంది. మార్కెట్ ధరలు ప్రస్తుతం చదరపు అడుగుకు ₹30,000 వరకు ఉండటంతో, దీని ద్వారా వచ్చే ఆదాయం చాలా ఎక్కువగా ఉండొచ్చు. భూసేకరణ, అనుమతుల కోసం MHADAతో భాగస్వామ్యం కుదిరింది.

ఇతర MHADA ప్రాజెక్టులపై ప్రభావం

ఈ ప్రభుత్వ-ప్రైవేట్ భాగస్వామ్య నమూనాను ముంబైలోని ఇతర 11 MHADA ప్రాజెక్టులకు కూడా విస్తరించే యోచనలో ఉన్నారు. ఇవి మొత్తం 923 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఉంటాయి, ఇక్కడ 75,000 పైగా నివాసాలు కల్పించాల్సి ఉంది. DLF, మాక్రోటెక్ డెవలపర్స్ వంటి రియల్టీ సంస్థలు కూడా ఇలాంటి వ్యూహాలను అనుసరిస్తున్నాయి. అయితే, ముంబైలోని ధారావి రీడెవలప్‌మెంట్ ప్రాజెక్ట్ మాదిరిగా, ఇక్కడ కూడా నివాసితుల వ్యతిరేకత, ఆలస్యాలు వంటి సమస్యలు తలెత్తే అవకాశం ఉంది.

అద్దెల మార్కెట్‌పై ప్రభావం

మోతిలాల్ నగర్, ఇతర MHADA ప్రాజెక్టుల నుండి భారీగా కొత్త ఇళ్లు మార్కెట్లోకి రావడం వల్ల ముంబై అద్దెల మార్కెట్‌పై (Rental Market) ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. ప్రస్తుతం ముంబైలో సగటు అద్దె రాబడి (Rental Yields) సుమారు 2.9% గా ఉంది. ఇళ్ల సరఫరా గణనీయంగా పెరిగితే, అద్దె రాబడిని పెంచాలనే లక్ష్యం చేరడం కష్టతరం కావచ్చు.

అమలులో సవాళ్లు

₹1 లక్ష కోట్ల పెట్టుబడితో, 10-15 ఏళ్ల కాల వ్యవధిలో పూర్తి చేయాల్సిన ఈ ప్రాజెక్ట్ అమలులో కొన్ని రిస్కులు ఉన్నాయి. నివాసితులను తరలించడంలో ఆలస్యం, ద్రవ్యోల్బణం కారణంగా ఖర్చులు పెరగడం, MHADA అనుమతులలో జాప్యం వంటివి ప్రధాన సమస్యలు. గతంలో అదానీ గ్రూప్ చేపట్టిన ఇతర ప్రాజెక్టులలో, పర్యావరణ నిబంధనల ఉల్లంఘన ఆరోపణలు, నిరసనల కారణంగా నిర్మాణాలు నిలిచిపోవడం వంటి సంఘటనలు చోటుచేసుకున్నాయి.

పోటీ, వాల్యుయేషన్

ఈ రంగంలో DLF, గోద్రెజ్ ప్రాపర్టీస్, ఒబెరాయ్ రియాల్టీ, మాక్రోటెక్ డెవలపర్స్ వంటి పెద్ద కంపెనీలు ఉన్నాయి. అదానీకి ఇన్‌ఫ్రా బ్యాకప్ ఉన్నప్పటికీ, ఇతర కంపెనీలకు దశాబ్దాల అనుభవం ఉంది. అమ్మకానికి ఉంచే స్థలాలకు ₹30,000 చదరపు అడుగు చొప్పున ధర నిర్ణయించినా, మార్కెట్ పరిస్థితులు మారితే లేదా డిమాండ్ తగ్గితే ఈ వాల్యుయేషన్ ప్రమాదంలో పడొచ్చు. ప్రస్తుతం అదానీ ఎంటర్‌ప్రైజెస్ P/E రేషియో సుమారు 87.55 గా ఉంది, ఇది పరిశ్రమ సగటు 61.55 కంటే ఎక్కువ. అయితే, జెఫ్ఫరీస్ వంటి బ్రోకరేజీలు అదానీ ఎంటర్‌ప్రైజెస్ షేరుకు ₹2,600 టార్గెట్ ప్రైస్ ఇచ్చాయి, ఇది 18% వరకు అప్ సైడ్ ఉందని సూచిస్తోంది.

గత వివాదాలు

అదానీ గ్రూప్ గతంలో కొన్ని వివాదాలను ఎదుర్కొంది. ఫౌండర్ గౌతమ్ అదానీపై USలో లంచం ఆరోపణలు వచ్చినా, కంపెనీ వాటిని ఖండించింది. ఇలాంటి ఆరోపణలు ఇన్వెస్టర్ల విశ్వాసాన్ని ప్రభావితం చేసే అవకాశం ఉంది.

భవిష్యత్ అంచనాలు

మోతిలాల్ నగర్ ప్రాజెక్ట్ విజయవంతంగా పూర్తయితే, ముంబై హౌసింగ్ మార్కెట్‌లో కీలక మార్పులు చోటుచేసుకుంటాయి, గృహ కొరత సమస్యకు కొంతవరకు పరిష్కారం లభిస్తుంది. ఈ ₹1 లక్ష కోట్ల పెట్టుబడి నిర్మాణం, అనుబంధ రంగాలలో ఆర్థిక కార్యకలాపాలను పెంచుతుంది. అయితే, భారీ సరఫరాను డిమాండ్‌తో సమతుల్యం చేయడం, అద్దె రాబడిని పెంచడం వంటి సవాళ్లను అధిగమించాల్సి ఉంటుంది. భారత రియల్ ఎస్టేట్ మార్కెట్ ప్రభుత్వ విధానాలు, మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి కారణంగా మంచి వృద్ధి అవకాశాలను కలిగి ఉంది.