FY26లో UPI లావాదేవీలు **24,162 కోట్ల** మార్కును దాటడంతో, సిస్టమిక్ రిస్క్ పట్ల RBI ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. బ్యాంకులు, ఫిన్టెక్ సంస్థలు సైబర్ భద్రత, మోసాల నివారణపై మరింత దృష్టి పెట్టాలని స్పష్టం చేసింది.
డిజిటల్ పేమెంట్ రంగంలో భారత్ సాధించిన ప్రగతిపై RBI కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది. గ్లోబల్ ఫిన్టెక్ ఫెస్ట్ 2026లో పాల్గొన్న డిప్యూటీ గవర్నర్ శిరీష్ చంద్ర ముర్ము మరియు గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా, దేశంలోని డిజిటల్ పేమెంట్స్ వ్యవస్థలో 85% వాటా UPI దేనని గుర్తుచేశారు. ఇంత భారీ నెట్వర్క్ నడుస్తున్నప్పుడు, ఏ ఒక్క చిన్న సాంకేతిక లోపం వచ్చినా అది మొత్తం వ్యవస్థకే ముప్పుగా పరిణమిస్తుందని హెచ్చరించారు.
'MuleHunter.AI' తో కొత్త వ్యూహం
డిజిటల్ మోసాలను అరికట్టేందుకు RBI ఇప్పటికే 'MuleHunter.AI' అనే అత్యాధునిక ఏఐ టూల్ను అందుబాటులోకి తెచ్చింది. మనీలాండరింగ్, ఫ్రాడ్స్ను గుర్తించడంలో ఇది కీలకంగా మారింది. ప్రస్తుతం 31 ప్రముఖ బ్యాంకుల్లో ఈ టెక్నాలజీ అమలవుతోంది.
క్వాంటం భద్రత వైపు అడుగులు
భవిష్యత్ ముప్పులను దృష్టిలో ఉంచుకుని 'క్వాంటం-ప్రూఫింగ్' (Quantum-proofing) కోసం RBI ఒక ప్రత్యేక కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది. భవిష్యత్తులో వచ్చే క్రిప్టోగ్రాఫిక్ దాడుల నుండి ఆర్థిక వ్యవస్థను కాపాడుకోవడమే దీని ప్రధాన ఉద్దేశ్యం. ఇకపై ఫిన్టెక్ సంస్థలు కేవలం లావాదేవీల వేగం (Transaction Speed) పైనే కాకుండా, డేటా భద్రతను తమ సామాజిక బాధ్యతగా భావించాలని RBI తేల్చి చెప్పింది.
ఇన్వెస్టర్లకు సూచన
రానున్న రోజుల్లో బ్యాంకులు, ఫిన్టెక్ కంపెనీలు సైబర్ సెక్యూరిటీ, కంప్లయన్స్ కోసం భారీగా ఖర్చు చేయాల్సి ఉంటుంది. ఈ అదనపు భారం కంపెనీల ప్రాఫిట్ మార్జిన్స్పై ఏ మేరకు ప్రభావం చూపుతుందో ఇన్వెస్టర్లు గమనించాల్సిన అవసరం ఉంది.