RBI కీలక నిర్ణయం: ఇకపై లోన్ యాప్స్ ఫోన్ లాక్ చేయలేవు!

RBI ఎందుకీ రూల్ తీసుకొచ్చింది?

బ్యాంకులు, ముఖ్యంగా NBFCలు, ఫిన్‌టెక్ సంస్థలు, ఈఎంఐ (EMI) చెల్లింపులు ఆలస్యమైనప్పుడు వినియోగదారుల స్మార్ట్‌ఫోన్‌లు, టాబ్లెట్‌లు వంటి డివైజ్‌లను రిమోట్‌గా లాక్ చేసే పద్ధతిని ఎక్కువగా వాడుతున్నాయి. ముఖ్యంగా కన్స్యూమర్ డ్యూరబుల్ లోన్స్ (consumer durable loans) విషయంలో ఇది కామన్. ఇలా చేయడం వల్ల కస్టమర్లు త్వరగా డబ్బులు చెల్లించేవారు. అయితే, ఈ పద్ధతిపై RBI ఇప్పుడు ఆంక్షలు విధించింది.

కొత్త రూల్స్ ఏంటి?

• జనవరి 1, 2027 నుంచి అమలు: ఈ తేదీ నుంచి, లోన్ ఎగవేతకు సంబంధించి డివైజ్‌లను రిమోట్‌గా లాక్ చేయడం కుదరదు.
• ప్రత్యేక సందర్భాల్లో మాత్రమే: ఒకవేళ లోన్ తీసుకున్న డివైజ్‌నే లోన్‌కి పూచీకత్తుగా పెట్టి ఉంటే, అప్పుడు కూడా కొన్ని షరతులతోనే లాక్ చేయడానికి అవకాశం ఉంటుంది.
  • 30 రోజుల వరకు: పేమెంట్ బకాయి పడితే, మొదటి 30 రోజులు ఎలాంటి లాకింగ్ చేయకూడదు.
  • 30-60 రోజుల మధ్య: 30 నుంచి 60 రోజుల మధ్య అయితే, పాక్షికంగా (partial) మాత్రమే డివైజ్ ఫంక్షన్స్ నిలిపివేయవచ్చు.
  • 60 రోజుల తర్వాత: 60 రోజుల కంటే ఎక్కువ కాలం బకాయిలుంటేనే, పూర్తిస్థాయిలో లాక్ చేయవచ్చు.
• ఫంక్షన్స్ ఆగకూడదు: అన్ని వేళలా, ఫోన్ కు వచ్చే కాల్స్, SMS, అత్యవసర సేవలు (emergency services) మాత్రం పనిచేస్తూనే ఉండాలి.
• డేటాకు యాక్సెస్ లేదు: లోన్ ఇచ్చిన సంస్థలు కస్టమర్ల ఫోటోలు, కాంటాక్ట్స్, లొకేషన్ హిస్టరీ వంటి వ్యక్తిగత డేటాను యాక్సెస్ చేయరాదు.

వ్యాపారాలపై, ఇన్వెస్టర్లపై ప్రభావం

ఈ మార్పుల వల్ల, ముఖ్యంగా చిన్న మొత్తాల కన్స్యూమర్ లోన్స్ ఇచ్చే NBFCలు, ఫిన్‌టెక్ సంస్థల రుణ వసూళ్ల వ్యూహాలు (collection strategies) మారాల్సి ఉంటుంది. రిస్క్ మేనేజ్‌మెంట్, క్రెడిట్ అసెస్‌మెంట్ మోడల్స్‌ను సమీక్షించుకోవాల్సి రావచ్చు. ఒకవేళ కస్టమర్ పేమెంట్ చేసిన ఒక గంటలోపు డివైజ్ అన్‌లాక్ చేయడంలో విఫలమైతే, ఒక్కో గంటకు ₹250 చొప్పున, మొత్తం లోన్ అమౌంట్ వరకు బాకీదారునికి పరిహారం (compensation) చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. ఈ నిబంధనల పాటింపు, టెక్నాలజీ అప్‌గ్రేడేషన్ల కోసం సంస్థలు అదనంగా ఖర్చు చేయాల్సి రావచ్చు. ఇన్వెస్టర్లు ఈ అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.