RBI తాజా నివేదిక ప్రకారం, సెంట్రల్ బ్యాంక్ పాలసీ రేట్లలో మార్పులు లేకపోయినా బ్యాంకుల లెండింగ్ రేట్లు తగ్గుతున్నాయి. దీనికి కారణం బ్యాంకులు తమ లోన్ మిక్స్‌లో మార్పులు చేయడం. తక్కువ రిస్క్ ఉన్న సెగ్మెంట్లకు రుణాలు ఇవ్వడం వల్ల సగటు వడ్డీ రేటు తగ్గుతోందని RBI చెబుతోంది.
కాంపోజిషన్ ఎఫెక్ట్ అంటే ఏమిటి?
RBI అక్టోబర్ 2026 బులిటెన్‌లో ఒక కీలక అంశాన్ని వివరించింది. దీన్నే 'కాంపోజిషన్ ఎఫెక్ట్' అని పిలుస్తున్నారు. బ్యాంకులు తమ లోన్ పోర్ట్‌ఫోలియోను మార్చుకోవడం ద్వారా సగటు రుణ వడ్డీ రేటును (WALR) ప్రభావితం చేస్తాయి. ఉదాహరణకు, ఒక బ్యాంక్ హై-రిస్క్ కస్టమర్ల నుండి తప్పుకుని, తక్కువ రిస్క్ ఉన్న భారీ కార్పొరేట్ సంస్థలకు రుణాలు ఇవ్వడం మొదలుపెడితే, ఆ బ్యాంక్ ఇచ్చే లోన్ల సగటు వడ్డీ రేటు సహజంగానే తగ్గుతుంది. ఇది పాలసీ రేటు తగ్గుదల వల్ల జరిగిన మార్పు కాదు, బ్యాంక్ తన రిస్క్ మేనేజ్‌మెంట్‌లో భాగంగా తీసుకున్న నిర్ణయం.
ఇన్వెస్టర్లు ఎందుకు గమనించాలి?
బ్యాంక్ స్టాక్స్ అనలిస్టులు తరచుగా 'యీల్డ్ ఆన్ లోన్స్' (Yield on loans) గమనిస్తుంటారు. అయితే, ఈ తగ్గుదల కేవలం పోర్ట్‌ఫోలియో మార్పుల వల్ల వస్తే, అది బ్యాంక్ లాభదాయకతకు (Net Interest Margin) గండం కావచ్చు. తక్కువ రిస్క్ కస్టమర్ల వల్ల వడ్డీ రేటు తగ్గినప్పుడు, బ్యాంక్ ఆదాయంపై ఒత్తిడి పడే అవకాశం ఉంది.
ఇన్వెస్టర్లు ఏమి చూడాలి?
కేవలం ఓవరాల్ లెండింగ్ రేట్లను మాత్రమే చూడటం సరికాదు. ఇన్వెస్టర్లు ఈ క్రింది అంశాలపై దృష్టి పెట్టాలి:
- బ్యాంక్ ఏయే సెగ్మెంట్లకు (Retail vs Corporate) ఎక్కువ రుణాలు ఇస్తోంది?
- కొత్తగా ఇస్తున్న రుణాల్లో రిస్క్ ప్రొఫైల్ ఎలా ఉంది?
- క్వార్టర్లీ రిజల్ట్స్ సమయంలో మేనేజ్‌మెంట్ ఇచ్చే పోర్ట్‌ఫోలియో రీబ్యాలెన్సింగ్ అప్‌డేట్స్.
ఈ మార్పులను బట్టి బ్యాంక్ ఫైనాన్షియల్ హెల్త్‌ను సరిగ్గా అంచనా వేయవచ్చు.