రూపాయి విలువ భారీగా పడిపోతున్న వేళ, RBI రంగంలోకి దిగింది. అక్టోబర్ 12 నుంచి ప్రభుత్వ రంగ ఆయిల్ కంపెనీలకు నేరుగా డాలర్లను అందించే సదుపాయాన్ని కల్పిస్తోంది. మార్కెట్లో ఊహాజనిత వ్యాపారాన్ని (Speculation) తగ్గించేందుకు మరికొన్ని కఠిన నిబంధనలను కూడా అమల్లోకి తెచ్చింది.
డాలర్‌తో పోలిస్తే రూపాయి విలువ 96.7 నుంచి 97 స్థాయిలకు పడిపోవడంతో, మార్కెట్లో అస్థిరతను తగ్గించేందుకు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) రంగంలోకి దిగింది. అక్టోబర్ 12, 2026 నుంచి అమలులోకి వచ్చేలా సరికొత్త నిబంధనలను సెంట్రల్ బ్యాంక్ ప్రకటించింది.
ఆయిల్ కంపెనీల కోసం ప్రత్యేక విండో
ముఖ్యంగా ప్రభుత్వ రంగ చమురు సంస్థలైన Indian Oil Corporation (IOC), Hindustan Petroleum Corporation (HPCL), మరియు Bharat Petroleum Corporation (BPCL) కోసం ప్రత్యేక డాలర్ విండోను ఏర్పాటు చేశారు. సాధారణంగా ఈ సంస్థలు క్రూడాయిల్ దిగుమతుల కోసం ఓపెన్ మార్కెట్ నుంచి భారీగా డాలర్లను కొనుగోలు చేస్తాయి. ఇప్పుడు నేరుగా RBI నుంచే డాలర్లు పొందే అవకాశం ఉండటంతో, బహిరంగ మార్కెట్లో రూపాయిపై ఒత్తిడి తగ్గుతుందని అంచనా.
కరెన్సీ డెరివేటివ్స్‌పై ఆంక్షలు
కేవలం ఆయిల్ రంగమే కాకుండా, కరెన్సీ డెరివేటివ్ మార్కెట్లో జరిగే స్పెక్యులేషన్‌ను అడ్డుకునేందుకు RBI కఠిన నిర్ణయాలు తీసుకుంది. ఇప్పటివరకు $100 మిలియన్ల వరకు ఉన్న హెడ్జింగ్ పరిమితిని ఏకంగా $5 మిలియన్లకు తగ్గించింది. దీనివల్ల కంపెనీలు ఏదైనా డెరివేటివ్ కాంట్రాక్ట్ కుదుర్చుకోవాలంటే ఇప్పుడు కచ్చితమైన డాక్యుమెంటేషన్ సమర్పించాల్సి ఉంటుంది.
అంతేకాకుండా, రద్దు చేసిన ఫార్వర్డ్ కాంట్రాక్టులను మళ్ళీ బుక్ చేసే విధానాన్ని నిషేధించింది. $2 మిలియన్ల కంటే ఎక్కువ విలువైన కొన్ని రకాల రూపాయి-లింక్డ్ డెరివేటివ్ కాంట్రాక్టులపై బ్యాంకులు 20% నగదు నిల్వలను (Cash Reserve) ఉంచాలని ఆదేశించింది.
ఇన్వెస్టర్లు గమనించాల్సిన అంశాలు
ఈ నిర్ణయాల వల్ల ఆయిల్ కంపెనీలకు ఫారెక్స్ నిర్వహణ సులభం కావచ్చు, కానీ ఆటోమొబైల్, ఎలక్ట్రానిక్స్, మరియు కెమికల్ రంగాలకు చెందిన దిగుమతి దారులకు హెడ్జింగ్ ఖర్చులు పెరిగే అవకాశం ఉంది. మార్కెట్లో లిక్విడిటీ తగ్గే అవకాశం ఉన్నందున, రాబోయే రోజుల్లో రూపాయిలో వచ్చే మార్పులను మరియు భారతదేశ విదేశీ మారక నిల్వలను ($734 బిలియన్లు) గమనిస్తూ ఉండాలని మార్కెట్ నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.