RBI నిర్వహించిన ₹50,000 కోట్ల ఓవర్‌నైట్ రెపో వేలంలో ఊహించని విధంగా ₹93,241 కోట్ల బిడ్లు దాఖలయ్యాయి. బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో నగదు లభ్యత తగ్గుతుండటం వల్లే ఈ పరిస్థితి నెలకొందని, ఇది భవిష్యత్తులో డిపాజిట్, లోన్ వడ్డీ రేట్లపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని మార్కెట్ నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
ఎందుకు ఈ భారీ డిమాండ్?
బుధవారం రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) నిర్వహించిన ఓవర్‌నైట్ వేరియబుల్ రేట్ రెపో (VRR) వేలం బ్యాంకింగ్ రంగంలో చర్చనీయాంశమైంది. కేవలం ₹50,000 కోట్లు మాత్రమే లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నప్పటికీ, బ్యాంకుల నుంచి ఏకంగా ₹93,241 కోట్ల బిడ్లు రావడం విశేషం. ఇందులో ₹50,007 కోట్లను మాత్రమే 5.52% కట్-ఆఫ్ రేటుతో RBI ఆమోదించింది. బ్యాంకులు తమ రోజువారీ కార్యకలాపాల కోసం స్వల్పకాలిక నగదు కోసం ఎంతలా పోటీ పడుతున్నాయో ఈ గణాంకాలు చెబుతున్నాయి.
ఎందుకీ నగదు కొరత?
అక్టోబర్ 20 నాటికి బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో అదనపు నగదు నిల్వలు (Liquidity Surplus) ₹48,303 కోట్లకు తగ్గాయి. ఇది యాదృచ్ఛికంగా జరిగిన మార్పు కాదు; ద్రవ్యోల్బణాన్ని అదుపు చేయడంలో భాగంగా RBI కావాలనే తీసుకున్న చర్య ఇది. 25 బేసిస్ పాయింట్ల వడ్డీ రేట్ల పెంపు ప్రయోజనాలు సామాన్యులకు అందేలా చేయడానికి, వ్యవస్థలో ఉన్న అదనపు డబ్బును RBI వెనక్కి తీసుకుంటోంది.
దీనికి ప్రధాన కారణాలు:
- CRR పెంపు: క్యాష్ రిజర్వ్ రేషియో (CRR) నిర్వహణలో 90% నుండి 99% కి పెంపు.
- ఓపెన్ మార్కెట్ ఆపరేషన్స్: సెక్యూరిటీలను విక్రయించడం ద్వారా నగదును వెనక్కి తీసుకోవడం.
- GST చెల్లింపులు: ప్రభుత్వానికి పన్నుల రూపంలో వెళ్తున్న నగదు.
ఇన్వెస్టర్లకు ఏం సంకేతం?
మార్కెట్లో నగదు లభ్యత తగ్గుతున్నందున, బ్యాంకులు తమ లాభదాయకతను కాపాడుకోవడానికి వడ్డీ రేట్లను పెంచే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా, ఫిక్స్‌డ్ డిపాజిట్లపై (FDs) ఆకర్షణీయమైన వడ్డీ రేట్లను అందించడం ద్వారా నిధులను సమీకరించే ప్రయత్నం చేయవచ్చు. దీనివల్ల రుణగ్రహీతలకు లోన్ వడ్డీ రేట్లు కూడా పెరిగే ఛాన్స్ ఉంది. రాబోయే రోజుల్లో ఇంటర్‌బ్యాంక్ కాల్ మనీ రేట్లలో ఒడిదుడుకులు ఎలా ఉంటాయనేది మార్కెట్ నిపుణులు గమనిస్తున్నారు.