దేశీయ బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో అకస్మాత్తుగా పెరిగిన నగదును (Liquidity) నియంత్రించేందుకు Reserve Bank of India రంగంలోకి దిగింది. ఏకంగా **₹11.6 లక్షల కోట్ల** సర్ప్లస్ ఉండటంతో, అందులోంచి **₹6 లక్షల కోట్లకు** పైగా నిధులను RBI వెనక్కి తీసుకుంది.
ఎందుకు ఈ నిర్ణయం?
గత సెప్టెంబర్ 6 నాటికి బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో ₹11.6 లక్షల కోట్ల రికార్డ్ స్థాయి లిక్విడిటీ సర్ప్లస్ కనిపించింది. విదేశీ కరెన్సీ భారీగా ఇన్ఫ్లో అవ్వడం వల్ల ఈ పరిస్థితి తలెత్తింది. వ్యవస్థలో నగదు ఎక్కువగా ఉంటే వడ్డీ రేట్లు కృత్రిమంగా పడిపోయి, ద్రవ్యోల్బణం (Inflation) పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. అందుకే ఆర్థిక వ్యవస్థను స్థిరంగా ఉంచేందుకు RBI ఈ చర్య తీసుకుంది.
ఎలా వెనక్కి తీసుకుంది?
RBI తన మాస్టర్ ప్లాన్ లో భాగంగా రెండు పద్ధతులను వాడింది:
- ఓవర్నైట్ ఆక్షన్: దీని ద్వారా ₹3.53 లక్షల కోట్లు సేకరించింది.
- 30-రోజుల VRRR: వేరియబుల్ రేట్ రివర్స్ రెపో ఫెసిలిటీ ద్వారా మరో ₹2.59 లక్షల కోట్లను తన వద్దకు మళ్లించుకుంది.
అయితే, ₹7 లక్షల కోట్ల టార్గెట్తో నిర్వహించిన 30-రోజుల వేలంపై బ్యాంకులు పెద్దగా ఆసక్తి చూపలేదు. దీన్ని బట్టి బ్యాంకులు తమ వద్ద ఉన్న నగదును ఎక్కువ కాలం లాక్ చేయకుండా, తక్కువ కాలానికే అందుబాటులో ఉంచుకోవాలని చూస్తున్నట్లు స్పష్టమవుతోంది.
ఇన్వెస్టర్లకు హెచ్చరిక
ఇప్పుడు ఉన్న మిగిలిన సర్ప్లస్ నగదును RBI ఎలా మేనేజ్ చేస్తుందన్నదే కీలకం. రాబోయే రోజుల్లో మార్కెట్ స్టెబిలైజేషన్ స్కీమ్ (MSS) బాండ్లు లేదా సెల్-బై స్వాప్స్ వంటి కఠినమైన చర్యలను RBI చేపట్టే అవకాశం ఉంది. ద్రవ్యోల్బణ భయాలు ఉండటంతో, సెంట్రల్ బ్యాంక్ మార్కెట్లో మరింత యాక్టివ్గా ఉండే అవకాశం ఉంది. బ్యాంకుల నుంచి ఎలాంటి రెస్పాన్స్ వస్తుందో చూడాలి.