బ్యాంకుల వద్ద పేరుకుపోయిన అధిక నగదును (Surplus Liquidity) వెనక్కి తీసుకునేందుకు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) చర్యలు చేపట్టింది. ఇందులో భాగంగా, సోమవారం ₹2.5 ట్రిలియన్ల మొత్తానికి సెవెన్-డే వేరియబుల్ రేట్ రివర్స్ రెపో (VRRR) ఆక్షన్ ను నిర్వహించనుంది. మార్కెట్ లో షార్ట్-టర్మ్ వడ్డీ రేట్లను కంట్రోల్ లో ఉంచడమే దీని ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.
బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో నగదు ప్రవాహంపై RBI కన్ను!
బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో విపరీతంగా పేరుకుపోతున్న అదనపు నగదును (Surplus Liquidity) అదుపు చేసేందుకు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) రంగం సిద్ధం చేసింది. రాబోయే సోమవారం, RBI ₹2.5 ట్రిలియన్ల విలువైన సెవెన్-డే వేరియబుల్ రేట్ రివర్స్ రెపో (VRRR) ఆక్షన్ ను నిర్వహించనుంది. దీని ద్వారా, బ్యాంకుల వద్ద ఉన్న అదనపు నిధులను తాత్కాలికంగా తన వద్దకు తీసుకుని, మార్కెట్ లో వడ్డీ రేట్లపై ఒత్తిడి తగ్గించాలని చూస్తోంది.
అసలు సమస్య ఏంటి?
ప్రస్తుతం బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో సుమారు ₹3.5 ట్రిలియన్ల అదనపు నగదు నిల్వలు ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. ఇంత పెద్ద మొత్తంలో నగదు నిరుపయోగంగా ఉండటం వల్ల, మార్కెట్ లో స్వల్పకాలిక వడ్డీ రేట్లు (Short-term Interest Rates) RBI నిర్దేశించిన లక్ష్యాల కంటే తగ్గిపోయే ప్రమాదం ఉంది. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో VRRR ఆక్షన్ ద్వారా, RBI ఈ అదనపు నగదును తాత్కాలికంగా తన వద్ద డిపాజిట్ గా స్వీకరించి, అందుకు వడ్డీని చెల్లిస్తుంది. ఈ ప్రక్రియ ద్వారా ఫైనాన్షియల్ సిస్టమ్ లో స్థిరత్వాన్ని తీసుకురావడంతో పాటు, RBI తన మానిటరీ పాలసీ లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా వడ్డీ రేట్లను నియంత్రించగలుగుతుంది.
గతంలో ఏం జరిగింది?
గత శుక్రవారం, RBI ₹1.5 ట్రిలియన్ల నోటిఫైడ్ మొత్తంతో నిర్వహించిన త్రీ-డే VRRR ఆక్షన్ లో, బ్యాంకులు కేవలం ₹95,970 కోట్ల నిధులను మాత్రమే RBI వద్ద పార్క్ చేశాయి. ఇప్పుడు రాబోయే సోమవారం నిర్వహించబోయే ఆక్షన్, గతంలో కంటే పెద్ద మొత్తంలో జరగనుంది. ఇది మార్కెట్ లోని అధిక నగదును నియంత్రించే RBI ప్రయత్నాన్ని సూచిస్తుంది.
మార్కెట్ పై ప్రభావం?
ఈ చర్యను RBI యొక్క పాలసీ వైఖరిలో మార్పుగా కాకుండా, సాధారణ లిక్విడిటీ మేనేజ్ మెంట్ ఆపరేషన్ గానే పరిగణించాలి. మార్కెట్ లోని నగదు ప్రవాహాన్ని అదుపులో ఉంచడానికి RBI ఎప్పుడూ ఇలాంటి టూల్స్ ను వాడుతూనే ఉంటుంది. RBI చేపట్టిన ఈ VRRR ఆక్షన్ లపై పెట్టుబడిదారులు నిశితంగా గమనిస్తుంటారు. దీని ద్వారా మార్కెట్ లో లిక్విడిటీ స్థాయిలపై RBI ఎంతవరకు కంఫర్టబుల్ గా ఉందో తెలుసుకోవచ్చు. రాబోయే రోజుల్లో బ్యాంకులు తమ డిపాజిట్, లోన్ రేట్లను ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయో కూడా ఇది సూచిస్తుంది. ముఖ్యంగా, RBI ప్రకటించిన ₹2.5 ట్రిలియన్ల ఆక్షన్ లో బ్యాంకులు ఎంత మొత్తాన్ని తమ వద్దకు తీసుకుంటాయనేది ఆసక్తికరంగా మారింది.