రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు తమ ఆర్థిక వ్యవస్థలో Unified Lending Interface (ULI) మరియు ప్రోగ్రామబుల్ సెంట్రల్ బ్యాంక్ డిజిటల్ కరెన్సీ (CBDC)ని అమలు చేయాలని Reserve Bank of India స్పష్టం చేసింది. సంక్షేమ పథకాల్లో అవినీతిని అరికట్టి, నేరుగా లబ్ధిదారులకు నగదు బదిలీ చేయడమే ఈ నిర్ణయం వెనుక ఉన్న ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.
ముంబైలో జరిగిన 36వ రాష్ట్ర ఆర్థిక కార్యదర్శుల సమావేశంలో RBI కీలక మార్గదర్శకాలను విడుదల చేసింది. ప్రభుత్వ వ్యయంలో పారదర్శకతను పెంచడం మరియు అప్పుల నిర్వహణను సరళీకరించడం ద్వారా రాష్ట్రాల ఆర్థిక స్థితిని మెరుగుపరచాలని సెంట్రల్ బ్యాంక్ భావిస్తోంది.
ULI అంటే ఏమిటి?
ULI అనేది రుణదాతలు మరియు సర్వీస్ ప్రొవైడర్ల మధ్య ఒక డిజిటల్ వంతెనలా పనిచేస్తుంది. దీనివల్ల ప్రభుత్వ పథకాలకు సంబంధించిన క్రెడిట్ అసెస్‌మెంట్ వేగంగా, డేటా ఆధారితంగా జరుగుతుంది. తద్వారా అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులకు నిధులు ఆలస్యం లేకుండా అందుతాయి.
ప్రోగ్రామబుల్ CBDCతో లాభం ఏంటి?
ప్రభుత్వ సంక్షేమ పథకాల్లో నిధుల దుర్వినియోగాన్ని అరికట్టేందుకు ప్రోగ్రామబుల్ CBDCని వాడనున్నారు. అంటే, ఒక ప్రత్యేక పథకం కోసం విడుదల చేసిన నగదును, కేవలం ఆ పథకం కోసం మాత్రమే ఖర్చు చేసేలా నియంత్రణలు (Conditions) విధించవచ్చు. దీనివల్ల మధ్యలో నిధులు పక్కదారి పట్టే అవకాశమే ఉండదు.
అప్పుల నిర్వహణపై కొత్త గైడ్
RBI కొత్తగా విడుదల చేసిన 'Compendium on Cash and Debt Management' ద్వారా, రాష్ట్రాలు అధిక వడ్డీ భారం ఉన్న స్వల్పకాలిక అప్పుల (Short-term borrowing) నుంచి బయటపడాలని సూచించింది. ఇది రాష్ట్రాల ఆర్థిక క్రమశిక్షణను మెరుగుపరిచి, నాణ్యమైన వ్యయం వైపు మళ్లించేలా చేస్తుంది.
ఇన్వెస్టర్లకు ఏం సంకేతాలు?
ఈ డిజిటల్ మార్పుల వల్ల ఐటీ మరియు ఫిన్‌టెక్ రంగాల్లో కొత్త అవకాశాలు రానున్నాయి. సాఫ్ట్‌వేర్, క్లౌడ్ సర్వీసెస్, సైబర్ సెక్యూరిటీ విభాగాల్లో భారీ డిమాండ్ ఉండే అవకాశం ఉంది. అయితే, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఎంత వేగంగా వీటిని అమలు చేస్తాయనేది ఇన్వెస్టర్లు నిశితంగా గమనించాల్సిన విషయం.