రూపాయి విలువను స్థిరీకరించేందుకు, అలాగే డాలర్లపై అనవసరపు ఊహాజనిత (speculative) డిమాండ్ తగ్గించేందుకు RBI కీలక నిర్ణయాలు తీసుకుంది. ఇప్పుడు పెద్ద డెరివేటివ్ కాంట్రాక్టులపై **20%** క్యాష్ రిజర్వ్ తప్పనిసరి చేయడంతో పాటు, ట్రాన్సాక్షన్ పరిమితులను భారీగా తగ్గించింది. ఈ మార్పుల వల్ల బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో లిక్విడిటీ తగ్గడమే కాకుండా, ఇంపోర్టర్లకు హెడ్జింగ్ ఖర్చులు పెరిగే అవకాశం ఉంది.
దేశీయ కరెన్సీ మార్కెట్లో అస్థిరతను అరికట్టేందుకు, అక్టోబర్ 10, 2026న రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా రెండు కీలకమైన సర్క్యులర్లను జారీ చేసింది. ఈ నిబంధనలు ఊహాజనిత ట్రేడింగ్‌ను కట్టడి చేయడమే కాకుండా, డాలర్ల కోసం పెరుగుతున్న డిమాండ్‌ను నియంత్రించేలా రూపొందించబడ్డాయి.
డెరివేటివ్ ట్రేడింగ్‌పై కొత్త పరిమితులు
అండర్లైయింగ్ కమర్షియల్ ఎక్స్‌పోజర్ లేకుండా డెరివేటివ్ ట్రాన్సాక్షన్లు చేసే విషయంలో RBI కఠినంగా వ్యవహరిస్తోంది. గతంలో ఉన్న $100 మిలియన్ల పరిమితిని ఏకంగా $5 మిలియన్లకు తగ్గించేసింది. దీనివల్ల ఇకపై ట్రేడర్లు తమ లావాదేవీలకు సరైన కమర్షియల్ అవసరాలను నిరూపించుకోవాల్సి ఉంటుంది. అంతేకాకుండా, ఇప్పటికే రద్దు చేసిన రూపాయి-లింక్డ్ ఫారెక్స్ డెరివేటివ్ కాంట్రాక్టులను రీబుక్ చేయడాన్ని RBI పూర్తిగా నిషేధించింది.
ఫారెక్స్ రిస్క్ రిజర్వ్ ప్రభావం
మార్కెట్ క్రమశిక్షణ కోసం RBI కొత్తగా 'ఫారెక్స్ రిస్క్ రిజర్వ్' (FERR)ను ప్రవేశపెట్టింది. ఇకపై ఆథరైజ్డ్ డీలర్లు $2 మిలియన్ల కంటే ఎక్కువ విలువైన రూపాయి-లింక్డ్ డెరివేటివ్ కాంట్రాక్టుల కోసం 20% క్యాష్ రిజర్వ్‌ను RBI దగ్గర మెయింటైన్ చేయాలి. ఇది బ్యాంకులపై మూలధన భారాన్ని పెంచడమే కాకుండా, ఇంపోర్టర్లకు అయ్యే హెడ్జింగ్ ఖర్చులను పెంచుతుంది. ఎలక్ట్రానిక్స్, మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ మరియు కెమికల్ రంగాల్లో దిగుమతులపై ఆధారపడే కంపెనీల ప్రాఫిట్ మార్జిన్లపై దీని ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది.
ఆయిల్ కంపెనీలకు ప్రత్యేక వెసులుబాటు
అత్యవసర దిగుమతుల ఒత్తిడిని తగ్గించేందుకు, అక్టోబర్ 12, 2026 నుంచి ఆయిల్ మార్కెటింగ్ కంపెనీల కోసం RBI ఒక ప్రత్యేక డాలర్-సెల్లింగ్ విండోను ఏర్పాటు చేసింది. Indian Oil Corporation (IOC), Hindustan Petroleum (HPCL), Bharat Petroleum (BPCL) వంటి ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు నేరుగా డాలర్లను పొందడం ద్వారా మార్కెట్లో హెచ్చుతగ్గులు రాకుండా చూసే ప్రయత్నం చేస్తోంది.
ఇన్వెస్టర్లు గమనించాల్సింది ఏంటి?
ఈ నిబంధనల వల్ల బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో లిక్విడిటీ ఒత్తిడి పెరిగే అవకాశం ఉంది. రాబోయే క్వార్టర్లీ ఎర్నింగ్స్ రిపోర్ట్స్ ద్వారా కంపెనీలు ఈ అదనపు హెడ్జింగ్ ఖర్చులను భరిస్తున్నాయా లేదా అనేది స్పష్టమవుతుంది. మార్కెట్ సెంటిమెంట్ మరియు RBI భవిష్యత్తు పాలసీ నిర్ణయాలపై ఇన్వెస్టర్లు ఓ కన్నేసి ఉంచడం మంచిది.