డిజిటల్ రూపాయి (Digital Rupee) విస్తరణను వేగవంతం చేయాలని రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI)ని ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ ఆదేశించారు. గ్లోబల్ ఫిన్టెక్ ఫెస్ట్ 2026లో ఆమె మాట్లాడుతూ.. ఆర్థిక వ్యవస్థ ఆధునికీకరణకు టోకనైజేషన్ (Tokenisation) ఎంతో కీలకమని స్పష్టం చేశారు.
ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ దేశంలో సెంట్రల్ బ్యాంక్ డిజిటల్ కరెన్సీ (CBDC) ఫ్రేమ్వర్క్ను మరింత బలోపేతం చేయాలని స్పష్టమైన సంకేతాలు ఇచ్చారు. సెప్టెంబర్ 11న ముంబైలో జరిగిన గ్లోబల్ ఫిన్టెక్ ఫెస్ట్ 2026లో ఆమె మాట్లాడుతూ.. హోల్సేల్, రిటైల్ విభాగాల్లో డిజిటల్ రూపాయి వినియోగాన్ని పెంచేలా ప్రణాళికలు సిద్ధం చేయాలని RBIని ఆదేశించారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా మారుతున్న డిజిటల్ లెడ్జర్స్, స్మార్ట్ కాంట్రాక్టులకు అనుగుణంగా మన ఆర్థిక వ్యవస్థను సిద్ధం చేయడమే దీని ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.
పైలట్ ప్రాజెక్టుల సక్సెస్
ఇప్పటికే REC Limited నిర్వహించిన టోకనైజ్డ్ కార్పొరేట్ బాండ్ పైలట్ ప్రాజెక్ట్ మంచి ఫలితాలను ఇచ్చింది. మధ్యవర్తులు లేకుండానే సెటిల్మెంట్లను తక్షణమే పూర్తి చేయడం, పాతకాలపు క్లియరింగ్ పద్ధతులకు స్వస్తి పలకడం ద్వారా లావాదేవీల వ్యయాన్ని తగ్గించే దిశగా మనం అడుగులు వేస్తున్నామని ఆమె పేర్కొన్నారు.
ఏఐ (AI) తో కొత్త సవాళ్లు
సాంకేతికత ఎంత అభివృద్ధి చెందితే, అంతే ముప్పు కూడా పొంచి ఉంటుందని మంత్రి హెచ్చరించారు. ముఖ్యంగా ఏజెంటిక్ ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (Agentic AI), క్వాంటం కంప్యూటింగ్ వల్ల సైబర్ దాడులు పెరిగే అవకాశం ఉందని, వీటిని ఎదుర్కొనేందుకు బ్యాంకింగ్ రంగం తన డిజిటల్ రక్షణ కవచాన్ని (Cybersecurity) మరింత పటిష్టం చేసుకోవాల్సి ఉంటుందని ఆమె గుర్తుచేశారు.
దీనివల్ల భవిష్యత్తులో బ్యాంకులు, పేమెంట్ ప్రాసెసర్లు సైబర్ సెక్యూరిటీ అప్గ్రేడ్స్ కోసం భారీగా పెట్టుబడులు పెట్టాల్సిన పరిస్థితి రానుంది. చిన్న సంస్థలు అంతర్జాతీయ నిబంధనలను సులభంగా అర్థం చేసుకునేలా, దేశవ్యాప్తంగా ఒక ఫెడరేటెడ్ ఇండస్ట్రీ ప్లాట్ఫామ్ను రూపొందించే ప్రతిపాదనను కూడా ప్రభుత్వం పరిశీలిస్తోంది.